Ts 275/10

Trybunał Konstytucyjny2012-02-15
SAOSinneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
prawo do obronyczynności wyjaśniającewykroczeniaTrybunał Konstytucyjnyskarga konstytucyjnaterminostateczność rozstrzygnięcia

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że zaskarżone przepisy nie stanowiły podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia.

Skarżący zarzucił niezgodność przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia oraz zarządzenia KGP z Konstytucją i EKPC w zakresie braku udziału obrońcy na etapie czynności wyjaśniających. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że wskazany wyrok uniewinniający nie był oparty na zaskarżonych przepisach, a inne rozstrzygnięcie (pismo KMP) było wniesione po terminie. Zażalenie skarżącego zostało odrzucone, ponieważ zarzuty nie podważyły ustaleń Trybunału co do braku podstawy prawnej dla skargi i terminu jej wniesienia.

Skarżący Henryk P. wniósł skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (k.p.w.) oraz zarządzenia Komendanta Głównego Policji z Konstytucją RP i Konwencją o ochronie praw człowieka. Głównym zarzutem było niedopuszczenie udziału obrońcy na etapie czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 9 grudnia 2011 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując, że ostateczne rozstrzygnięcie o prawach skarżącego, jakim był wyrok Sądu Rejonowego w Łodzi z 12 lipca 2010 r. (sygn. akt XVII W 409/10) uniewinniający go od zarzutu wykroczenia, nie było wydane na podstawie zaskarżonych przepisów. Trybunał podkreślił, że wyrok ten nie dotyczył sposobu przeprowadzenia czynności wyjaśniających. Jako potencjalne ostateczne rozstrzygnięcie wskazano również pismo Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 21 sierpnia 2009 r., jednakże skarga konstytucyjna została wniesiona po terminie od daty jego doręczenia. Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, argumentując, że wyrok sądu I instancji powinien być uznany za ostateczne rozstrzygnięcie, a pismo KMP nie miało przymiotu ostateczności. Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia, uznając postanowienie za prawidłowe. Podtrzymano stanowisko, że zaskarżone przepisy nie stanowiły podstawy orzeczenia wskazanego jako ostateczne, a zarzuty dotyczące pisma KMP i terminu wniesienia skargi były bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ zaskarżone przepisy nie stanowiły podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia o prawach skarżącego, a skarga została wniesiona po terminie.

Uzasadnienie

Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ wyrok uniewinniający skarżącego nie był oparty na zaskarżonych przepisach dotyczących czynności wyjaśniających. Inne rozstrzygnięcie (pismo KMP) było wniesione po terminie, a jego ostateczność nie była warunkowana pouczeniem o możliwości zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Henryk P.osoba_fizycznaskarżący
Komendant Miejski Policji w Łodziorgan_państwowyorgan

Przepisy (8)

Główne

ustawa o TK art. 46 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej.

Pomocnicze

k.p.w. art. 54-56a

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Przepisy, których skarżący zarzucił niezgodność z Konstytucją w zakresie braku udziału obrońcy w czynnościach wyjaśniających.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 42 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 87 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymienia źródła prawa powszechnie obowiązującego.

EKPC art. 6 § 3

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Lit. c - prawo do obrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżone przepisy nie stanowiły podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia o prawach skarżącego. Skarga konstytucyjna została wniesiona po terminie. Istnienie pouczenia o możliwości zaskarżenia nie jest warunkiem uznania rozstrzygnięcia za ostateczne.

Odrzucone argumenty

Wyrok sądu I instancji powinien być uznany za ostateczne rozstrzygnięcie. Pismo Komendanta Miejskiego Policji nie miało przymiotu ostateczności z uwagi na brak pouczenia o możliwości zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

brak uregulowania w k.p.w. udziału obrońcy w czynnościach wyjaśniających ostatnim rozstrzygnięciem odnoszącym się do niedopuszczenia obrońcy skarżącego do udziału w jego przesłuchaniu skarga konstytucyjna została wniesiona po upływie trzymiesięcznego terminu przymiot ostateczności rozstrzygnięcia należy oceniać pod kątem toczącego się postępowania istnienie takiego pouczenia nie jest warunkiem uznania rozstrzygnięcia za ostateczne

Skład orzekający

Teresa Liszcz

przewodnicząca

Andrzej Rzepliński

sprawozdawca

Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie ostateczności rozstrzygnięcia w kontekście skargi konstytucyjnej, terminów wnoszenia skarg, znaczenia czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku udziału obrońcy na etapie czynności wyjaśniających i interpretacji terminów wnoszenia skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do obrony w postępowaniu wykroczeniowym, ale rozstrzygnięcie opiera się na kwestiach proceduralnych (termin, ostateczność), co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.

Czy brak obrońcy na etapie wyjaśnień w sprawie o wykroczenie narusza prawo do obrony? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
98/1/B/2012 POSTANOWIENIE z dnia 15 lutego 2012 r. Sygn. akt Ts 275/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Teresa Liszcz – przewodnicząca Andrzej Rzepliński – sprawozdawca Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2011 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Henryka P., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej z 20 października 2010 r. (data nadania) Henryk P. (dalej: skarżący) zarzucił niezgodność art. 54-56a ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 848, ze zm.; dalej: k.p.w.), w zakresie, w jakim nie przewidują udziału obrońcy na etapie tzw. czynności wyjaśniających dokonywanych w sprawach o wykroczenia, z art. 2 w związku z art. 7 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 6 ust. 3 lit. c Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.; dalej: Konwencja) oraz niezgodność § 46 zarządzenia nr 323 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2008 r. w sprawie metodyki wykonywania przez Policję czynności administracyjno-porządkowych w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców (Dz. Urz. KGP Nr 9, poz. 48, ze zm.) z art. 2 w związku z art. 7 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 6 ust. 3 lit. c Konwencji. Zdaniem skarżącego brak uregulowania w k.p.w. udziału obrońcy w czynnościach wyjaśniających w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz wyraźne wyłączenie takiego udziału w § 46 zaskarżonego zarządzenia naruszają prawo osoby przesłuchiwanej w charakterze obwinionego, przed sporządzeniem wniosku o ukaranie, do obrony przez ustanowionego przez siebie obrońcę, a także zasadę legalizmu oraz zasady ograniczania konstytucyjnych praw i wolności. Pozostają także w sprzeczności z wymieniającym źródła prawa powszechnie obowiązującego art. 87 ust. 1 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 9 grudnia 2011 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Powodem wydania takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że wskazany przez skarżącego jako ostateczne rozstrzygnięcie o jego prawach i wolnościach w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji wyrok Sądu Rejonowego w Łodzi z 12 lipca 2010 r. (sygn. akt XVII W 409/10) uniewinniający skarżącego od zarzutu popełnienia wykroczenia nie był wydany na podstawie zaskarżonych przepisów. Wyrok ten nie dotyczył bowiem sposobu przeprowadzenia wobec skarżącego czynności wyjaśniających przed wystąpieniem z wnioskiem o jego ukaranie. Trybunał wskazał ponadto, że ostatnim rozstrzygnięciem odnoszącym się do niedopuszczenia obrońcy skarżącego do udziału w jego przesłuchaniu było pismo Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 21 sierpnia 2009 r., w którym Komendant nie uwzględnił złożonej przez skarżącego skargi na sposób przeprowadzenia przesłuchania. W wypadku przyjęcia tego pisma za ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie skarżącego należałoby jednak uznać, że skarga konstytucyjna została wniesiona po upływie trzymiesięcznego terminu przewidzianego w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). 3. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik skarżącego. Jego zdaniem Trybunał błędnie przyjął w zaskarżonym postanowieniu, że wyczerpanie drogi prawnej w sprawie skarżącego nastąpiło w momencie doręczenia mu pisma Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi, gdyż nie miało ono przymiotu ostateczności z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie o wykroczenie drogowe. Nie zawierało ponadto pouczenia o możliwości jego zaskarżenia lub jej braku. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że przymiot ostateczności rozstrzygnięcia należy oceniać pod kątem toczącego się postępowania. Wobec skarżącego toczyło się postępowanie w sprawie o wykroczenie, i to wyrok kończący postępowanie w tej sprawie – wyrok sądu I instancji uniewinniający skarżącego – należy w przekonaniu pełnomocnika skarżącego, uznać za ostateczne rozstrzygnięcie o jego prawach i wolnościach. W zażaleniu wskazano również, że w wypadku gdyby wyrok sądu I instancji był dla skarżącego niekorzystny, mógłby on podnosić zarzut naruszenia prawa do obrony w apelacji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 4. Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają dokonanych w nim ustaleń i nie zasługują na uwzględnienie. 5. Zasadniczym powodem odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu było ustalenie, że przepisy, którym skarżący zarzuca niezgodność z Konstytucją, nie stanowiły podstawy orzeczenia wskazanego w skardze jako ostateczne rozstrzygnięcie o prawach i wolnościach skarżącego. Ustalenie to jest prawidłowe. Bezzasadne jest sformułowane w zażaleniu twierdzenie, że to sąd w powołanym wyroku decydował ostatecznie o prawidłowości działań policji w postępowaniu przeciwko oskarżonemu. 6. Bezzasadny jest również zarzut, że w zaskarżonym postanowieniu Trybunał nieprawidłowo wskazał, iż za ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie można uznać pismo Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 21 sierpnia 2009 r., i to od daty jego doręczenia skarżącemu biegł termin do wniesienia skargi konstytucyjnej, gdyż pismo to nie zawierało pouczenia o możliwości jego zaskarżenia lub jej braku. Trybunał stwierdza, że istnienie takiego pouczenia nie jest warunkiem uznania rozstrzygnięcia za ostateczne i ponadto zauważa, że nawet po uzyskaniu takiego pouczenia, w piśmie Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 23 października 2009 r., skarżący nie zdecydował się na złożenie skargi konstytucyjnej. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia wniesionego na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI