Ts 272/11

Trybunał Konstytucyjny2013-03-11
SAOSinnepostępowanie przed Trybunałem KonstytucyjnymŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania cywilnegouzasadnienie orzeczeniaprawo do sądupełnomocnik

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że skarżący błędnie wskazał podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia sądu niższej instancji.

Skarżący wniósł skargę konstytucyjną kwestionując zgodność art. 357 § 1 k.p.c. z Konstytucją w zakresie zwolnienia sądu z obowiązku uzasadniania orzeczeń wydanych na posiedzeniu niejawnym. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując, że zaskarżony przepis nie był podstawą orzeczenia sądu niższej instancji. Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc m.in. brak pouczenia o podstawie prawnej. Trybunał nie uwzględnił zażalenia, podkreślając, że błędne wskazanie podstawy prawnej przez pełnomocnika skarżącego uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu.

Skarżący Jarosław J. złożył skargę konstytucyjną, domagając się zbadania zgodności art. 357 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Kwestionował przepis ten w zakresie, w jakim zwalniał sąd z obowiązku uzasadniania orzeczeń wydanych na posiedzeniu niejawnym, które nie podlegały zaskarżeniu. Trybunał Konstytucyjny początkowo postanowieniem z 12 kwietnia 2012 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że art. 357 § 1 k.p.c. nie był podstawą wydania orzeczenia w sprawie skarżącego. Na to postanowienie skarżący wniósł zażalenie, argumentując, że przepis ten dotyczy zarówno orzeczeń jawnych, jak i niejawnych, a także podnosząc, że brak pouczenia o podstawie prawnej naruszył jego prawo do sądu. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, nie uwzględnił go. Ponownie podkreślił, że orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 22 grudnia 2010 r. (sygn. akt I ACa 918/10) zostało wydane na posiedzeniu niejawnym, a kwestię uzasadniania takich postanowień reguluje art. 357 § 2 k.p.c., a nie kwestionowany przez skarżącego § 1. Trybunał zwrócił również uwagę, że skarżący korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, którego obowiązkiem było poprawne sformułowanie skargi konstytucyjnej, w tym dokładne określenie podstawy prawnej zaskarżonego orzeczenia. Błędne wskazanie tej podstawy przez pełnomocnika uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ przepis ten nie był podstawą wydania orzeczenia w sprawie skarżącego, a kwestię uzasadniania postanowień wydanych na posiedzeniu niejawnym reguluje art. 357 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zaskarżony przepis nie miał zastosowania do orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, które zostało wydane na posiedzeniu niejawnym. Podstawą prawną takiego orzeczenia był art. 357 § 2 k.p.c. Ponadto, błędne wskazanie podstawy prawnej przez pełnomocnika skarżącego uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Jarosław J.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 357 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje kwestię uzasadniania postanowień wydanych na posiedzeniu niejawnym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 357 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten nie był podstawą wydania orzeczenia w sprawie skarżącego.

ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa wymogi dotyczące dokładnego określenia aktu normatywnego, na podstawie którego sąd orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji.

ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymaga dokładnego określenia aktu normatywnego, w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją.

ustawa o TK art. 36 § ust. 4

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przyznaje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przyznaje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

ustawa o TK art. 25 § ust. 1 pkt 3 lit. b in fine

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa, że Trybunał rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym.

ustawa o TK art. 36 § ust. 6

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa, że Trybunał rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym.

ustawa o TK art. 36 § ust. 7

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa, że Trybunał rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 357 § 1 k.p.c. nie był podstawą wydania orzeczenia w sprawie skarżącego. Kwestię uzasadniania postanowień wydanych na posiedzeniu niejawnym reguluje art. 357 § 2 k.p.c. Profesjonalny pełnomocnik skarżącego miał obowiązek poprawnego sformułowania skargi konstytucyjnej, w tym wskazania właściwej podstawy prawnej. Błędne wskazanie podstawy prawnej przez pełnomocnika uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu.

Odrzucone argumenty

Art. 357 § 1 k.p.c. odnosi się również do postanowień wydanych na posiedzeniu niejawnym. Brak pouczenia przez sąd o podstawie prawnej naruszył prawo do sądu skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

kwestionowany przepis nie był podstawą wydania orzeczenia błędnie wskazał podstawę prawną postanowienia obowiązkiem pełnomocnika jest poprawne sformułowanie skargi konstytucyjnej

Skład orzekający

Marek Zubik

przewodniczący

Piotr Tuleja

sprawozdawca

Mirosław Granat

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi konstytucyjnej, wymogów formalnych skargi, roli pełnomocnika oraz podstaw prawnych orzekania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z błędnym wskazaniem podstawy prawnej przez pełnomocnika w skardze konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej i roli pełnomocnika.

Błąd pełnomocnika pogrzebał szansę na kontrolę konstytucyjności przepisu. Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia, kto odpowiada za formalne braki skargi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
182/2/B/2013 POSTANOWIENIE z dnia 11 marca 2013 r. Sygn. akt Ts 272/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Zubik – przewodniczący Piotr Tuleja – sprawozdawca Mirosław Granat, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2012 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Jarosława J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 15 września 2011 r. Jarosław J. (dalej: skarżący) wystąpił o zbadanie zgodności art. 357 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim przepis ten zwalnia sąd z obowiązku uzasadniania wydanych na posiedzeniu niejawnym orzeczeń niepodlegających zaskarżeniu. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 12 kwietnia 2012 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze. W ocenie Trybunału zaskarżony przepis nie był podstawą wydanego w sprawie skarżącego orzeczenia, co stanowiło – w świetle art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) – samodzielną i wystarczającą przyczynę odmowy nadania dalszego biegu złożonej skardze. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym podnosi, że kwestionowany przepis odnosi się zarówno do postanowień wydanych na posiedzeniu jawnym, jak i niejawnym. Skarżący podkreśla też, że gdyby – z uwagi na działanie bez profesjonalnego pełnomocnika – został przez sąd pouczony o prawach przysługujących mu na skutek wydania postanowienia niepodlegającego zaskarżeniu, to mógłby określić właściwy przepis, na podstawie którego rozstrzygał sąd. Mógłby wtedy wskazać podstawę prawną, która umożliwiła sądowi pominięcie uzasadnienia postanowienia wydanego w jego sprawie. Skarżący twierdzi nadto, że brak stosownego pouczenia doprowadził do naruszenia przysługującego mu prawa do sądu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 36 ust. 4 w zw. z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w zw. z art. 36 ust. 6 i 7 ustawy o TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada przede wszystkim, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo ustalił istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu, dlatego nie zasługują na uwzględnienie. Trybunał ponownie podkreśla, że w sprawie skarżącego postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku – Wydział I Cywilny z 22 grudnia 2010 r. (sygn. akt I ACa 918/10) o odrzuceniu wniosków skarżącego o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zostało wydane na posiedzeniu niejawnym. Kwestię uzasadniania postanowień wydanych na posiedzeniu niejawnym reguluje – jak wskazał Trybunał w zaskarżonym postanowieniu – art. 357 § 2 k.p.c., a nie zaskarżony art. 357 § 1 k.p.c. Przepis ten nie mógł zatem stanowić podstawy wydanego przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowienia. Zaproponowana przez skarżącego interpretacja art. 357 § 1 k.p.c. jest sprzeczna z literalnym brzmieniem tego przepisu. Skarżący podnosi w zażaleniu, że błędnie wskazał podstawę prawną postanowienia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 22 grudnia 2010 r., gdyż nie został o niej przez sąd poinformowany. Trybunał podkreśla, że skarżący – zgodnie z art. 48 ustawy o TK – korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który sporządził w jego imieniu skargę konstytucyjną. Obowiązkiem pełnomocnika jest poprawne sformułowanie skargi konstytucyjnej, odpowiadającej w szczególności wymaganiom zawartym w art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK. W myśl tego przepisu skarga poza wymaganiami dotyczącymi pisma procesowego powinna zawierać dokładne określenie aktu normatywnego, na podstawie którego sąd orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją. Trybunał trafnie wskazał w kwestionowanym postanowieniu, że pełnomocnik skarżącego nieprawidłowo określił przepis, na podstawie którego zostało wydane postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Okoliczność ta – jak zasadnie stwierdził Trybunał – uniemożliwiła nadanie złożonej skardze dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI