Ts 272/11

Trybunał Konstytucyjny2012-04-12
SAOSinneprawo konstytucyjneNiskakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaprawo do sąduart. 45 Konstytucjiuzasadnienie orzeczeniakodeks postępowania cywilnegoTrybunał Konstytucyjnyposiedzenie niejawnekoszty sądowepełnomocnik z urzędu

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej art. 357 § 1 k.p.c., uznając, że przepis ten nie był podstawą orzeczenia naruszającego prawa skarżącego.

Skarżący Jarosław J. złożył skargę konstytucyjną kwestionując art. 357 § 1 k.p.c. w zakresie, w jakim zwalnia sąd z obowiązku uzasadniania orzeczeń wydanych na posiedzeniu niejawnym, które nie podlegają zaskarżeniu. Skarga była związana z postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku o odrzuceniu wniosków o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że zaskarżony przepis nie był podstawą orzeczenia Sądu Apelacyjnego, które skarżący uważa za naruszające jego prawa, a podstawą prawną postanowienia była inna regulacja.

Jarosław J. wniósł skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego, domagając się zbadania zgodności art. 357 § 1 ustawy Kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący uważał, że przepis ten, zwalniający sąd z obowiązku uzasadniania orzeczeń wydanych na posiedzeniu niejawnym, które nie podlegają zaskarżeniu, narusza jego prawo do jawnego rozpoznania sprawy oraz zasadę pewności prawa, a także prawo do zapoznania się z motywami rozstrzygnięcia. Skarga była związana z postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 22 grudnia 2010 r. (sygn. akt I ACa 918/10), którym odrzucono wnioski skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadniono to tym, że zaskarżony przepis (art. 357 § 1 k.p.c.) nie stanowił podstawy prawnej orzeczenia Sądu Apelacyjnego, które skarżący uważał za naruszające jego prawa. Sąd Apelacyjny wydał postanowienie na posiedzeniu niejawnym, a kwestię uzasadniania takich postanowień reguluje art. 357 § 2 k.p.c., a nie przepis zaskarżony przez skarżącego. Ponadto, skarżący argumentował w sposób sugerujący rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym, co dodatkowo wykluczało zastosowanie art. 357 § 1 k.p.c. w kontekście jego skargi. W związku z tym, Trybunał uznał, że skarga nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności nie wskazuje prawidłowej normy prawnej, która stanowiła podstawę orzeczenia naruszającego konstytucyjne prawa skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, w kontekście tej skargi. Trybunał uznał, że zaskarżony przepis nie był podstawą orzeczenia naruszającego prawa skarżącego, ponieważ orzeczenie zostało wydane na podstawie innego przepisu (art. 357 § 2 k.p.c.) lub nie stanowiło podstawy do naruszenia praw skarżącego w sposób wskazany w skardze.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ skarżący nie wskazał prawidłowej normy prawnej, która stanowiła podstawę orzeczenia naruszającego jego konstytucyjne prawa. Zaskarżony przepis (art. 357 § 1 k.p.c.) dotyczy orzeczeń wydanych na posiedzeniu jawnym, podczas gdy orzeczenie Sądu Apelacyjnego zostało wydane na posiedzeniu niejawnym, co reguluje inny przepis (art. 357 § 2 k.p.c.).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Jarosław J.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwa – Zakład Karny w Czarnemorgan_państwowystrona w postępowaniu niższej instancji

Przepisy (8)

Główne

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu, w tym prawo do jawnego rozpoznania sprawy i zapoznania się z motywami rozstrzygnięcia.

ustawa o TK art. 79 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa skargę konstytucyjną jako szczególny środek ochrony konstytucyjnych wolności lub praw naruszonych przez ostateczne orzeczenie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 357 § § 1

Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten zwalnia sąd z obowiązku uzasadniania orzeczeń wydanych na posiedzeniu niejawnym, które nie podlegają zaskarżeniu.

k.p.c. art. 357 § § 2

Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje kwestię uzasadniania postanowień wydanych na posiedzeniu niejawnym.

ustawa o TK art. 46-48

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymogi formalne skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 36 § ust. 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przesłanka odmowy nadania dalszego biegu skardze z powodu oczywistej bezzasadności.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze.

ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Obowiązek wskazania przez skarżącego aktu normatywnego, którego zastosowanie naruszyło jego prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżony przepis (art. 357 § 1 k.p.c.) nie był podstawą prawną orzeczenia Sądu Apelacyjnego, które skarżący uważa za naruszające jego prawa. Orzeczenie Sądu Apelacyjnego zostało wydane na posiedzeniu niejawnym, a kwestię uzasadniania takich postanowień reguluje art. 357 § 2 k.p.c., a nie zaskarżony przepis. Skarżący nie wskazał prawidłowo normy prawnej, która stanowiła podstawę orzeczenia naruszającego jego konstytucyjne prawa.

Odrzucone argumenty

Art. 357 § 1 k.p.c. narusza prawo do jawnego rozpoznania sprawy i zasadę pewności prawa. Skarżący ma prawo do zapoznania się z motywami rozstrzygnięcia zapadłego w jego sprawie na podstawie art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Godne uwagi sformułowania

przepis ten zwalnia sąd z obowiązku uzasadniania wydanych na posiedzeniu niejawnym orzeczeń niepodlegających zaskarżeniu kwestionowany przepis nie stanowił podstawy orzeczenia, z którym skarżący wiąże naruszenie przysługujących mu konstytucyjnych praw podmiotowych Okoliczność powyższa stanowi samodzielną podstawę odmowy nadania dalszego biegu skardze

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w szczególności wymóg wskazania prawidłowej podstawy prawnej orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze skargą konstytucyjną i nie stanowi wykładni przepisów materialnego prawa cywilnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy dopuszczalności skargi konstytucyjnej, co czyni ją mało interesującą dla szerszego grona odbiorców poza specjalistami od prawa konstytucyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
181/2/B/2013 POSTANOWIENIE z dnia 12 kwietnia 2012 r. Sygn. akt Ts 272/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Wróbel, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Jarosława J. o zbadanie zgodności: art. 357 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 15 września 2011 r. Jarosław J. (dalej: skarżący) domaga się stwierdzenia niezgodności art. 357 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim przepis ten zwalnia sąd z obowiązku uzasadniania wydanych na posiedzeniu niejawnym orzeczeń niepodlegających zaskarżeniu. Skarga została złożona w związku z następującym stanem faktycznym. Postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku – Wydział I Cywilny z 22 grudnia 2010 r. (sygn. akt I ACa 918/10) odrzucono wnioski skarżącego o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu w Czarnem o zapłatę i rentę. Orzeczenie doręczono skarżącemu 30 grudnia 2010 r. Zdaniem skarżącego kwestionowany przepis narusza przysługujące mu prawo do jawnego rozpoznania sprawy oraz zasadę pewności prawa. Skarżący twierdzi nadto, że przysługuje mu – w ramach prawa do sądu – prawo do zapoznania się z motywami rozstrzygnięcia zapadłego w jego sprawie (zob. art. 45 ust. 1 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna stanowi, zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, szczególny środek ochrony konstytucyjnych wolności lub praw, które zostały naruszone przez wydanie w sprawie skarżącego orzeczenia opartego na zaskarżonej normie. Powołany przepis Konstytucji wyznacza przesłanki dopuszczalności skargi konstytucyjnej, które zostały uszczegółowione w ustawie z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Skarga powinna zatem spełniać wymogi formalne ujęte w art. 46-48 ustawy o TK, a zarzuty w niej zawarte nie mogą cechować się oczywistą bezzasadnością (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 49 ustawy o TK). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego złożona skarga nie spełnia powyższych wymogów, co uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu. Trybunał zwraca uwagę, że skarga konstytucyjna – w myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji – powinna zostać wniesiona w sprawie zbadania zgodności z Konstytucją tej normy, na podstawie której sąd lub organ administracji wydał ostateczne orzeczenie w sprawie skarżącego, prowadzące do naruszenia jego konstytucyjnych praw lub wolności. Zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK to skarżący jest zobowiązany do wskazania aktu normatywnego, którego zastosowanie w jego sprawie wywołało skutek oceniany przez niego jako naruszenie praw podmiotowych. W ocenie Trybunału kwestionowany przepis nie stanowił podstawy orzeczenia, z którym skarżący wiąże naruszenie przysługujących mu konstytucyjnych praw podmiotowych. Zgodnie bowiem z art. 357 § 1 k.p.c. postanowienia ogłoszone na posiedzeniu jawnym sąd uzasadnia tylko wtedy, gdy podlegają one zaskarżeniu, i wyłącznie na żądanie strony, zgłoszone w terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia postanowienia. Postanowienia te doręcza się jedynie tej stronie, która zażądała sporządzenia uzasadnienia i doręczenia postanowienia z uzasadnieniem. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 22 grudnia 2010 r. (sygn. akt I ACa 918/10) zostało wydane na posiedzeniu niejawnym, co zostało wprost wskazane w treści orzeczenia. Przepisem, który reguluje kwestię uzasadniania postanowień wydanych na posiedzeniu niejawnym jest art. 357 § 2 k.p.c., a nie zaskarżony przepis. Z treści wniesionej skargi wynika jednoznacznie, że skarżący domaga się kontroli konstytucyjnej art. 357 § 1 k.p.c., przedstawia bowiem argumenty związane z rozpoznaniem wniosku na posiedzeniu jawnym. Tym samym, wykluczona jest w tym wypadku jakakolwiek omyłka pisarska. Okoliczność powyższa stanowi samodzielną podstawę odmowy nadania dalszego biegu skardze, dlatego Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 i art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK – postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI