Ts 27/01

Trybunał Konstytucyjny2001-04-24
SAOSinnekontrola konstytucyjności prawaŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyrentaubezpieczenia społecznewyczerpanie drogi prawnejskarga kasacyjnaokresy składkoweniezdolność do pracy

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu niewyczerpania drogi prawnej, gdyż skarżący nie złożył skargi kasacyjnej.

Skarżący konstytucyjnie kwestionował zgodność przepisu ustawy o emeryturach i rentach z FUS z Konstytucją, zarzucając niekorzystne różnicowanie obywateli w dostępie do renty inwalidzkiej. Po oddaleniu odwołania i apelacji, skarżący złożył skargę konstytucyjną, nie składając jednak skargi kasacyjnej. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na niewyczerpanie drogi prawnej.

Skarga konstytucyjna została złożona przez Zdzisława T. w sprawie zgodności art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z przepisami Konstytucji RP. Skarżący zarzucił, że wskazany przepis niekorzystnie różnicuje obywateli w zakresie możliwości otrzymania zaopatrzenia inwalidzkiego, uzależniając nabycie prawa do renty od osiągnięcia określonych okresów składkowych i nieskładkowych, co w jego ocenie jest niesprawiedliwe i uniemożliwia mu nabycie prawa do renty mimo długoletniego opłacania składek. Po odmowie przyznania renty przez ZUS i oddaleniu odwołania przez Sąd Okręgowy oraz apelacji przez Sąd Apelacyjny, skarżący wniósł skargę konstytucyjną. Trybunał Konstytucyjny, powołując się na art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oraz zasadę subsydiarności, stwierdził, że warunek wyczerpania drogi prawnej nie został spełniony, ponieważ skarżącemu przysługiwało prawo do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego, czego nie uczynił. W związku z tym, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wyczerpanie drogi prawnej, w tym możliwość złożenia skargi kasacyjnej, jest warunkiem dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o TK, wyczerpanie drogi prawnej jest warunkiem dopuszczalności skargi konstytucyjnej. Zasada subsydiarności wymaga wykorzystania wszystkich dostępnych środków prawnych przed zwróceniem się do TK. W przypadku spraw o rentę, prawo do kasacji od wyroku sądu drugiej instancji nie zostało wyłączone, a jego niezłożenie oznacza niespełnienie wymogu wyczerpania drogi prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

brak rozstrzygnięcia merytorycznego

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu wyczerpania drogi prawnej, w tym skargi kasacyjnej, jako warunku dopuszczalności skargi konstytucyjnej w sprawach ubezpieczeniowych."

Ograniczenia: Orzeczenie ma charakter formalny i nie rozstrzyga kwestii merytorycznych dotyczących zgodności przepisu ustawy z Konstytucją. Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie orzekania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
155 Postanowienie z dnia 24 kwietnia 2001 r. Sygn. Ts 27/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Stępień po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Zdzisława T. w sprawie zgodności: art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) z art. 2, art. 32 ust. 2, art. 67 ust. 1 i art. 68 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej z 1 marca 2001 r. zarzucono, iż art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 32 ust. 2, art. 67 ust. 1 i art. 68 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącego wskazany przepis ustawy w sposób niekorzystny różnicuje obywateli w zakresie możliwości otrzymania zaopatrzenia inwalidzkiego. Zróżnicowanie to jest nieusprawiedliwione, gdyż uzależnia nabycie prawa do renty nie od faktycznie osiągniętych okresów składkowych i nieskładkowych, lecz od osiągnięcia okresów, o których mowa w art. 58 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Rozwiązanie takie jest niesprawiedliwe, gdyż uniemożliwia nabycie prawa do renty skarżącemu, który blisko dwadzieścia lat łożył środki na cele emerytalno-rentowe, tymczasem osoby, które na te cele łożyły o wiele krócej, prawo takie mogą nabyć. Decyzją z 22 września 1999 r. ZUS Oddział w Ostrowie Wielkopolskim odmówił skarżącemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Podstawą odmowy było ustalenie, iż w okresie dziesięciu lat przed złożeniem wniosku skarżący nie wykazał osiągnięcia 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych wymaganych ustawą. Odwołanie od powyższej decyzji zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu z 16 maja 2000 r. Apelacja od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 26 października 2000 r. Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje. W myśl art. 46 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym jednym z warunków dopuszczalności skargi konstytucyjnej jest wyczerpanie drogi prawnej. Wymóg ten realizuje zasadę subsydiarności w korzystaniu z prawa do skargi konstytucyjnej, która to zasada wymaga wykorzystania przysługujących skarżącemu środków prawnych przed wystąpieniem ze skargą konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego. Do rozstrzygania o sprawach indywidualnych są bowiem przede wszystkim powołane sądy i organy administracji publicznej, natomiast Trybunał Konstytucyjny może wkraczać dopiero po wyczerpaniu tych wszystkich procedur pozwalających na rozstrzygnięcie sprawy, które mogą zostać uruchomione przez samego skarżącego (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 1999 r., sygn. Ts 64/99, OTK ZU Nr 1/2000, poz. 10). W przedmiotowej sprawie warunek wyczerpania drogi prawnej nie został spełniony. W myśl art. 392 kodeksu postępowania cywilnego skarżącemu przysługiwało prawo do kasacji od wyroku sądu drugiej instancji. Z jednoznacznego sformułowania art. 3921 kpc wynika, iż prawo to nie zostało wyłączone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych o przyznanie renty lub emerytury. Skarżący wykonując zarządzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 19 marca 2001 r. oświadczył, iż nie składał kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego. Tym samym skarżący nie spełnił wymogu wyczerpania drogi prawnej, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Mając powyższe na względzie należało odmówić nadania biegu skardze konstytucyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI