Ts 264/13

164/2/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 29 kwietnia 2014 r. Sygn. akt Ts 264/13 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak-Szafnicka, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Grupy Producentów Rolnych „Indyk Dolnośląski” Sp. z o.o. w sprawie zgodności: § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Grupy Producentów Rolnych” objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, ze zm.) z art. 2, art. 31 ust. 2 i 3 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 23 września 2013 r. (data nadania) Grupa Producentów Rolnych „Indyk Dolnośląski” Sp. z o.o. (dalej: skarżąca, spółka) zakwestionowała zgodność § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Grupy Producentów Rolnych” objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, ze zm.; dalej: rozporządzenie) z art. 2, art. 31 ust. 2 i 3 oraz art. 32 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona na podstawie następującego stanu faktycznego. Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR (Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) w Zielonej Górze (dalej: organ I instancji) przyznał spółce środki z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (decyzja z 8 marca 2010 r. nr 04OR/69082/0001/10). W dniu 20 sierpnia 2010 r. Prezes ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, co uczynił decyzją z 10 września 2010 r. (nr 9/10). Organ uznał, że decyzję z 8 marca 2010 r. wydano z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267). Wbrew dyspozycji § 8 ust. 1 rozporządzenia skarżącej przyznano bowiem pomoc finansową z pominięciem ustaleń kontroli przeprowadzonej w siedzibie spółki w dniach 27-28 stycznia 2010 r. Ustalono wówczas, że część produktów wytworzonych w gospodarstwach należących do grupy skarżąca sprzedała firmie będącej członkiem tej grupy. To – w ocenie Prezesa ARiMR – stanowiło rażące naruszenie § 8 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym „wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy”. Odwołanie od decyzji Prezesa ARiMR wniosła spółka. Po jego rozpatrzeniu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy (decyzja z 1 lutego 2011 r. [nr ROW/wpn/as/503-2/11(567)]). Skargę na powyższą decyzję spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezesa ARiMR z 10 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 1 lutego 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej w zmniejszonej wysokości (wyrok z 13 października 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 899/11). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez spółkę od powyższego rozstrzygnięcia (wyrok z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 125/12). Zdaniem skarżącej kwestionowane przepisy rozporządzenia – w zakresie, w jakim wyłączają możliwość uzyskania pomocy finansowej przez grupę producentów rolnych sprzedających wytworzone przez siebie produkty podmiotom będącym jednocześnie członkami grupy – naruszają art. 31 ust. 3 Konstytucji w aspekcie dopuszczalności ograniczenia praw i wolności konstytucyjnych w demokratycznym państwie tylko w drodze regulacji ustawowej. Zaskarżone regulacje naruszają także – według skarżącej – art. 31 ust. 2 i 3 Konstytucji w aspekcie ograniczenia swobody działalności gospodarczej, która przejawia się m.in. w możliwości wyboru kontrahentów. Przepisy te naruszają ponadto art. 31 ust. 2 Konstytucji zmuszając grupę producentów rolnych do sprzedaży produktów tylko określonym podmiotom i prowadzenia działalności tylko z tymi podmiotami. Jak twierdzi skarżąca, zakwestionowane unormowania są również niezgodne z zakazem dyskryminacji wywodzonym z art. 32 Konstytucji, gdyż wyłączają możliwość otrzymania pomocy finansowej przez grupę producentów rolnych sprzedających wytworzone przez siebie produkty członkom tej grupy. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej można uczynić wyłącznie przepis ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane ostateczne orzeczenie naruszające konstytucyjne prawa lub wolności skarżącego. Ustawodawca precyzujący zasady korzystania ze skargi konstytucyjnej zastrzegł, że skargę można wnieść po wyczerpaniu drogi prawnej przysługującej w danej sprawie (art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Z okoliczności sprawy, w związku z którą wniesiona została analizowana skarga konstytucyjna, jasno wynika, że wymóg powyższy nie został spełniony. Następstwem oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest bowiem uprawomocnienie się decyzji Prezes ARiMR z 10 września 2010 r. stwierdzającej nieważność decyzji organu I instancji z 8 marca 2010 r. Powyższe skutkuje obowiązkiem ponownego wydania decyzji dotyczącej przyznania pomocy finansowej. Sprawa, w związku z którą złożono rozpatrywaną skargę konstytucyjną nie została zatem jeszcze zakończona wydaniem orzeczenia spełniającego wymogi wynikające z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 46 ust. 1 ustawy o TK. Tym samym, rozpatrywanej skardze konstytucyjnej należało odmówić nadania dalszego biegu. Jednocześnie z treści zarzutów przedstawionych w skardze jednoznacznie wynika, że naruszenie konstytucyjnych praw i wolności spółka wiąże z odmową przyznania jej pomocy finansowej z powodu sprzedaży wytworzonych produktów jej członkom. Tymczasem rozstrzygnięcia wydane w sprawie skarżącej zapadły w trybie badania legalności decyzji organu I instancji z 8 marca 2010 r., w której przyznano spółce pomoc finansową w zmniejszonej wysokości, ale nie z powodu sprzedaży produktów swoim członkom. Właśnie nieuwzględnienie tej okoliczności przez organ I instancji spowodowało nieważność powyższej decyzji. W konsekwencji Trybunał stwierdza, że zakwestionowane w skardze unormowanie nie miało wpływu na ukształtowanie sytuacji prawnej skarżącej, a w szczególności nie doprowadziło ono jeszcze do wydania ostatecznego orzeczenia wyczerpującego drogę prawną przysługującą w sprawie. Zapadłe w sprawie spółki rozstrzygnięcia zawierają jedynie sugestię, że zaskarżone w skardze konstytucyjnej unormowanie powinien wziąć pod uwagę organ I instancji ponownie rozpatrujący sprawę. Również z tego względu wniesienie skargi konstytucyjnej trzeba uznać za przedwczesne, a przez to – za niezgodne z treścią art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 46 ust. 1 ustawy o TK. Ponadto Trybunał stwierdza, że rozpatrywana skarga konstytucyjna nie spełnia także warunków formalnych w zakresie określenia jej podstawy. Wzorcami kontroli zgodności zaskarżonej regulacji z Konstytucją skarżąca uczyniła art. 2, art. 31 ust. 2 i 3 oraz art. 32 Konstytucji. Zgodnie z dotychczasowym, utrwalonym orzecznictwem Trybunału, żaden z tych przepisów nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w postępowaniu skargowym (zob. postanowienie TK z 24 października 2001 r, SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225). Zasady z nich wynikające są bowiem ogólnymi gwarancjami o charakterze ustrojowym i wzmacniają działanie bezpośrednich regulacji w zakresie poszczególnych praw i wolności (por. postanowienie TK z 27 maja 2010 r., Ts 73/09, OTK ZU nr 6/B/2010, poz. 436). Dlatego też nawet wskazanie tych regulacji jako pozostających w związku również nie jest spełnieniem przesłanek dopuszczalności skargi konstytucyjnej wynikających z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK. Mając na względzie powyższe okoliczności, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.