Ts 26/07

Trybunał Konstytucyjny2008-03-06
SAOSinnepostępowanie cywilneŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaapelacjaodrzucenie apelacjiprawo do sąduKodeks postępowania cywilnegoTrybunał Konstytucyjnyzażalenieuzasadnienieskarżący

Trybunał Konstytucyjny uwzględnił zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że wykładnia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego przez Sąd Okręgowy może być powszechna i wymaga dalszego merytorycznego zbadania.

Skarżący konstytucyjnie kwestionował przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące odrzucania apelacji przez sąd II instancji, zarzucając naruszenie prawa do sądu i prawa do zażalenia. Sąd Okręgowy odrzucił jego apelację z powodu braku określenia zakresu żądania zmiany wyroku. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując zażalenie na odmowę nadania dalszego biegu skardze, uznał, że sposób wykładni zaskarżonych przepisów przez sądy wymaga merytorycznego zbadania, a nie tylko oceny na etapie wstępnym, co doprowadziło do uwzględnienia zażalenia.

Skarżący Z.K. złożył skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 370¹ w zw. z art. 373 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego z Konstytucją. Zarzuty dotyczyły uprawnienia sądu II instancji do odrzucenia apelacji bez uprzedniego odrzucenia przez sąd I instancji, pozbawienia prawa do zażalenia, braku wezwania do uzupełnienia braków formalnych oraz limitowania prawa do zażalenia wartością przedmiotu sporu. Skarżący podniósł, że jego apelacja od wyroku Sądu Rejonowego w Pruszkowie została odrzucona przez Sąd Okręgowy w Warszawie z powodu nieokreślenia zakresu żądania zmiany zaskarżonego wyroku. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze, stwierdził, że choć rozbieżności w orzecznictwie mogą wskazywać na błędne zastosowanie przepisów, to wykładnia przyjęta przez Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie wydaje się być powszechna. W związku z tym, ustalenie sposobu sądowej wykładni przepisów wykracza poza postępowanie wstępne i powinno zostać dokonane na etapie merytorycznego badania skargi. Z tych względów Trybunał uwzględnił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Kwestia wykładni tych przepisów przez sądy wymaga merytorycznego zbadania na etapie rozpoznania skargi konstytucyjnej, a nie tylko na etapie wstępnym.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że rozbieżności w orzecznictwie lub powszechna wykładnia przepisów przez sądy mogą wskazywać na błędne zastosowanie, a niekoniecznie na niekonstytucyjność samego przepisu. Ustalenie właściwej wykładni wymaga dalszego postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono zażalenie

Strona wygrywająca

Z.K.

Strony

NazwaTypRola
Z.K.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 370¹

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd II instancji uprawniony do odrzucenia apelacji bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków formalnych.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis powiązany z art. 370¹ k.p.c. dotyczący odrzucenia apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy prawa do wniesienia zażalenia.

k.p.c. art. 130

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wezwania do uzupełnienia braków formalnych.

k.p.c. art. 394¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy limitowania prawa do zażalenia wartością przedmiotu sporu.

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy prawa do wznowienia postępowania.

k.p.c. art. 368 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykładnia przepisów k.p.c. przez Sąd Okręgowy może być powszechna i wymaga merytorycznego zbadania przez Trybunał Konstytucyjny. Ustalenie sposobu sądowej wykładni przepisów wykracza poza zakres postępowania wstępnego.

Godne uwagi sformułowania

normatywna treść przepisów może być kształtowana przez organy stosujące prawo rozbieżności w orzecznictwie organów stosujących prawo (...) mogą wskazywać, że źródłem naruszenia konstytucyjnych praw skarżącego są nie same przepisy, lecz ich nieprawidłowe zastosowanie ustalenie sposobu sądowej wykładni art. 370¹ i art. 373 k.p.c. wykracza poza zakres postępowania wstępnego

Skład orzekający

Marek Mazurkiewicz

przewodniczący

Adam Jamróz

sprawozdawca

Andrzej Rzepliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących odrzucania apelacji i prawa do sądu w kontekście skargi konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wykładni przepisów k.p.c. przez sądy niższych instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i procedury odwoławczej, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje mechanizm działania skargi konstytucyjnej.

Czy sąd może odrzucić apelację bez wysłuchania strony? Trybunał Konstytucyjny bada kluczowe przepisy k.p.c.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
731/II/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 6 marca 2008 r. Sygn. akt Ts 26/07 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Mazurkiewicz – przewodniczący Adam Jamróz – sprawozdawca Andrzej Rzepliński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 maja 2007 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Z.K., p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 7 lutego 2007 r. zarzucono, że art. 3701 w zw. z art. 373 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) jest niezgodny z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 45, art. 77 i art. 78 Konstytucji. Niekonstytucyjność zaskarżonych przepisów polega, zdaniem skarżącego, na tym, że: uprawniają sąd II instancji do odrzucenia apelacji bez uprzedniego jej odrzucenia przez sąd I instancji, pozbawiając skarżącego prawa do wniesienia zażalenia w trybie art. 394 k.p.c., ponadto uprawniają sąd II instancji do odrzucenia apelacji bez uprzedniego wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 130 k.p.c. oraz uzależniają dopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie sądu II instancji o odrzuceniu apelacji w sprawie od wartości przedmiotu zaskarżenia nie niższej niż 50 000 zł. Przepisy te zamykają drogę sądową do dochodzenia praw strony, naruszonych postanowieniem o odrzuceniu apelacji oraz przerzucają na stronę obowiązek uzasadnienia hipotetycznej zasadności wydania przez sąd II instancji wyroku zgodnego z żądaniem strony. Ponadto zaskarżone przepisy pozbawiają apelującego, który w apelacji podniósł zarzut nieważności, prawa do wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c. Zdaniem skarżącego, zagwarantowanie ochrony jego praw wymagałoby określenia przez ustawodawcę: prawa do wniesienia zażalenia z art. 394 § 1 k.p.c., co wymagałoby pozbawienia sądów II instancji prawa korzystania z dyspozycji art. 373 k.p.c. przy stwierdzaniu braków, o których mowa w art. 3701 k.p.c. lub zagwarantowania przez ustawodawcę prawa do uzupełniania braków apelacji przed jej odrzuceniem przez sąd II instancji, co z kolei wymagałoby odpowiedniego zastrzeżenia w art. 373 k.p.c. lub prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie sądu II instancji (wydanego bez uprzedniego wydania postanowienia sądu I instancji i bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków) bez limitowania tego prawa wartością przedmiotu sporu, co wymagałoby zmiany treści art. 3941 § 1 k.p.c. Skarga konstytucyjna została złożona w oparciu o następujący stan faktyczny. Apelacja skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego w Pruszkowie z 11 maja 2006 r. (sygn. akt I C 508/05) została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego Warszawie z 7 listopada 2006 r. (sygn. akt V Ca 1700/06). Sąd Okręgowy uznał, że apelacja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 368 § 1 k.p.c., gdyż nie określa zakresu żądania zmiany zaskarżonego wyroku. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl utrwalonego poglądu Trybunału Konstytucyjnego normatywna treść przepisów może być kształtowana przez organy stosujące prawo. Jeżeli organy te nadają przepisom utrwalone i jednolite rozumienie, to rozumienie to powinno być uwzględniane przez Trybunał Konstytucyjny przy ocenie zarzutu niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Z kolei rozbieżności w orzecznictwie organów stosujących prawo – w szczególności sądów – dotyczące wykładni przepisów, mogą wskazywać, że źródłem naruszenia konstytucyjnych praw skarżącego są nie same przepisy, lecz ich nieprawidłowe zastosowanie. W niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Skarżący wskazuje na wykładnię art. 3701 w zw. z art. 373 k.p.c. przyjętą przez Sąd Okręgowy, natomiast postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu wskazuje na odmienną interpretację przyjętą w postanowieniu Sądu Najwyższego. Powyższe może świadczyć, że źródłem ewentualnego naruszenia praw skarżącego jest nie sam przepis, lecz błędne jego zastosowanie. Jednakże z innych złożonych do Trybunału Konstytucyjnego skarg, których przedmiotem jest konstytucyjność art. 3701 k.p.c. wynika, że dosyć powszechna jest wykładnia tego przepisu przyjęta w niniejszej sprawie przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Należy więc stwierdzić, że ustalenie sposobu sądowej wykładni art. 3701 i art. 373 k.p.c. wykracza poza zakres postępowania wstępnego i powinno zostać dokonane na etapie merytorycznego badania zarzutów skargi konstytucyjnej. Mając powyższe na względzie, należy uwzględnić zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI