TS 257/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka Hydrobudowa – 6 S.A. wniosła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność z Konstytucją pouczeń zawartych we wzorach protokołów ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy. Zarzucono, że pouczenia te, wskazując sąd rejonowy jako wyłącznie właściwy do rozpatrzenia powództwa o ustalenie lub sprostowanie protokołu wypadkowego, naruszają prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz prawo do właściwego sądu (art. 176 ust. 2 Konstytucji). Spółka argumentowała, że zaskarżone pouczenia zostały wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej i naruszają przepisy Kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania cywilnego. Po wydaniu przez Sąd Rejonowy w Szczecinie wyroku, apelacji oddalonej przez Sąd Okręgowy w Szczecinie, a następnie odrzuceniu skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, Trybunał Konstytucyjny zawiesił postępowanie. Po wznowieniu postępowania, Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, stwierdzając, że zaskarżone pouczenia nie stanowiły podstawy wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej. Trybunał podkreślił, że ostateczne orzeczenie zapadło na podstawie art. 385 k.p.c., a nie kwestionowanych pouczeń. W zażaleniu na to postanowienie spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących wezwania do usunięcia braków formalnych oraz błędną interpretację przepisów konstytucyjnych. Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia, wyjaśniając, że odmowa nadania dalszego biegu była uzasadniona brakiem podstawy normatywnej do wydania ostatecznego orzeczenia oraz niedopuszczalnością powoływania art. 176 ust. 2 Konstytucji jako samodzielnego wzorca kontroli. Trybunał wskazał również, że skarżąca nie wykazała naruszenia praw lub wolności wywodzonych z art. 45 ust. 1 Konstytucji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja warunków formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu wskazania aktu normatywnego będącego podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia oraz dopuszczalności powoływania przepisów ustrojowych jako wzorców kontroli.
Dotyczy specyficznej sytuacji skargi konstytucyjnej skierowanej przeciwko pouczeniom w rozporządzeniu, które nie stanowiły podstawy ostatecznego orzeczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pouczenia zawarte we wzorach protokołów ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, wskazujące sąd rejonowy jako wyłącznie właściwy dla rozpatrzenia powództwa o ustalenie lub sprostowanie protokołu, naruszają prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) i prawo do właściwego sądu (art. 176 ust. 2 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaskarżone pouczenia nie stanowiły podstawy wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej, a zatem nie mogły naruszać jej konstytucyjnych praw i wolności.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że ostateczne orzeczenie w sprawie skarżącej zapadło na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, a nie na podstawie kwestionowanych pouczeń. Ponadto, art. 176 ust. 2 Konstytucji ma charakter ustrojowy i nie może być samodzielnym wzorcem kontroli w skardze konstytucyjnej.
Czy Trybunał Konstytucyjny prawidłowo odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu niespełnienia warunków formalnych, w szczególności braku wskazania aktu normatywnego, na podstawie którego wydano ostateczne rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa nadania dalszego biegu była uzasadniona, ponieważ skarżąca nie wykazała, że zaskarżone pouczenia stanowiły podstawę ostatecznego orzeczenia w jej sprawie.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że w przypadku skargi konstytucyjnej kluczowe jest wykazanie, że ostateczne orzeczenie zapadło na podstawie aktu normatywnego, który jest przedmiotem zaskarżenia. W tej sprawie tak nie było, a skarżąca nie uzasadniła naruszenia praw z art. 45 ust. 1 Konstytucji.
Czy art. 176 ust. 2 Konstytucji RP może być samodzielnym wzorcem kontroli w skardze konstytucyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 176 ust. 2 Konstytucji ma charakter ustrojowy i nie może być bezpośrednim źródłem konstytucyjnych praw i wolności jednostki, a tym samym nie można powoływać tego przepisu w sprawach inicjowanych skargą konstytucyjną.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że art. 176 ust. 2 Konstytucji reguluje ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie, ale nie stanowi bezpośredniego źródła praw jednostki. W przeciwieństwie do art. 217 Konstytucji, nie odnosi się do sfery praw i wolności jednostki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| spółka Hydrobudowa – 6 S.A. | spółka | skarżąca |
Przepisy (26)
Główne
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Konstytucja RP art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunki wniesienia skargi konstytucyjnej – naruszenie konstytucyjnych wolności lub praw przez ustawę lub inny akt normatywny, na podstawie którego orzeczono ostatecznie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Użyty przez skarżącą jako podstawa powództwa o ustalenie i sprostowanie protokołu wypadkowego.
k.p.c. art. 16
Kodeks postępowania cywilnego
Ogólna reguła właściwości rzeczowej sądów rejonowych w sprawach cywilnych.
k.p.c. art. 17
Kodeks postępowania cywilnego
Określa sprawy należące do właściwości sądów okręgowych, w tym pkt 4 dotyczący spraw o prawa majątkowe o określonej wartości.
k.p. art. 237 § § 2
Kodeks pracy
Delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia w sprawie wzoru protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy.
Ustawa o rozpoznawaniu przez sądy spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych art. 1
k.p. art. 262
Kodeks pracy
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 17 § pkt 1 albo pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 459-47716
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa o TK art. 177 § § 1 pkt 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do zawieszenia postępowania przez Trybunał Konstytucyjny.
ustawa o TK art. 20
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do zawieszenia postępowania przez Trybunał Konstytucyjny.
k.p.c. art. 379 § pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przypadki nieważności postępowania, w tym rozpoznanie sprawy przez sąd rejonowy, gdy sąd okręgowy jest właściwy bez względu na wartość przedmiotu sporu.
k.p. art. 262 § § 1
Kodeks pracy
Określa sądy właściwe do rozstrzygania sporów ze stosunku pracy.
k.p.c. art. 461 § § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Nie dotyczy spraw o ustalenie, że określone zdarzenie było wypadkiem przy pracy.
k.p.c. art. 19-25
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady ustalania wartości przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie.
ustawa o TK art. 36 § ust. 2 i 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Przepisy dotyczące zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego.
ustawa o TK art. 49
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Przepisy dotyczące zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego.
Konstytucja RP art. 176 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy.
ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wymogi formalne skargi konstytucyjnej – uzasadnienie związku naruszenia z konstytucyjnymi prawami lub wolnościami.
ustawa o TK art. 66
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Związanie polskiego sądu konstytucyjnego granicami wniosku, pytania prawnego lub skargi konstytucyjnej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, która może stanowić wzorzec kontroli w skardze konstytucyjnej.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ponoszenia ciężarów publicznych, w tym podatków.
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określanie podatków i innych danin publicznych w drodze ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaskarżone pouczenia nie stanowiły podstawy wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej. • Art. 176 ust. 2 Konstytucji RP ma charakter ustrojowy i nie może być samodzielnym wzorcem kontroli w skardze konstytucyjnej. • Skarżąca nie wykazała naruszenia praw lub wolności wywodzonych z art. 45 ust. 1 Konstytucji. • Brak było podstaw do wezwania skarżącej do usunięcia braków formalnych przed zawieszeniem postępowania.
Odrzucone argumenty
Zaskarżone pouczenia naruszają prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) i prawo do właściwego sądu (art. 176 ust. 2 Konstytucji). • Trybunał Konstytucyjny naruszył przepisy proceduralne, nie wzywając do usunięcia braków formalnych. • Możliwe jest powoływanie przepisów ustawowych, które mają związek z zakwestionowanym aktem normatywnym, jako wzorców kontroli.
Godne uwagi sformułowania
Treść zaskarżonych pouczeń nie stanowiła bowiem podstawy wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej. • Artykuł 176 ust. 2 Konstytucji ma charakter ustrojowy, co oznacza, że nie może być bezpośrednim źródłem konstytucyjnych praw i wolności jednostki. • Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji (...) na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. • W jej sprawie ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji (...) zapadło nie na podstawie punktu II pouczenia, ale na podstawie art. 385 k.p.c.
Skład orzekający
Andrzej Rzepliński
przewodniczący
Adam Jamróz
sprawozdawca
Maria Gintowt-Jankowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu wskazania aktu normatywnego będącego podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia oraz dopuszczalności powoływania przepisów ustrojowych jako wzorców kontroli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi konstytucyjnej skierowanej przeciwko pouczeniom w rozporządzeniu, które nie stanowiły podstawy ostatecznego orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i jego interpretacji przez Trybunał Konstytucyjny, co jest zawsze interesujące dla prawników. Pokazuje też, jak ważne są formalne wymogi w postępowaniu konstytucyjnym.
“Czy pouczenie w protokole wypadkowym może naruszyć Twoje prawo do sądu? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.