Orzeczenie · 2007-04-10

TS 244/06

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2007-04-10
SAOSinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
kpkpodejrzanytymczasowe aresztowanieprawo do obronyjęzyk postępowaniakonstytucjatrybunał konstytucyjny

Skarga konstytucyjna dotyczyła zgodności art. 71 § 1 k.p.k. z art. 31 ust. 1 i 3, art. 41 ust. 1 i 3 w zw. z art. 42 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 72 § 3 w zw. z art. 71 § 3 i art. 248 § 2 k.p.k. z tymi samymi przepisami Konstytucji. Skarżący zarzucił, że przepisy te zezwalają na nabycie statusu podejrzanego bez faktycznego ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów, co narusza prawo do obrony i wolność osobistą. Kwestionował również możliwość stosowania tymczasowego aresztowania wobec osoby nieznającej języka polskiego, której nie doręczono tłumaczenia postanowienia o aresztowaniu. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując, że ostateczne orzeczenie w sprawie skarżącego (postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania) nie zostało wydane na podstawie zakwestionowanych przepisów. Ponadto, Trybunał uznał zarzuty za oczywiste bezzasadne lub nieadekwatne, podkreślając, że przepisy te mają charakter gwarancyjny i nie naruszają praw konstytucyjnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi dotyczące podstawy orzeczenia, interpretacja przepisów k.p.k. w kontekście praw konstytucyjnych, prawo do obrony, stosowanie tymczasowego aresztowania wobec osób nieznających języka polskiego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zakwestionowane przepisy nie były podstawą ostatecznego orzeczenia. Interpretacja przepisów k.p.k. w kontekście praw konstytucyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 71 § 1 k.p.k. jest zgodny z art. 31 ust. 1 i 3, art. 41 ust. 1 i 3 w zw. z art. 42 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim zezwala na nabycie statusu podejrzanego bez faktycznej czynności ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów?

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie narusza wskazanych przepisów Konstytucji, ponieważ nie stanowi podstawy ograniczenia wolności, a prawo do obrony przysługuje od momentu wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów, a nie od momentu jego ogłoszenia.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że art. 71 § 1 k.p.k. definiuje jedynie pojęcie podejrzanego i sam przez się nie nakłada żadnych obowiązków ani nie ogranicza wolności. Prawo do obrony jest realizowane od momentu wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów, a obowiązek niezwłocznego ogłoszenia postanowienia przez organ procesowy wynika z innych przepisów (art. 313 § 1 k.p.k.).

Czy art. 72 § 3 w zw. z art. 71 § 3 oraz art. 248 § 2 k.p.k. są zgodne z art. 31 ust. 1 i 3, art. 41 ust. 1 i 3 w zw. z art. 42 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim zezwalają na stosowanie tymczasowego aresztowania wobec osoby niewładającej językiem polskim, pomimo niedoręczenia jej tłumaczenia postanowienia o aresztowaniu?

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie naruszają wskazanych przepisów Konstytucji. Wręcz przeciwnie, stanowią gwarancję ochrony praw osób nieznających języka polskiego.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził nieadekwatność wzorców kontroli. Przepis art. 72 § 3 k.p.k. nakłada obowiązek doręczenia postanowienia o aresztowaniu wraz z tłumaczeniem, co stanowi gwarancję prawa do obrony. Art. 248 § 2 k.p.k. stanowi powtórzenie treści art. 41 ust. 3 zd. 2 Konstytucji.

Czy skarga konstytucyjna jest dopuszczalna, gdy zakwestionowane przepisy nie były podstawą wydania ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie jest dopuszczalna w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi jest wykazanie, że ostateczne orzeczenie wydane na podstawie zakwestionowanego aktu normatywnego naruszyło konstytucyjne prawa lub wolności skarżącego. W tej sprawie ostatecznym orzeczeniem było postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania, które nie opierało się na kwestionowanych przepisach dotyczących statusu podejrzanego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmówiono nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Bruce David Robinsonosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 71 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Definiuje podejrzanego jako osobę, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego. Nabycie statusu podejrzanego następuje bez faktycznej czynności ogłoszenia postanowienia, gdyż konstytutywnym elementem jest samo sporządzenie postanowienia. Obowiązek niezwłocznego ogłoszenia podejrzanemu wynika z art. 313 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 72 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Oskarżonemu, któremu przysługuje prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, postanowienie o przedstawieniu zarzutów, oraz inne wskazane orzeczenia i pisma procesowe doręcza się wraz z tłumaczeniem. Przepis ma charakter gwarancyjny dla osób niewładających językiem polskim.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wolność człowieka podlega ochronie prawnej.

Konstytucja RP art. 41 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.

Konstytucja RP art. 41 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Każdy zatrzymany ma prawo do natychmiastowego i zrozumiałego dla niego poinformowania o przyczynach zatrzymania i o swoich prawach. Zatrzymany musi być traktowany w sposób humanitarny, z poszanowaniem jego godności.

Konstytucja RP art. 42 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania. Może on w szczególności żądać pomocy tłumacza w postępowaniu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 248 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Stanowi powtórzenie treści art. 41 ust. 3 zd. 2 Konstytucji RP.

k.p.k. art. 313 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakłada na organ procesowy obowiązek niezwłocznego ogłoszenia podejrzanemu postanowienia o przedstawieniu zarzutów, chyba że ogłoszenie jest niemożliwe z powodu ukrywania się lub nieobecności podejrzanego.

k.p.k. art. 258

Kodeks postępowania karnego

Określa podstawy stosowania środków zapobiegawczych, w tym tymczasowego aresztowania.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, albo dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, lub wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakwestionowane przepisy nie były podstawą wydania ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego. • Wskazane wzorce kontroli są nieadekwatne do podniesionych zarzutów. • Zarzuty skarżącego dotyczą praktyki działania organów procesowych, a nie konstytucyjności przepisów. • Przepisy k.p.k. dotyczące statusu podejrzanego i tłumaczenia postanowień mają charakter gwarancyjny i nie naruszają praw konstytucyjnych.

Odrzucone argumenty

Art. 71 § 1 k.p.k. narusza prawo do obrony i wolność osobistą poprzez umożliwienie nabycia statusu podejrzanego bez faktycznego ogłoszenia postanowienia. • Art. 72 § 3 w zw. z art. 71 § 3 i art. 248 § 2 k.p.k. naruszają prawo do obrony i wolność osobistą poprzez zezwolenie na stosowanie tymczasowego aresztowania wobec osoby nieznającej języka polskiego bez doręczenia tłumaczenia postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

Zasadniczym powodem niedopuszczalności nadania biegu skardze konstytucyjnej jest fakt, że wskazane przez skarżącego przepisy nie były podstawą wydania ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego, a także nieadekwatność wskazanych wzorców kontroli, oraz oczywista bezzasadność podniesionych zarzutów. • Konstrukcja całej skargi, w której uzasadnieniu w ogóle nie określono, w jaki sposób zaskarżone przepisy naruszyły konstytucyjne wolności i prawa określone we wzorcach, szeroko natomiast opisano szereg uchybień proceduralnych [...] wskazuje, iż celem skarżącego nie jest de facto zbadanie konstytucyjności zaskarżonych przepisów, a jedynie zwrócenie uwagi na wspomniane nieprawidłowości. • Tymczasem orzeczeniem, wskazanym przez skarżącego jako ostateczne orzeczenie o jego prawach i wolnościach jest postanowienie o przedłużeniu stosowania tymczasowego aresztowania. • Przepis art. 72 § 3 k.p.k. ma charakter gwarancyjny, związany z zapewnieniem możliwości obrony osobie niewładającej językiem polskim.

Skład orzekający

Jerzy Ciemniewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi dotyczące podstawy orzeczenia, interpretacja przepisów k.p.k. w kontekście praw konstytucyjnych, prawo do obrony, stosowanie tymczasowego aresztowania wobec osób nieznających języka polskiego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zakwestionowane przepisy nie były podstawą ostatecznego orzeczenia. Interpretacja przepisów k.p.k. w kontekście praw konstytucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w polskim prawie karnym, takich jak prawo do obrony i stosowanie tymczasowego aresztowania, a także interpretacji przepisów w kontekście Konstytucji RP. Odmowa rozpoznania skargi przez TK jest istotna dla zrozumienia granic jego kognicji.

Czy przepisy Kodeksu postępowania karnego naruszają Twoje prawa? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst