Ts 107/12

Trybunał Konstytucyjny2014-03-25
SAOSinneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnytermink.p.c.postępowanie cywilnezażalenieprawomocność

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, stwierdzając niedochowanie terminu do jej wniesienia.

Skarżąca J.M. wniosła skargę konstytucyjną kwestionującą zgodność przepisów k.p.c. dotyczących odrzucenia apelacji z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze z powodu niedochowania trzymiesięcznego terminu. Skarżąca wniosła zażalenie, argumentując, że termin rozpoczął bieg później. Trybunał uznał jednak, że postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu niedopuszczalnego środka zaskarżenia było ostateczne, a termin do wniesienia skargi konstytucyjnej upłynął przed jej złożeniem.

Skarżąca J.M. wniosła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 405 i 406 Kodeksu postępowania cywilnego z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na niedochowanie trzymiesięcznego terminu do jej wniesienia, przewidzianego w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym. Skarżąca złożyła zażalenie, twierdząc, że termin rozpoczął bieg od doręczenia jej postanowienia Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 3 stycznia 2012 r. (sygn. akt VII Ca 703/11). Trybunał Konstytucyjny rozpatrzył zażalenie i nie uwzględnił go. Stwierdził, że postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 16 grudnia 2011 r. o odrzuceniu apelacji było pierwszym rozstrzygnięciem wydanym na podstawie zaskarżonych przepisów i jednocześnie ostatecznym. Zgodnie z utrwaloną wykładnią, postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania jest postanowieniem sądu drugiej instancji, od którego nie przysługuje apelacja, a jedynie zażalenie do Sądu Najwyższego w sprawach kasacyjnych. Sprawa skarżącej nie była sprawą kasacyjną, a wniesiona apelacja została odrzucona jako niedopuszczalna. W związku z tym, termin do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął bieg od doręczenia postanowienia z 16 grudnia 2011 r. (tj. 21 grudnia 2011 r.), a upłynął 21 marca 2012 r. Skarga wniesiona 25 kwietnia 2012 r. była wniesiona po terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, termin nie został dochowany.

Uzasadnienie

Postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu niedopuszczalnego środka zaskarżenia jest postanowieniem sądu drugiej instancji i jest ostateczne. Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej biegnie od dnia doręczenia takiego postanowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
J.M.osoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (9)

Główne

ustawa o TK art. 46 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej, który rozpoczyna bieg od dnia doręczenia skarżącemu orzeczenia lub innego rozstrzygnięcia sądu, od którego przysługuje skarga kasacyjna lub skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 405

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 406

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postanowień wydanych przez sąd pierwszej instancji.

k.p.c. art. 3941 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa środki zaskarżenia od postanowień sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 5191 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa środki zaskarżenia od postanowień sądu drugiej instancji.

ustawa o TK art. 36 § 4

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przyznaje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Reguluje kwestie związane z zażaleniem na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego.

ustawa o TK art. 25 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa skład Trybunału i tryb rozpoznawania spraw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu niedopuszczalnego środka zaskarżenia jest ostateczne. Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął bieg od doręczenia postanowienia z 16 grudnia 2011 r. Skarga konstytucyjna została wniesiona po terminie.

Odrzucone argumenty

Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął bieg od doręczenia postanowienia z 3 stycznia 2012 r. Apelacja od postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania była dopuszczalna na podstawie art. 394 § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania zakończonego w drugiej instancji orzeczeniem sądu okręgowego jest postanowieniem sądu drugiej instancji od takiego postanowienia – stosowanie do art. 3941 § 2 w zw. z art. 5191 § 2 k.p.c. – przysługuje nie apelacja, lecz zażalenie do Sądu Najwyższego, ale tylko, jeśli w sprawie przysługuje skarga kasacyjna.

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący

Maria Gintowt-Jankowicz

sprawozdawca

Wojciech Hermeliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów do wnoszenia skarg konstytucyjnych oraz charakteru rozstrzygnięć sądów drugiej instancji w kontekście procedury cywilnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności środka zaskarżenia i jego wpływu na bieg terminu do skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę terminów i środków zaskarżenia w kontekście skargi konstytucyjnej.

Kiedy termin na skargę konstytucyjną zaczyna biec? Kluczowa interpretacja TK.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
111/2/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 25 marca 2014 r. Sygn. akt Ts 107/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Wróbel – przewodniczący Maria Gintowt-Jankowicz – sprawozdawca Wojciech Hermeliński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2013 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej J.M., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 25 kwietnia 2012 r. J.M. (dalej: skarżąca) zakwestionowała zgodność art. 405 i art. 406 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 2, art. 45 art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Podstawą odmowy było niedochowanie przez skarżącą trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej, przewidzianego w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). W zażaleniu na to postanowienie skarżąca stwierdziła, że trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął w jej sprawie bieg 26 stycznia 2012 r., tj. w dniu, w którym skarżącej zostało doręczone postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 3 stycznia 2012 r. (sygn.. akt VII Ca 703/11). W jej przekonaniu, skoro skarga konstytucyjna została złożona 25 kwietnia 2012r., to termin do jej wniesienia został dochowany. Jak zauważyła dalej skarżąca, skargę konstytucyjną można wnieść dopiero po wyczerpaniu drogi prawnej. W jej ocenie postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 16 grudnia 2011 r. (sygn. akt VII Ca 703/11), którym sąd odrzucił apelację od postanowienia o odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, było zaskarżalne na podstawie art. 394 § 1 k.p.c. Wniesiony przez skarżącą środek zaskarżenia nie był zatem, jej zdaniem, niedopuszczalny, a co więcej, jego złożenie było konieczne do spełnienia wymogu wyczerpania drogi prawnej przewidzianego w art. 46 ust. 1 ustawy o TK. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 36 ust. 4 w zw. z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w zw. z art. 36 ust. 6 i 7 ustawy o TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada – w zakresie zarzutów sformułowanych w zażaleniu – czy w wydanym postanowieniu, prawidłowo ustalił przesłanki odmowy nadania skardze dalszego biegu. W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. W zakwestionowanym postanowieniu Trybunał słusznie stwierdził, że postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 16 grudnia 2011 r. o odrzuceniu apelacji było pierwszym rozstrzygnięciem wydanym w sprawie skarżącej na podstawie zaskarżonych przepisów i jednocześnie ostatecznym w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy o TK. Trybunał przypomina, że zgodnie z utrwaloną w orzecznictwie wykładnią, postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania zakończonego w drugiej instancji orzeczeniem sądu okręgowego jest postanowieniem sądu drugiej instancji. Od takiego postanowienia – stosowanie do art. 3941 § 2 w zw. z art. 5191 § 2 k.p.c. – przysługuje nie apelacja, lecz zażalenie do Sądu Najwyższego, ale tylko, jeśli w sprawie przysługuje skarga kasacyjna. Sprawa skarżącej nie była sprawą kasacyjną. Z tego względu apelacja skarżącej od postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania została uznana za zażalenie i odrzucona jako niedopuszczalna. Postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie – VII Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia 16 grudnia 2011 r. o odrzuceniu niedopuszczalnego środka zaskarżenia było postanowieniem sądu drugiej instancji. Skarżącej nie przysługiwał od tego postanowienia żaden środek zaskarżenia, a z pewnością nie miał do niego zastosowania art. 394 § 1 k.p.c., który dotyczy tylko postanowień wydanych przez sąd pierwszej instancji. Wniesione przez skarżącą do Sądu Apelacyjnego w Szczecinie zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 16 grudnia 2011 r. było niedopuszczalne, dlatego ten środek zaskarżenia został przez sąd kolejny raz odrzucony. W związku z powyższym złożenie przez skarżącą zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 16 grudnia 2011 r. o odrzuceniu wniesionego przez nią środka zaskarżenia było zbędne. Termin do zakwestionowania art. 405 i art. 406 k.p.c. w trybie skargi konstytucyjnej rozpoczął bieg w dniu, w którym skarżącej zostało doręczone postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 16 grudnia 2011 r., wydane na podstawie zaskarżonych przepisów – tj. 21 grudnia 2011 r. Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej upłynął zatem – jak prawidłowo ustalił Trybunał w zakwestionowanym postanowieniu – 21 marca 2012 r., a więc wniesienie rozpatrywanej skargi 25 kwietnia 2012 r. nastąpiło po terminie. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI