Ts 89/06

Trybunał Konstytucyjny2006-11-20
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania cywilnegoKodeks pracyprawo do sądurównośćniekonstytucyjność

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na odmowę nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając niedopuszczalność zaskarżenia przepisów, które nie stanowiły podstawy wydania orzeczenia.

Skarżący wniósł skargę konstytucyjną kwestionując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego i Kodeksu pracy, które miały być podstawą wyroku Sądu Najwyższego. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując, że zaskarżone przepisy k.p.c. nie były podstawą orzeczenia, a przepisy k.p. nie mogły być przedmiotem badania w kontekście zarzucanego braku regulacji. W zażaleniu skarżący podtrzymywał swoje stanowisko, jednak Trybunał podtrzymał decyzję o niedopuszczalności skargi, podkreślając, że podstawą skargi konstytucyjnej mogą być jedynie przepisy stanowiące podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego.

Skarżący, Kazimierz Przepióra, za pośrednictwem pełnomocnika, złożył skargę konstytucyjną kwestionując zgodność art. 87¹ § 1 w związku z art. 465 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 24 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Kwestionował również art. 57 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) z art. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 69 Konstytucji. Podstawą zaskarżenia był wyrok Sądu Najwyższego z 16 sierpnia 2005 r. (sygn. akt I PK 11/05). Skarżący zarzucał niezgodność przepisów k.p.c. z zasadą prawa do sądu i równości, a także wskazywał na niedostateczną ochronę pracy przez przepisy k.p. i niemożność reprezentacji przez inspektora pracy przed Sądem Najwyższym. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 24 sierpnia 2006 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, argumentując, że zaskarżony przepis art. 87¹ § 1 k.p.c. nie był podstawą wydawanych w sprawie orzeczeń, a art. 465 § 1 k.p.c. nie dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym. Ponadto, zarzuty dotyczące kodeksu pracy dotyczyły braku regulacji, a nie jego brzmienia, a zasada równości w art. 69 Konstytucji nie nakłada obowiązków na pracodawców. Skarżący w zażaleniu podtrzymywał swoje stanowisko, twierdząc, że zaskarżony przepis k.p.c. miał wpływ na rozstrzygnięcie, a art. 69 Konstytucji stanowi właściwy wzorzec skargi. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując zażalenie, podtrzymał swoje stanowisko, że skarga konstytucyjna jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zaskarżony przepis stanowił podstawę ostatecznego orzeczenia. Stwierdził, że art. 87¹ i art. 465 § 1 k.p.c. nie były podstawą skargi, a tym samym skarga była niedopuszczalna. Obowiązek pomocy osobom niepełnosprawnym z art. 69 Konstytucji nie jest realizowany w ramach kodeksu pracy. Trybunał podkreślił, że ocena ustaleń faktycznych leży poza jego właściwością. W konsekwencji, postanowiono nie uwzględnić zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna jest dopuszczalna tylko w sytuacji, gdy zaskarżony przepis stanowił podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego.

Uzasadnienie

Trybunał powołał się na art. 79 ust. 1 Konstytucji, który jednoznacznie określa warunki dopuszczalności skargi konstytucyjnej, wskazując na konieczność związku zaskarżonego przepisu z ostatecznym orzeczeniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Kazimierz Przepióraosoba_fizycznaskarżący
Sąd Najwyższyinstytucjaorgan wydający orzeczenie

Przepisy (5)

Pomocnicze

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie stanowił podstawy wydawanych w sprawie orzeczeń, w związku z czym nie mógł być przedmiotem skargi konstytucyjnej.

k.p.c. art. 465 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym, do którego odnosi się przymus adwokacki.

k.p. art. 57 § § 1 i 2

Kodeks pracy

Zarzut dotyczący braku określonej regulacji nie jest właściwym przedmiotem badania Trybunału.

u.e.i.r. art. 12 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach

Podstawa interpretacji przez Sąd Najwyższy sformułowania „całkowita niezdolność do pracy”.

u.e.i.r. art. 104 § ust. 8 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach

Podstawa interpretacji przez Sąd Najwyższy sformułowania „całkowita niezdolność do pracy”.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżone przepisy k.p.c. nie stanowiły podstawy wydania ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego. Zaskarżone przepisy k.p.c. nie dotyczyły postępowania przed Sądem Najwyższym. Zarzuty dotyczące k.p. dotyczyły braku regulacji, a nie jej brzmienia. Art. 69 Konstytucji nie nakłada obowiązków na pracodawców w zakresie pomocy osobom niepełnosprawnym.

Odrzucone argumenty

Art. 87¹ § 1 k.p.c. w związku z art. 465 § 1 k.p.c. narusza art. 45 ust. 1 w zw. z art. 24 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Art. 57 § 1 i 2 k.p. w zw. z art. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 69 Konstytucji narusza Konstytucję. Art. 87¹ § 1 k.p.c. miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, mimo że nie był podstawą orzekania. Art. 69 Konstytucji stanowi właściwy wzorzec skargi konstytucyjnej, gdyż wynika z niego nakaz ukształtowania stosunków prawnych gwarantujących prawo do pełnego odszkodowania.

Godne uwagi sformułowania

skarga konstytucyjna jest dopuszczalna w sytuacji, gdy zaskarżony przepis stanowił podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego. ocena prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez sądy leży poza zakresem właściwości Trybunału Konstytucyjnego.

Skład orzekający

Bohdan Zdziennicki

przewodniczący

Marek Mazurkiewicz

sprawozdawca

Adam Jamróz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, zakres kognicji Trybunału Konstytucyjnego, interpretacja przepisów k.p.c. i k.p. w kontekście skargi konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności skargi konstytucyjnej z powodu braku związku zaskarżonych przepisów z ostatecznym orzeczeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dopuszczalności skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje ograniczenia kontroli konstytucyjności.

Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
293/6/B/2006 POSTANOWIENIE z dnia 20 listopada 2006 r. Sygn. akt Ts 89/06 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bohdan Zdziennicki – przewodniczący Marek Mazurkiewicz – sprawozdawca Adam Jamróz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 sierpnia 2006 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Kazimierza Przepióry, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej z 10 kwietnia 2006 r. skarżący za pośrednictwem swojego pełnomocnika wnosi o stwierdzenie niezgodności art. 87¹ § 1 w związku z art. 465 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 24 i art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz art. 57 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) z art. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 69 Konstytucji. Podstawą zaskarżenia jest wyrok Sądu Najwyższego z 16 sierpnia 2005 r. (sygn. akt I PK 11/05), który zgodnie ze skargą został wydany na podstawie zaskarżonych przepisów. Skarżący wnosi o stwierdzenie niekonstytucyjności art. 87¹ § 1 k.p.c. w związku z art. 465 § 1 z powodu ich niezgodności z zasadą prawa do sądu i zasadą równości, powołując także art. 24 Konstytucji, który jednakże nie zawiera się w konstytucyjnym katalogu praw i wolności. Dotyczy natomiast kwestii pracy, która według skarżącego w niedostateczny sposób jest chroniona przez zaskarżone przepisy kodeksu pracy. Skarżący zwraca także uwagę na niemożność reprezentacji przez inspektora pracy przed Sądem Najwyższym. Zdaniem skarżącego zaskarżony artykuł kodeksu pracy ogranicza możliwość dochodzenia odszkodowania. Postanowieniem z 24 sierpnia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, uzasadniając rozstrzygnięcie faktem, iż zaskarżony przepis art. 87¹ § 1 k.p.c. nie był podstawą wydawanych w sprawie orzeczeń i tym samym nie może stać się przedmiotem skargi konstytucyjnej. Zaskarżony art. 465 § 1 k.p.c. nie dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym, do którego odnosi się przymus adwokacki i tym samym przepis o inspektorze pracy, pełniącym funkcję pełnomocnika, nie jest relewantny do tego postępowania. Skarżone artykuły kodeksu pracy nie mogą być właściwym przedmiotem badania Trybunału, gdyż postawiony im zarzut dotyczy braku określonej regulacji, a nie ściśle obecnego brzmienia tych przepisów. Zasada równości w zakresie art. 69 nakłada obowiązek udzielania pomocy osobom niepełnosprawnym, ale tylko przez władze publiczne, więc adresatem tego przepisu nie są pracodawcy. Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. W zażaleniu na odmowę nadania biegu skardze konstytucyjnej skarżący podnosi, iż właściwość Trybunału w kwestii braku regulacji powinna być zbadana w trakcie postępowania merytorycznego. Nadmienia także, że chociaż art. 87¹ § 1 k.p.c. nie był podstawą orzekania, miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto skarżący podniósł, że art. 69 Konstytucji stanowi właściwy wzorzec skargi konstytucyjnej, gdyż wynika z niego adresowany do ustawodawcy nakaz takiego ukształtowania stosunków prawnych, by zagwarantowane było prawo skarżącego do pełnego odszkodowania. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Wbrew twierdzeniom skarżącego skarga konstytucyjna jest dopuszczalna w sytuacji, gdy zaskarżony przepis stanowił podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego. Wynika to w sposób jednoznaczny z art. 79 ust. 1 Konstytucji. Skoro więc art. 87 1 i art. 465 § 1 k.p.c. nie stanowiły podstawy skargi konstytucyjnej, jest ona w tym zakresie niedopuszczalna. Wynikający z art. 69 Konstytucji obowiązek udzielania pomocy osobom niepełnosprawnym nie jest realizowany w ramach kodeksu pracy, lecz w odpowiednich ustawach stanowiących konkretyzację tego przepisu. Na ustawy te wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku będącym ostatecznym rozstrzygnięciem o prawach skarżącego. W tym zakresie Trybunał Konstytucyjny podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że łączenie pominięcia prawnego z art. 57 k.p. jest bezzasadne. Na koniec należy zauważyć, że odmowa uwzględnienia roszczeń skarżącego nie wynikała z ograniczeń czasowych sformułowanych w art. 57 § 1 k.p., lecz z przyjęcia przez Sąd Najwyższy, że w okresie pozostawania bez pracy powód był niezdolny do jej świadczenia. Interpretacja sformułowania „całkowita niezdolność do pracy” została zaś dokonana przez Sąd Najwyższy w oparciu o art. 12 ust. 2 i art. 104 ust. 8 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach. Zaskarżony przepis kodeksu pracy nie może więc stanowić źródła naruszonych praw skarżącego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Co do prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez sądy, należy stwierdzić, że ich ocena leży poza zakresem właściwości Trybunału Konstytucyjnego. Mając powyższe na względzie, należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI