Ts 236/08

Trybunał Konstytucyjny2009-01-30
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
prawo do sąduskarga kasacyjnakodeks postępowania cywilnegoTrybunał Konstytucyjnyformalizm procesowywyczerpanie drogi prawnej

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej art. 3986 § 2 k.p.c., wskazując na niewyczerpanie drogi prawnej przez skarżącego oraz wcześniejsze orzeczenie Trybunału w tej samej kwestii.

Skarżący Paweł Witkowski wniósł skargę konstytucyjną kwestionując zgodność art. 3986 § 2 k.p.c. z art. 45 ust. 1 Konstytucji, zarzucając odrzucenie skargi kasacyjnej bez możliwości usunięcia braków. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ skarżący nie wyczerpał drogi prawnej, gdyż przysługiwało mu zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Ponadto, Trybunał wskazał, że kwestionowany przepis był już przedmiotem kontroli konstytucyjności w innej sprawie (SK 40/07), w której Trybunał uznał go za niezgodny z Konstytucją.

Skarga konstytucyjna dotyczyła zgodności art. 3986 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący, Paweł Witkowski, zarzucił, że przepis ten, w zakresie w jakim przewiduje odrzucenie skargi kasacyjnej bez wezwania do usunięcia braków, narusza prawo do sądu. Stan faktyczny sprawy obejmował oddalenie odwołania skarżącego od decyzji ZUS, następnie oddalenie apelacji przez Sąd Apelacyjny, a wreszcie odrzucenie skargi kasacyjnej przez ten sam sąd. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania jej dalszego biegu z dwóch powodów. Po pierwsze, skarżący nie wyczerpał przysługującej mu drogi prawnej, gdyż od postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej przysługiwało mu zażalenie do Sądu Najwyższego, z którego nie skorzystał. Po drugie, Trybunał stwierdził, że merytoryczne rozpatrzenie zarzutów jest zbędne, ponieważ kwestionowany przepis był już przedmiotem kontroli Trybunału w wyroku z dnia 1 lipca 2008 r. (SK 40/07), w którym uznano go za niezgodny z Konstytucją. W związku z tym, na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, postępowanie umorzono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 40/07 uznał, że odrzucenie skargi kasacyjnej bez możliwości usunięcia braków narusza prawo do sądu. Jednakże w niniejszej sprawie, mimo że skarżący podniósł ten sam zarzut, Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze z powodu niewyczerpania drogi prawnej przez skarżącego (brak zażalenia do SN) oraz faktu, że kwestia ta była już rozstrzygnięta w innej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Paweł Witkowskiosoba_fizycznaskarżący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Krakowieinstytucjaorgan

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 3986 § § 2

Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego

Przepis przewiduje odrzucenie skargi kasacyjnej bez wezwania do usunięcia braków, jeśli nie spełnia wymagań określonych w art. 3984 § 1.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do sądu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3984 § § 1

Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymagania, jakie musi spełniać skarga kasacyjna.

ustawa o TK art. 79 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa przesłanki dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 46

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymaga wyczerpania drogi prawnej dla dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 3941 § § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa prawo do zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji.

ustawa o TK art. 39 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Umożliwia umorzenie postępowania, gdy wydanie orzeczenia jest zbędne lub niedopuszczalne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyczerpanie drogi prawnej przez skarżącego (brak zażalenia do SN). Kwestia konstytucyjności przepisu była już przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 40/07.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa do sądu przez art. 3986 § 2 k.p.c. w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej bez wezwania do usunięcia braków.

Godne uwagi sformułowania

nie wyczerpał przysługującej mu drogi prawnej zbędne jest merytoryczne rozpatrzenie sformułowanych w niej zarzutów kwestionowany przepis prawny był już przedmiotem kontroli jego zgodności z Konstytucją w innej sprawie

Skład orzekający

Maria Gintowt-Jankowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu niewyczerpania drogi prawnej oraz powtórzenia zarzutów już rozstrzygniętych przez Trybunał."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wcześniejszego orzecznictwa TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie wymogów formalnych i proceduralnych w postępowaniu sądowym, nawet w kontekście ochrony praw konstytucyjnych. Podkreśla rolę Trybunału Konstytucyjnego i jego wcześniejszych orzeczeń.

Niewyczerpana droga prawna i powtórzone zarzuty – dlaczego Twoja skarga konstytucyjna może nie zostać rozpatrzona?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
137/2/B/2009 POSTANOWIENIE z dnia 30 stycznia 2009 r. Sygn. akt Ts 236/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Maria Gintowt-Jankowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Pawła Witkowskiego w sprawie zgodności: art. 3986 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie – bez wezwania do usunięcia braków – skargi kasacyjnej niespełniającej wymagań określonych w art. 3984 § 1 powołanej ustawy, z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej nadanej 25 lipca 2008 r. zarzucono, że art. 3986 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie – bez wezwania do usunięcia braków – skargi kasacyjnej niespełniającej wymagań określonych w art. 3984 § 1 powołanej ustawy, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji. W ocenie skarżącego odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie zaskarżonego w skardze przepisu z powodu niespełnienia wymagań określonych w art. 3984 § 1 k.p.c., bez możliwości usunięcia braków, jest ze strony ustawodawcy przejawem zbytniego formalizmu, co w konsekwencji narusza prawo do sądu określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona w oparciu o następujący stan faktyczny. Wyrokiem z 1 grudnia 2006 r. (sygn. akt VII U 3327/05), Sąd Okręgowy w Krakowie – Wydział VII Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie skarżącego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Krakowie z 28 lipca 2005 r. (znak US 018/40/0/238/05). Apelacja skarżącego została w dniu 17 stycznia 2008 r. oddalona przez Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie (sygn. akt III AUa 432/07). Wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna została odrzucona przez Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, Wydział III w dniu 14 maja 2008 r. (sygn. akt III AUa 432/07). Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu 26 czerwca 2008 r. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw, którego merytoryczne rozpatrzenie uwarunkowane zostało spełnieniem szeregu przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w przepisach ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). W drodze skargi konstytucyjnej można domagać się zbadania konstytucyjności tylko takich przepisów, na podstawie których orzeczono ostatecznie o przysługujących skarżącemu konstytucyjnych prawach lub wolnościach. Rozstrzygnięcie dotykające wskazanych praw i wolności uzyskuje walor ostateczności dopiero w momencie wyczerpania przysługującej skarżącemu drogi prawnej (zob. art. 46 ustawy o TK). W sprawie, w związku z którą wniesiono do Trybunału Konstytucyjnego skargę konstytucyjną, skarżący nie wyczerpał przysługującej mu drogi prawnej. Jako ostateczne rozstrzygniecie w sprawie, skarżący wskazał postanowienie Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie – Wydział III z 14 maja 2008 r., odrzucające skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Krakowie, Wydział III z 17 stycznia 2008 r. (sygn. akt III AUa 432/07). W świetle art. 3941 § 1 k.p.c, od takiego rozstrzygnięcia przysługiwało skarżącemu zażalenie do Sądu Najwyższego, z którego pełnomocnik skarżącego nie skorzystał. W niniejszej sprawie rezygnacja ze złożenia zażalenia oznacza więc niewyczerpanie drogi prawnej, co powoduje niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania formułowanych w skardze zarzutów. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że wniesionej skardze konstytucyjnej nie może być nadany dalszy bieg również dlatego, że merytoryczne rozpatrzenie sformułowanych w niej zarzutów jest zbędne. Kwestionowany przez skarżącego przepis k.p.c. był już przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, także w kontekście wskazanego w skardze konstytucyjnej wzorca kontroli. Wyrokiem z 1 lipca 2008 r. (SK 40/07, OTK ZU nr 6/A/2008, poz. 1), Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że „art. 3986 § 2 i 3 w związku z art. 3984 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie – bez wezwania do usunięcia braków – skargi kasacyjnej niespełniającej wymagań określonych w art. 3984 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji”. Zgodnie z art. 39 ust. l pkt 1 ustawy o TK Trybunał umarza na posiedzeniu niejawnym postępowanie, jeżeli wydanie orzeczenia jest zbędne lub niedopuszczalne. Taki stan rzeczy ma niewątpliwie miejsce, gdy zaskarżony przepis prawny był już przedmiotem kontroli jego zgodności z Konstytucją w innej sprawie rozpoznawanej przez Trybunał (zob. postanowienia z: 3 października 2001 r., SK 3/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 218; 25 listopada 2002 r., SK 30/01, OTK ZU nr 6/A/2002, poz. 88 oraz 26 marca 2002 r., P 3/02, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 22). Zważywszy, że przedmiot niniejszej sprawy jest zbieżny z materią, co do której Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się szczegółowo we wspomnianym wyroku z 1 lipca 2008 r. (SK 40/07), a także w związku z niewyczerpaniem przez skarżącego drogi prawnej, należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI