Orzeczenie · 2023-12-12

Ts 233/21

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2023-12-12
tkinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania cywilnegoPrawo o ustroju sądów powszechnychterminpełnomocnik z urzędudelegacja sędziegoKonstytucja

Skarżący M.J. wniósł skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność szeregu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) oraz Prawa o ustroju sądów powszechnych (p.u.s.p.) z Konstytucją. Wśród zaskarżonych przepisów znalazły się m.in. art. 130 § 1 k.p.c., art. 370 k.p.c., art. 77 § 1 i 9 p.u.s.p., art. 44 ust. 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK (u.o.t.p.TK) oraz art. 117 § 2 k.p.c. i art. 398^23 k.p.c. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 13 grudnia 2022 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na kilka powodów: przekroczenie terminu złożenia skargi w odniesieniu do postanowienia Sądu Apelacyjnego w K. z 10 grudnia 2020 r., brak ostatecznego orzeczenia o delegacji sędziego w oparciu o zaskarżony art. 77 § 1 p.u.s.p., brak związku skargi z zaskarżonym art. 130 § 1 k.p.c., zastosowanie przepisów k.p.c. do rozpoznania wniosku o przyznanie pełnomocnika z urzędu na podstawie art. 44 ust. 2 u.o.t.p.TK, a także brak uzasadnienia i bezzasadność zarzutów dotyczących art. 398^23 k.p.c. Ponadto, Trybunał zaznaczył, że art. 7 i art. 10 ust. 2 Konstytucji nie są wzorcami badania konstytucyjności w trybie skargi. Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie na posiedzeniu niejawnym, postanowił go nie uwzględnić. Stwierdzono, że zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze. Trybunał podkreślił, że skarżący nie przedstawił argumentacji dowodzącej, iż postanowienie Sądu Apelacyjnego z 10 grudnia 2020 r. przesądza ostatecznie o zakresie jego praw i wolności, ani nie podważył zasadności odmowy nadania biegu skardze z powodu przekroczenia terminu. Odniesiono się również do zarzutów dotyczących procedury przyznawania pełnomocnika z urzędu, wskazując, że postępowanie przed TK nie jest właściwe do rozstrzygania tych wątpliwości, a ewentualna nieważność postępowania nie pozbawia orzeczenia skutków ex lege. Trybunał przypomniał również o zgodności art. 123 § 2 k.p.c. z art. 45 ust. 1 Konstytucji w zakresie przyznawania referendarzowi prawa do orzekania o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skargi konstytucyjnej, terminów jej wnoszenia, stosowania przepisów k.p.c. w postępowaniu przed TK oraz kwestii delegacji sędziowskich.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i konkretnych przepisów.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zaskarżone przepisy k.p.c. i p.u.s.p. naruszają konstytucyjne wolności i prawa skarżącego, w tym prawo do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty skarżącego są bezzasadne lub nie zostały wystarczająco uzasadnione, a niektóre przepisy nie mogą być wzorcami kontroli konstytucyjności.

Uzasadnienie

Trybunał analizuje poszczególne zarzuty skarżącego, wskazując na przekroczenie terminu, brak związku zaskarżonych przepisów z konstytucyjnymi prawami, a także na prawidłowość stosowania przepisów k.p.c. w postępowaniu o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Stwierdzono, że skarżący nie wykazał naruszenia swoich praw konstytucyjnych przez zaskarżone przepisy.

Czy przekroczenie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej stanowi podstawę do odmowy nadania jej dalszego biegu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak.

Uzasadnienie

Trybunał wskazał, że skarga została złożona z przekroczeniem terminu określonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK w odniesieniu do postanowienia Sądu Apelacyjnego z 10 grudnia 2020 r.

Czy przepisy k.p.c. mają zastosowanie do rozpoznania wniosku o przyznanie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, na podstawie art. 36 u.o.t.p.TK.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że systemowe rozumienie przepisów u.o.t.p.TK prowadzi do wniosku, iż do rozpoznania wniosku o przyznanie pełnomocnika z urzędu mają zastosowanie przepisy k.p.c.

Czy orzekanie przez sędziego delegowanego na podstawie art. 77 § 1 p.u.s.p. w składzie sądu apelacyjnego narusza prawa skarżącego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał, aby postanowienie Sądu Apelacyjnego z 10 grudnia 2020 r. przesądzało ostatecznie o zakresie jego praw i wolności na podstawie tego przepisu.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że żadne ze wskazanych w skardze rozstrzygnięć nie orzeka ostatecznie o delegacji sędziego w oparciu o zaskarżony przepis, a skarżący nie przedstawił argumentacji dowodzącej naruszenia jego praw.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
M.J.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (24)

Główne

k.p.c. art. 130 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

W zakresie zwrotu „jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty”.

k.p.c. art. 370

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

W zakresie wyrażenia „nieopłaconą”.

p.u.s.p. art. 77 § § 1 i 9

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

W zakresie, w jakim przyjmuje się, że stanowi on delegację do stosowania w toku wskazanego w nim postępowania przepisów Ustawy Kodeks Postępowania Cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

u.o.t.p.TK art. 44 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

W zakresie, w jakim przyjmuje się, że stanowi on delegację do stosowania w toku wskazanego w nim postępowania przepisów Ustawy Kodeks Postępowania Cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

k.p.c. art. 117 § § 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

W zakresie, w jakim przyjmuje się, że stanowi on delegację do stosowania w toku wskazanego w nim postępowania przepisów oraz Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

k.p.c. art. 398 § 23

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

W zakresie wyrażenia „jako sąd drugiej instancji”.

Pomocnicze

Konstytucja art. 30

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 77 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 10 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 144 § ust. 3 pkt 17

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 37 § ust. 1 pkt 3 lit. c

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

k.p.c. art. 117 § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

zdanie drugie

k.p.c. art. 119 § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 123 § § 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna wniesiona z przekroczeniem terminu. • Zaskarżone przepisy nie stanowią źródła naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego. • Brak uzasadnienia i bezzasadność zarzutów. • Zastosowanie przepisów k.p.c. do wniosku o pełnomocnika z urzędu jest zgodne z prawem. • Przepisy k.p.c. i p.u.s.p. nie naruszają prawa do sądu.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone przepisy k.p.c. i p.u.s.p. naruszają konstytucyjne wolności i prawa skarżącego. • Postanowienie Sądu Apelacyjnego z 10 grudnia 2020 r. orzekało o delegacji sędziego w sposób naruszający prawa skarżącego. • Procedura procesowa zastosowana przez Sąd Rejonowy w wyniku wniosku o przyznanie pełnomocnika z urzędu była nieprawidłowa.

Godne uwagi sformułowania

nie uwzględnić zażalenia • nie wzrusza bowiem podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej • żadne ze wskazanych w skardze rozstrzygnięć podjętych w sprawach skarżącego nie orzeka ostatecznie o delegacji sędziego • zarzut niekonstytucyjności [...] nosi cechy bezzasadności • zarówno art. 7, jak i art. 10 ust. 2 Konstytucji nie są źródłami wolności ani praw, a zatem nie mogą być wzorcami badania konstytucyjności • postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym nie jest właściwe do rozstrzygania o wątpliwościach w powyższym zakresie • ustawodawca, zezwalając referendarzom na rozstrzyganie o prawie do pomocy z urzędu i zapewniając jedynie następczą kontrolę sądową takich rozstrzygnięć, nie przekroczył przysługującej mu swobody regulacyjnej.

Skład orzekający

Piotr Pszczółkowski

przewodniczący

Zbigniew Jędrzejewski

sprawozdawca

Rafał Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi konstytucyjnej, terminów jej wnoszenia, stosowania przepisów k.p.c. w postępowaniu przed TK oraz kwestii delegacji sędziowskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i konkretnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury konstytucyjnej i interpretacji przepisów proceduralnych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Brak nietypowych faktów czy szerokiego oddźwięku społecznego.

Trybunał Konstytucyjny: Jakie błędy proceduralne mogą pogrzebać Twoją skargę konstytucyjną?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst