Ts 230/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący R.B. wniósł skargę konstytucyjną, podnosząc zarzut niezgodności art. 55 § 1 ustawy Kodeks postępowania karnego z Konstytucją RP oraz Konwencją o ochronie praw człowieka. Argumentował, że przepis ten nierówno traktuje pokrzywdzonych, pozbawiając część z nich prawa do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia w sytuacji, gdy sąd nie uwzględni ich zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia. Trybunał Konstytucyjny, postanowieniem z 26 kwietnia 2023 r., odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ uznał, że kwestionowany przepis nie był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia wydanego w indywidualnej sprawie skarżącego. Skarżący nie wniósł subsydiarnego aktu oskarżenia, a orzeczenie, na które się powołał, dotyczyło innej kwestii. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 79 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędne uznanie, że zarzuty skargi zostały sformułowane w oderwaniu od stanu faktycznego, oraz naruszenie art. 77 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym przez błędne uznanie, że nie wyczerpał drogi prawnej. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że jest ono bezzasadne. Podkreślił, że skarga konstytucyjna wymaga, aby kwestionowany przepis był podstawą ostatecznego orzeczenia wydanego w indywidualnej sprawie skarżącego i naruszał jego prawa konstytucyjne. W niniejszej sprawie art. 55 § 1 k.p.k. nie był podstawą orzeczenia Sądu Rejonowego z 16 października 2020 r., a skarżący nie zainicjował postępowania, które mogłoby doprowadzić do wydania orzeczenia opartego na tym przepisie. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny postanowił nie uwzględnić zażalenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaDopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymóg zastosowania kwestionowanego przepisu w indywidualnej sprawie, różnica między kontrolą abstrakcyjną a konkretną.
Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i jej wymogów formalnych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 55 § 1 k.p.k. jest niezgodny z Konstytucją RP (art. 2, 32 ust. 1, 45 ust. 1, 78, 176) oraz art. 6 ust. 1 EKPC, poprzez pozbawienie części pokrzywdzonych prawa do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga konstytucyjna jest niedopuszczalna, ponieważ kwestionowany przepis nie był podstawą ostatecznego orzeczenia w indywidualnej sprawie skarżącego, a skarżący nie zainicjował postępowania, które mogłoby doprowadzić do takiego orzeczenia.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że skarga konstytucyjna może dotyczyć jedynie przepisu, który był podstawą ostatecznego orzeczenia wydanego w indywidualnej sprawie skarżącego i naruszał jego prawa konstytucyjne. Skarżący nie wykazał, aby art. 55 § 1 k.p.k. był podstawą orzeczenia Sądu Rejonowego w jego sprawie, ani że zainicjował postępowanie, które mogłoby doprowadzić do wydania takiego orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.B. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 55 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego
Przepis ten reguluje procedurę samodzielnego składania aktu oskarżenia przez pokrzywdzonego w sprawach z oskarżenia publicznego (subsydiarny akt oskarżenia).
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 176
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
u.o.t.p.TK art. 79 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej – przepis musi być podstawą ostatecznego orzeczenia w indywidualnej sprawie skarżącego.
u.o.t.p.TK art. 77 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
k.k. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny
k.p.k. art. 437 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestionowany przepis (art. 55 § 1 k.p.k.) nie był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia w indywidualnej sprawie skarżącego. • Skarżący nie zainicjował postępowania, które mogłoby doprowadzić do wydania orzeczenia opartego na kwestionowanym przepisie. • Skarga konstytucyjna nie może służyć kontroli abstrakcyjnej, lecz musi być związana z konkretnym zastosowaniem przepisu w indywidualnej sprawie.
Odrzucone argumenty
Art. 55 § 1 k.p.k. narusza konstytucyjne prawa skarżącego poprzez pozbawienie go prawa do subsydiarnego aktu oskarżenia. • Postanowienie Sądu Rejonowego z 16 października 2020 r. jest ostatecznym orzeczeniem, w związku z którym została wniesiona skarga konstytucyjna. • Skarga konstytucyjna nie jest oczywiście bezzasadna i spełnia wymóg wskazania podstawy prawnej ostatecznego rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
skarga konstytucyjna nie może służyć inicjowaniu kontroli abstrakcyjnej • przedmiotem zaskarżenia w skardze konstytucyjnej może być wyłącznie przepis, który zastosował sąd, rozstrzygając ostatecznie indywidualną sprawę skarżącego • kwestionowany przepis nie stanowił podstawy prawnej postanowienia Sądu Rejonowego • nie uzyskał ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego na podstawie kwestionowanego art. 55 § 1 k.p.k.
Skład orzekający
Zbigniew Jędrzejewski
przewodniczący
Michał Warciński
sprawozdawca
Jarosław Wyrembak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymóg zastosowania kwestionowanego przepisu w indywidualnej sprawie, różnica między kontrolą abstrakcyjną a konkretną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i jej wymogów formalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą konstytucyjną i prawem do sądu, co jest istotne dla prawników procesualistów.
“Kiedy skarga konstytucyjna nie jest drogą do ochrony praw? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.