Ts 23/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na odmowę nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że ograniczenie zakresu kasacji nie narusza praw konstytucyjnych.
Skarżący Julian Kaczmarek złożył skargę konstytucyjną kwestionując przepisy ograniczające zakres kasacji do Sądu Najwyższego, twierdząc, że narusza to prawo do sprawiedliwego procesu i prawo do sądu. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że prawo do kasacji nie jest prawem konstytucyjnym, a ograniczenie to nie narusza praw nabytych ani prawa do dwuinstancyjnego postępowania. Zażalenie skarżącego na tę decyzję również zostało odrzucone.
Julian Kaczmarek złożył skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność z Konstytucją RP przepisów ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego i innych ustaw. Skarżący twierdził, że ograniczenie zakresu kasacji do Sądu Najwyższego narusza jego prawo do sprawiedliwego procesu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), prawo do sądu (art. 77 ust. 2 Konstytucji), zasadę zaufania do państwa oraz zasadę ochrony praw słusznie nabytych (art. 2 Konstytucji). Wskazał, że jego kasacja została odrzucona przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu, a zażalenie na to postanowienie oddalił Sąd Najwyższy. Trybunał Konstytucyjny początkowo odmówił nadania dalszego biegu skardze, argumentując, że prawo do kasacji nie jest prawem konstytucyjnym i nie narusza ono prawa do dwuinstancyjnego postępowania. Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc, że Trybunał pominął zarzut naruszenia praw nabytych i prawa do sprawiedliwego procesu bez zbędnej zwłoki. Trybunał Konstytucyjny rozpatrzył zażalenie i nie uwzględnił go. Uzasadnił, że skarżący nie posiadał konstytucyjnie chronionego prawa do rozpoznania kasacji w momencie składania pozwu, a prawo do kasacji nie jest prawem nabytym. Podkreślono, że postępowanie było dwuinstancyjne, a ograniczenie zakresu kasacji nie miało wpływu na jego przebieg. W związku z tym zażalenie zostało odrzucone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenie zakresu kasacji nie narusza konstytucyjnych praw skarżącego.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że prawo do kasacji nie jest prawem konstytucyjnym ani prawem nabytym, a jego ograniczenie nie narusza prawa do dwuinstancyjnego postępowania, które zostało zapewnione. Skarżący nie posiadał konstytucyjnie chronionego prawa do rozpoznania kasacji w momencie składania pozwu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Julian Kaczmarek | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (6)
Główne
Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasady ochrony praw słusznie nabytych.
Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. 45 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia prawa do sprawiedliwego procesu.
Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. 77 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia prawa do sądu.
Pomocnicze
Dz. U. Nr 48, poz. 554 art. 1 pkt 23
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji
Zakwestionowane przepisy ograniczyły zakres kasacji do Sądu Najwyższego.
Dz. U. Nr 48, poz. 554 art. 5
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji
Zakwestionowane przepisy ograniczyły zakres kasacji do Sądu Najwyższego.
Dz. U. Nr 48, poz. 554 art. 6
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji
Zakwestionowane przepisy ograniczyły zakres kasacji do Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do kasacji nie jest prawem konstytucyjnym. Ograniczenie zakresu kasacji nie narusza prawa do dwuinstancyjnego postępowania. Skarżący nie posiadał nabytego prawa do kasacji w momencie wejścia w życie nowych przepisów. Przewlekłość postępowania nie jest bezpośrednio związana z zakwestionowaną regulacją kasacyjną.
Odrzucone argumenty
Ograniczenie zakresu kasacji narusza prawo do sprawiedliwego procesu. Ograniczenie zakresu kasacji narusza prawo do sądu. Ograniczenie zakresu kasacji narusza zasadę zaufania do państwa i ochrony praw nabytych. Skarżący utracił nabyte prawo do kasacji.
Godne uwagi sformułowania
ani art. 45 ust. 1, ani art. 77 Konstytucji RP nie ustanawiają podmiotowego prawa do rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy. Prawo do kasacji nie ma charakteru prawa konstytucyjnego. Niezasadnym jest przekonanie skarżącego, iż w chwili składania powództwa przysługiwało mu konstytucyjne chronione “prawo do rozpoznania kasacji”, którego następnie został pozbawiony. Nie można też mówić o uzasadnionej ekspektatywie wniesienia kasacji, która podlegałaby ochronie analogicznej jak prawa nabyte.
Skład orzekający
Jadwiga Skórzewska-Łosiak
przewodnicząca
Teresa Dębowska-Romanowska
sprawozdawca
Marek Mazurkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu i kasacji w kontekście zmian legislacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących kasacji w postępowaniu cywilnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych praw procesowych i ich ograniczeń przez ustawodawcę, co jest zawsze interesujące dla prawników procesualistów.
“Czy prawo do kasacji jest prawem konstytucyjnym? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony272 POSTANOWIENIE z dnia 2 października 2002 r. Sygn. akt Ts 23/02 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jadwiga Skórzewska-Łosiak – przewodnicząca Teresa Dębowska-Romanowska – sprawozdawca Marek Mazurkiewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 14 maja 2002 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Juliana Kaczmarka, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej Juliana Kaczmarka z 18 lutego 2002 r. zarzucono, iż art. 1 pkt 23 oraz art. 5 i 6 ustawy z 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 48, poz. 554) są niezgodne z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącego, wprowadzone przez zakwestionowaną ustawę ograniczenie zakresu kasacji do Sądu Najwyższego w sprawach, w których w dacie złożenia powództwa kasacja ta przysługiwała, prowadzi do naruszenia prawa do sprawiedliwego procesu i utraty możliwości poddania sprawy ocenie Sądu Najwyższego, a także zamyka mu drogę sądową do dochodzenia naruszonych praw i wolności. Ponadto skarżący zarzucił, iż doszło w ten sposób do naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przezeń prawa, a także zasady ochrony praw słusznie nabytych. Skarżący wskazał, iż postanowieniem z 10 kwietnia 2001 r. (sygn. akt VII Pa 191/00) Sąd Okręgowy we Wrocławiu odrzucił kasację skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 5 grudnia 2000 r. (sygn. akt VI Pa 191/00), zaś Sąd Najwyższy postanowieniem z 2 października 2001 r. (sygn. akt I PZ 67/01) oddalił zażalenie skarżącego na rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego o odrzuceniu kasacji. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 14 maja 2002 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej stwierdzając, iż ani art. 45 ust. 1, ani art. 77 Konstytucji RP nie ustanawiają podmiotowego prawa do rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy. Także prawo do kasacji nie ma charakteru prawa konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny wskazał ponadto, iż sprawa skarżącego była merytorycznie rozpoznawana przez sądy dwóch instancji, co czyni bezzasadnym zarzut zamknięcia skarżącemu sądowej drogi dochodzenia swoich praw lub wolności. Na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego skarżący wniósł zażalenie, w którym wskazał, iż Trybunał Konstytucyjny pominął sformułowany w skardze konstytucyjnej zarzut naruszenia praw nabytych oraz prawa do sprawiedliwego procesu sądowego bez zbędnej zwłoki. Skarżący podkreślił, iż poprzez ograniczenie dopuszczalności kasacji doszło do arbitralnego zniesienia nabytego w chwili wytoczenia powództwa prawa do kasacji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. Niezasadnym jest przekonanie skarżącego, iż w chwili składania powództwa przysługiwało mu konstytucyjne chronione “prawo do rozpoznania kasacji”, którego następnie został pozbawiony. Rozpoznanie kasacji warunkowane jest spełnieniem szeregu przesłanek formalnych, w tym w szczególności wydaniem przez sąd określonego orzeczenia, które może stanowić przedmiot kasacji. Z istoty rzeczy przesłanki te nie mogą być spełnione już w momencie składania pozwu. Nie można też mówić o uzasadnionej ekspektatywie wniesienia kasacji, która podlegałaby ochronie analogicznej jak prawa nabyte. Ograniczenie zakresu kasacji w niczym także nie naruszyło konstytucyjnego prawa skarżącego do rozpoznania jego sprawy przez sądy powszechne w dwuinstancyjnym postępowaniu. W chwili wejścia w życie zakwestionowanych przez skarżącego regulacji prawnych toczyło się dopiero postępowanie przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu, którego przedmiotem była m.in. apelacja skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w Strzelnie. Niezasadnym jest więc przekonanie skarżącego, iż nowe uregulowania prawne dotyczące przesłanek wystąpienia ze skargą konstytucyjną naruszyły nabyte już wcześniej przez skarżącego prawo do rozpoznania kasacji przez Sąd Najwyższy. W momencie wejścia w życie zakwestionowanych w skardze konstytucyjnej regulacji prawnych skarżący prawa takiego jeszcze bowiem nie posiadał. Kwestia przewlekłości postępowania sądowego, w którym rozpoznawano powództwo skarżącego, nie ma bezpośredniego związku z zakwestionowaną w skardze konstytucyjnej regulacją prawną. Ograniczenie zakresu kasacji nie miało bowiem wpływu na przebieg tego postępowania. Stąd też zarzut ten nie mógł stanowić podstawy rozpoznania skargi konstytucyjnej, choć niewątpliwie jego treścią jest naruszenie konstytucyjnych praw skarżącego zagwarantowanych w art. 45 Konstytucji RP. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało nie uwzględnić zażalenia skarżącego na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 14 maja 2002 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI