Ts 220/06

Trybunał Konstytucyjny2007-10-15
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnydostęp do aktjawność postępowaniaregulamin sądówtożsamośćorzeczenie ostateczne

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej przepisu regulaminu sądów, uznając, że nie doszło do wydania ostatecznego orzeczenia i zarzuty są bezzasadne.

Skarga konstytucyjna dotyczyła przepisu § 102 Regulaminu funkcjonowania sądów powszechnych, który ograniczał dostęp do akt sądowych. Skarżący zarzucił naruszenie prawa do jawnego postępowania oraz wydanie przepisu bez delegacji ustawowej. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że pismo Prezesa Sądu Okręgowego nie jest ostatecznym orzeczeniem, a zarzuty dotyczące jawności postępowania są bezzasadne, gdyż uzależnienie informacji od tożsamości jest logiczną konsekwencją prawa do jawności.

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną Marka Jarockiego dotyczącą zgodności § 102 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 1987 r. – Regulaminu funkcjonowania sądów powszechnych z art. 45 ust. 1 (prawo do jawnego postępowania) i art. 92 ust. 1 (delegacja ustawowa) Konstytucji RP. Skarżący zarzucił, że przepis ten, ograniczając wgląd do akt sądowych do osób wykazujących tożsamość strony lub interes prawny, narusza prawo do jawnego postępowania. Podniósł również zarzut wydania rozporządzenia bez wymaganej delegacji ustawowej. Skarga była związana z odmową udzielenia telefonicznie informacji o treści orzeczenia przez Sąd Rejonowy w Gdańsku. Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze, wskazując na dwa główne powody. Po pierwsze, w stanie faktycznym sprawy nie doszło do wydania przez sąd lub organ administracji publicznej ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Pismo Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku miało jedynie charakter informacyjny. Po drugie, nawet niezależnie od tej kwestii, zarzuty skargi zostały uznane za częściowo oczywiście bezzasadne, a częściowo za niespełniające wymogów formalnych. Zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji uznano za oczywiście bezzasadny, argumentując, że uzależnienie udzielenia informacji o treści orzeczenia od uprzedniego stwierdzenia tożsamości jest logiczną konsekwencją prawa do jawności i nie narusza tego prawa. Zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 Konstytucji nie spełnił wymogu wskazania naruszonych praw lub wolności, a sam przepis art. 92 ust. 1 Konstytucji nie statuuje prawa podmiotowego, które mogłoby być chronione skargą konstytucyjną. W konsekwencji, oczywista bezzasadność zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji uniemożliwiła uznanie art. 92 ust. 1 Konstytucji za adekwatny wzorzec kontroli.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uzależnienie udzielenia informacji o treści orzeczenia od uprzedniego stwierdzenia tożsamości osoby zwracającej się o nią stanowi logiczną konsekwencję prawa do jawnego rozpatrzenia sprawy przez sąd i nie narusza tego prawa.

Uzasadnienie

Prawo do jawnego rozpatrzenia sprawy obejmuje jawne ogłoszenie treści orzeczenia. Ograniczenie informacji udzielanej telefonicznie, podyktowane niemożnością stwierdzenia tożsamości rozmówcy, nie godzi w prawo strony do jawnego rozpatrzenia sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Marek Jarockiosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (4)

Główne

Regulamin sądów powszechnych art. § 102

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 1987 r. – Regulamin funkcjonowania sądów powszechnych

Przepis określa procedurę udostępniania akt sądowych i wydawania dokumentów, uzależniając to od wykazania tożsamości strony lub uprawnienia.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do jawnego rozpatrzenia sprawy przez sąd.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 92 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymóg delegacji ustawowej do wydawania rozporządzeń.

Konstytucja RP art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymóg ostatecznego orzeczenia do wniesienia skargi konstytucyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo Prezesa Sądu Okręgowego nie jest ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Uzależnienie udzielenia informacji o treści orzeczenia od wykazania tożsamości jest zgodne z prawem do jawności postępowania. Zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 Konstytucji nie spełnia wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.

Odrzucone argumenty

Przepis § 102 Regulaminu narusza prawo do jawnego postępowania. Przepis § 102 Regulaminu został wydany bez wymaganej delegacji ustawowej.

Godne uwagi sformułowania

nie spełnia ona prawnych przesłanek występowania z tego rodzaju środkiem ochrony wolności i praw nie doszło do wydania przez sąd lub organ administracji publicznej ostatecznego orzeczenia ma walor wyłącznie informacyjny uzależnienie udzielenia takiej informacji od uprzedniego stwierdzenia tożsamości stanowi logiczną konsekwencję treści prawa statuowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji nie można natomiast przyjąć, aby ograniczenie informacji udzielanej telefonicznie [...] godziło w prawo strony [...] do jawnego rozpatrzenia sprawy przez sąd sformułowane w niej zarzuty niekonstytucyjności [...] uznane być winny w części za oczywiście bezzasadne, w części zaś, za niespełniające wymogu postawionego w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy [...] o Trybunale Konstytucyjnym

Skład orzekający

Ewa Łętowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia ostatecznego orzeczenia w kontekście skargi konstytucyjnej; zakres prawa do jawności postępowania w odniesieniu do informacji o treści orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy udzielenia informacji telefonicznej i ograniczeń dostępu do akt. Nie rozstrzyga bezpośrednio o dostępie do akt w postępowaniu sądowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad konstytucyjnych (jawność postępowania), ale jej rozstrzygnięcie ma charakter proceduralny i opiera się na formalnych przesłankach niedopuszczalności skargi, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców niż merytoryczne rozstrzygnięcia.

Czy odmowa podania treści orzeczenia przez telefon to naruszenie Konstytucji? TK wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
58/2/B/2008 POSTANOWIENIE z dnia 15 października 2007 r. Sygn. akt Ts 220/06 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Ewa Łętowska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Marka Jarockiego w sprawie zgodności: przepisu § 102 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 1987 r. – Regulamin funkcjonowania sądów powszechnych (Dz. U. Nr 38, poz. 218, ze zm.) z art. 45 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 28 sierpnia 2006 r., sporządzonej przez pełnomocnika skarżącego, zakwestionowano zgodność z Konstytucją przepisu § 102 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 1987 r. – Regulamin funkcjonowania sądów powszechnych (Dz. U. Nr 38, poz. 218, ze zm.; dalej – regulamin). Zaskarżonemu przepisowi regulaminu skarżący zarzucił niezgodność z art. 45 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji. W odniesieniu do naruszenia pierwszego z ww. przepisów Konstytucji skarżący podniósł, że kwestionowana regulacja narusza prawo do rozpoznania sprawy w jawnym postępowaniu. Źródła takiego naruszenia upatruje skarżący w ograniczeniu możliwości wglądu w akta sądowe jedynie do przypadków, w których strona udowodni swoją tożsamość jako strona postępowania lub wykaże interes prawny w dostępie do akt. Ponadto skarżący podniósł także zarzut wydania kwestionowanego przepisu regulaminu z naruszeniem art. 92 ust. 1 Konstytucji, ponieważ ustanowiono je bez wymaganej delegacji ustawowej. Skarga konstytucyjna została sformułowana w związku z następującą sprawą. W toku postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w Gdańsku skarżący zwrócił się telefonicznie o informację o treści orzeczenia wydanego na posiedzeniu jawnym 7 kwietnia 2006 r. (sygn. akt II Co 186/05). Wobec odmowy udzielenia takiej informacji skarżący zwrócił się z pismem (skargą) do Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku. Pismem z 26 maja 2006 r. (Wiz. 4101-351/06) Prezes Sądu Okręgowego poinformował skarżącego o treści przepisu § 102 regulaminu, dającego podstawę prawną dla postępowania pracowników sekretariatu sądu, polegającego na udzielaniu osobom kontaktującym się telefonicznie wyłącznie informacji o fakcie wydania orzeczenia oraz o jego dacie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Wniesionej przez skarżącego skardze konstytucyjnej nie może być nadany dalszy bieg, albowiem nie spełnia ona prawnych przesłanek występowania z tego rodzaju środkiem ochrony wolności i praw. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż w stanie faktycznym, w związku z którym skarga została skierowana, nie doszło do wydania przez sąd lub organ administracji publicznej ostatecznego orzeczenia, wskazanego w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Za tego rodzaju orzeczenie nie może być w szczególności uznane pismo Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku z 26 maja 2006 r. Z treści tego dokumentu wynika jednoznacznie, że ma on walor wyłącznie informacyjny – poucza skarżącego o podstawach prawnych i prawidłowości działań faktycznych podjętych przez pracowników sekretariatu Sądu Rejonowego w Gdańsku. Podstawę taką stanowił dla nich – kwestionowany w skardze – przepis § 102 regulaminu, zgodnie z którym „Udostępnienie stronie akt do przejrzenia oraz wydanie jej przedmiotów lub dokumentów złożonych w sprawie albo wydanie dokumentów na podstawie akt może nastąpić po wykazaniu przez nią tożsamości, a co do innych osób niż strona – po wykazaniu ponadto istnienia uprawnienia wynikającego z przepisów postępowania sądowego”. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreślano w związku z tym wielokrotnie, że różnego rodzaju pisma urzędowe, informujące bądź pouczające ich adresatów o stanie prawnym obowiązującym w sprawie, w związku z którą zwracają się oni do organów władzy publicznej, nie mają waloru ostatecznego orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji (zob. postanowienia TK: z 17 grudnia 1997 r., Ts 22/97, OTK ZU nr 1/1998, poz. 10; z 1 grudnia 1999 r., Ts 115/99, OTK ZU nr 4/2000, poz. 115; z 14 września 2000 r., Ts 104/00, OTK ZU nr 7/2000, poz. 287). Niezależnie od powyższej okoliczności, samoistnie przesądzającej o niedopuszczalności merytorycznego zbadania analizowanej skargi konstytucyjnej, stwierdzić należy, iż sformułowane w niej zarzuty niekonstytucyjności przepisu § 102 regulaminu uznane być winny w części za oczywiście bezzasadne, w części zaś, za niespełniające wymogu postawionego w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.). Za oczywiście bezzasadny uznany być winien zarzut naruszenia przez kwestionowaną regulację art. 45 ust. 1 Konstytucji i wynikającego z tego przepisu prawa do jawnego rozpatrzenia sprawy przez sąd. Nie sposób bowiem uznać, aby prawo to doznawało jakiegokolwiek uszczerbku czy ograniczenia wskutek ustanowienia normy prawnej określającej procedurę, w jakiej dochodzi do udzielenia stronie (bądź osobie wykazującej stosowną legitymację procesową) informacji o treści podjętego przez sąd rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że uzależnienie udzielenia takiej informacji od uprzedniego stwierdzenia tożsamości osoby zwracającej się o nią stanowi logiczną konsekwencję treści prawa statuowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Należy zauważyć, iż elementem gwarancyjnym dla prawa do jawnego rozpatrzenia sprawy pozostaje wymóg jawnego ogłoszenia treści orzeczenia (co nota bene w sprawie skarżącego zostało spełnione) podjętego przez sąd. Nie można natomiast przyjąć, aby ograniczenie informacji udzielanej telefonicznie, podyktowane niemożnością stwierdzenia tożsamości rozmówcy, godziło w prawo strony, czy też innego uczestnika postępowania, do jawnego rozpatrzenia sprawy przez sąd. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 92 ust. 1 Konstytucji skarga nie spełnia wymogu wskazania konstytucyjnych praw lub wolności naruszonych kwestionowaną regulacją. Uzasadnienie skargi nie zawiera żadnych szczegółowych argumentów wyjaśniających, jaki element normatywny tego przepisu Konstytucji został naruszony przez ustanowienie § 102 regulaminu. Ponadto trzeba zauważyć, iż powołanie się na zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 Konstytucji wymaga każdorazowo doprecyzowania, jakie prawo lub wolność wyrażone w przepisach konstytucyjnych zostały naruszone wskutek ustanowienia rozporządzenia niezgodnie z wymogami sformułowanymi przez ustrojodawcę. Z treści samodzielnie ujmowanego art. 92 ust. 1 Konstytucji nie wynika bowiem jakiekolwiek prawo podmiotowe, które chronione mogłoby być za pomocą skargi konstytucyjnej. Oczywista bezzasadność zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji skutkuje zarazem niemożnością uznania art. 92 ust. 1 Konstytucji za dopuszczalny i adekwatny wzorzec kontroli zakwestionowanego w skardze przepisu § 102 regulaminu. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, orzeka się jak w sentencji.