Ts 261/12

419/4/B/2013 POSTANOWIENIE z dnia 14 lutego 2013 r. Sygn. akt Ts 261/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.P. w sprawie zgodności: art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112) z art. 68 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 18 października 2012 r. (data nadania) małoletni M.P. (dalej: skarżący), reprezentowany przez swojego przedstawiciela ustawowego, wystąpił o zbadanie zgodności art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112; dalej: prawo upadłościowe) z art. 68 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji w zakresie, w jakim w myśl art. 6 pkt 3 prawa upadłościowego nie można ogłosić upadłości wyłącznie publicznych samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej, a tym samym przyznaje zdolność upadłościową niepublicznym zakładom opieki zdrowotnej. Skargę konstytucyjną sformułowano w związku z następującym stanem faktycznym. Sąd Okręgowy w Krakowie – Wydział I Cywilny wyrokiem z 18 stycznia 2007 r. (sygn. akt I C 451/02) zasądził od Ginekologia Położnictwo SPES Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie (w chwili wniesienia pozwu: Prywatna Klinika SPES), prywatnej kliniki, w której urodził się skarżący, na jego rzecz odszkodowanie, zadośćuczynienie oraz rentę. Apelację kliniki oddalił Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z 14 czerwca 2007 r. (sygn. akt I ACa 551/07). Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie – Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych postanowieniem z 24 stycznia 2011 r. (sygn. akt VIII GU 190/10/S) ogłosił upadłość likwidacyjną kliniki, a postanowieniem z 19 lipca 2012 r. (sygn. akt VIII GUp 5/11/S, doręczonym skarżącemu 2 października 2012 r.) stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego kliniki. Skarżący uważa, że kwestionowany przepis narusza przysługujące mu prawo do ochrony zdrowia (art. 68 ust. 1 Konstytucji) oraz powiązane z nim zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji) i sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji). Jak twierdzi, z zaskarżonego przepisu a contrario wynika, że ustawodawca dopuszcza ogłoszenie upadłości niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej, co narusza zasadę równości. Tym samym, w przekonaniu skarżącego, ustawodawca preferuje pacjentów korzystających ze świadczeń zdrowotnych w publicznych placówkach medycznych, co nie jest zgodne z art. 68 ust. 1 Konstytucji. Naruszenie to, jak podkreśla, jest niezasadne przede wszystkim wtedy, gdy pacjenci korzystają ze świadczenia zdrowotnego finansowanego z środków publicznych w placówkach niepublicznych (jak w sprawie skarżącego). Skarżący zaznacza również, że ustawodawca, umożliwiając ogłoszenie upadłości niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej, zezwala na umorzenie ich zobowiązań, podczas gdy podstawowym obowiązkiem władz publicznych jest organizacja opieki zdrowotnej. Skarżący wiąże naruszenie swoich praw konstytucyjnych z postanowieniami Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie z 24 stycznia 2011 r. (sygn. akt VIII GU 190/10/S) oraz z 19 lipca 2012 r. (sygn. akt VIII GUp 5/11/S). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności lub praw, które naruszono przez wydanie w sprawie skarżącego rozstrzygnięcia opartego na zaskarżonej normie. Na etapie wstępnej kontroli Trybunał Konstytucyjny bada, czy skarga spełnia wymagania formalne określone w art. 46-48 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) oraz czy zarzuty w niej zawarte nie są oczywiście bezzasadne (art. 36 ust. 3 w zw. z art. 49 ustawy o TK). W myśl zaskarżonego art. 6 pkt 3 prawa upadłościowego nie można ogłosić upadłości publicznych samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej. Publiczne samodzielne zakłady opieki zdrowotnej zdefiniowano w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654, ze zm.; dalej: ustawa o działalności leczniczej). Zdaniem skarżącego kwestionowany przepis – w zakresie, w jakim wyłącza możliwość ogłoszenia upadłości jedynie publicznych samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej, a tym samym przyznaje zdolność upadłościową niepublicznym zakładom opieki zdrowotnej – narusza przysługujące mu prawo do ochrony zdrowia (art. 68 ust. 1 Konstytucji) oraz powiązane z nim zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji) i sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji). Skarżący wiąże naruszenie przysługujących mu konstytucyjnych praw z postanowieniami sądu rejonowego z 24 stycznia 2011 r. o ogłoszeniu upadłości likwidacyjnej dłużnika skarżącego oraz z 19 lipca 2012 r. o zakończeniu postępowania upadłościowego. Trybunał zwraca uwagę, że w świetle art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK w skardze konstytucyjnej należy wskazać orzeczenie, w którym sąd ostatecznie rozstrzyga o konstytucyjnych prawach lub wolnościach i z którym skarżący wiąże ich naruszenie. Zdaniem Trybunału ani w postanowieniu z 24 stycznia 2011 r., ani w postanowieniu z 19 lipca 2012 r. sąd nie rozstrzygał ostatecznie o przysługującym skarżącemu prawie do ochrony zdrowia (art. 68 ust. 1 Konstytucji). Trybunał przypomina też, że zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK w skardze konstytucyjnej trzeba wskazać przepis, będący podstawą wydanego w sprawie orzeczenia, w związku z którym skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją. Tymczasem żadne z orzeczeń, leżących u podstaw wniesionej skargi, nie odnosiło się do zaskarżonego przepisu. Trzeba dodać, że przedstawione w skardze wnioskowanie a contrario jest w sprawie skarżącego zawodne. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego nie ulega bowiem wątpliwości, że zdolność upadłościowa niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej (podmiotów leczniczych) nie wynika z art. 6 pkt 3 prawa upadłościowego, lecz przede wszystkim z art. 5 prawa upadłościowego. Należy zatem podkreślić, że skarżący niesłusznie twierdzi, iż kwestionowany przepis, nie dając zdolności upadłościowej publicznym samodzielnym zakładom opieki zdrowotnej, przyznaje ją niepublicznym zakładom opieki zdrowotnej. Przedstawione okoliczności uzasadniają odmowę nadania dalszego biegu rozpatrywanej skardze konstytucyjnej (art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o TK). Trybunał przypomina też, że w świetle art. 46 ust. 1 ustawy o TK skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu trzech miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Należy zwrócić uwagę, że o zdolności upadłościowej niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej sąd rejonowy rozstrzygnął prawomocnie już w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości, a nie w postanowieniu stwierdzającym zakończenie postępowania upadłościowego. Postanowienia o ogłoszeniu upadłości nie doręczono skarżącemu, gdyż nie wnioskował on o upadłość swojego dłużnika (art. 53 ust. 2 prawa upadłościowego). Niemniej jednak niezwłocznie podano je do publicznej wiadomości, obwieszczając w „Monitorze Gospodarczym i Sądowym” (nr 31 z 15 lutego 2011 r., poz. 1800) oraz publikując w dzienniku o zasięgu lokalnym (art. 53 ust. 1 prawa upadłościowego). Zresztą skarżący wiedział o ogłoszeniu upadłości, skoro – jak twierdzi – zgłosił w terminie wierzytelności przysługujące mu względem upadłego. Należy dodać, że skarżącemu, jako wierzycielowi, nie przysługiwał żaden środek zaskarżenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości jego dłużnika (art. 54 ust. 1 prawa upadłościowego). Postanowienie to uprawomocniło się więc z chwilą upływu terminu do wniesienia zażalenia, tj. po upływie tygodnia od doręczenia upadłemu postanowienia o ogłoszeniu jego upadłości (art. 363 § 1 w zw. z art. 394 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm., w zw. z art. 35 prawa upadłościowego). W związku z powyższym w ocenie Trybunału rozpatrywaną skargę konstytucyjną, wniesioną 18 października 2012 r., złożono po terminie, który w przypadku skarżącego upływał 16 maja 2011 r. (po przekroczeniu trzymiesięcznego terminu od obwieszczenia upadłości dłużnika w „Monitorze Sądowym i Gospodarczym”). Ta okoliczność także uniemożliwia nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej (art. 39 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 46 ust. 1 ustawy o TK). Niezależnie od powyższego zarzuty przedstawione w skardze są – zdaniem Trybunału – oczywiście bezzasadne (art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o TK), co również implikuje odmowę nadania dalszego biegu skardze. Skarżący, domagając się ochrony swoich praw majątkowych, wskazuje nieadekwatny wzorzec konstytucyjnej kontroli – art. 68 ust. 1 – dotyczący prawa do ochrony zdrowia. Ponadto niesłusznie łączy naruszenie prawa do ochrony zdrowia ze zdolnością upadłościową niesamodzielnego zakładu opieki zdrowotnej. Nie wyjaśnia przy tym, jakie znaczenie dla ochrony zdrowia ma niezaspokojenie wierzytelności w toku postępowania upadłościowego likwidacyjnego. Należy podkreślić, że argumenty skarżącego dotyczące sukcesji zobowiązań po likwidowanych publicznych samodzielnych zakładach opieki zdrowotnej nie dotyczą przedmiotu skargi, ani nawet stanu faktycznego będącego podstawą jej sformułowania. Ponadto skarżący twierdzi, że niedopuszczalne jest zróżnicowanie publicznych i niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej pod względem zdolności upadłościowej, a takie stanowisko jest – w opinii Trybunału – nie do przyjęcia. Skarżący nie jest bowiem adresatem przepisu, który uczynił przedmiotem wniesionej skargi konstytucyjnej. Warto dodać, że skarżący pomija to, iż ustawodawca zagwarantował ochronę przysługujących skarżącemu praw majątkowych związanych z wyrządzeniem szkody przez niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, nakładając na tego typu zakład obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej). W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny orzekł jak w sentencji.