Ts 216/11

Trybunał Konstytucyjny2013-01-30
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyk.p.c.doręczanie dokumentówprawo UEprzesłanki formalnewzorce kontroli

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że skarżąca nie spełniła przesłanek formalnych i jej argumenty były bezzasadne.

Skarżąca Beata B. wniosła skargę konstytucyjną zarzucając niezgodność przepisów k.p.c. z Konstytucją oraz z prawem UE. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na niespełnienie przesłanek formalnych i bezzasadność zarzutów. Skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc argumenty dotyczące doręczania korespondencji i możliwości prowadzenia spraw. Trybunał nie uwzględnił zażalenia, uznając postanowienie o odmowie za prawidłowe.

Skarżąca Beata B. wniosła skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność szeregu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) z Konstytucją RP (art. 2, 32, 78) oraz z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1393/2007 dotyczącym doręczania dokumentów. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 26 lipca 2012 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na kilka powodów. Po pierwsze, ostateczne orzeczenie w sprawie skarżącej nie zostało wydane na podstawie wskazanych przez nią przepisów k.p.c., co oznaczało niespełnienie przesłanki formalnej. Po drugie, zarzuty dotyczące naruszenia zasad demokratycznego państwa prawnego, równości i niedyskryminacji, a także prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy i zaskarżenia orzeczeń, zostały uznane za oczywiście bezzasadne. Po trzecie, argumenty skarżącej uznano za postulaty de lege ferenda, czyli propozycje zmian legislacyjnych. Po czwarte, wskazano, że niedopuszczalnymi wzorcami kontroli były przepisy inne niż Konstytucja, w tym prawo UE, ponieważ w skardze konstytucyjnej wzorcami mogą być jedynie przepisy Konstytucji dotyczące praw lub wolności. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie, podnosząc m.in. kwestie doręczania korespondencji z zagranicy i możliwość prowadzenia spraw bez pełnomocnika. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, uznał je za niezasadne. Podkreślono, że przedmiotem kontroli jest jedynie prawidłowość postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu, a argumenty skarżącej powtarzają te zawarte w skardze, których nietrafność została już wykazana. Wskazano również, że twierdzenie o braku możliwości prowadzenia korespondencji jest bezpodstawne, gdyż skarżąca ustanowiła pełnomocnika do doręczeń w kraju. Ponownie podkreślono, że wzorcami kontroli w skardze konstytucyjnej mogą być tylko przepisy Konstytucji dotyczące praw lub wolności. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny postanowił nie uwzględnić zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ale nie w kontekście skargi konstytucyjnej skarżącej, ponieważ skarżąca nie spełniła przesłanek formalnych, a wskazane przepisy nie były podstawą orzeczenia w jej sprawie, a także nie wszystkie wskazane wzorce kontroli były dopuszczalne.

Uzasadnienie

Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, ponieważ wskazane przepisy k.p.c. nie stanowiły podstawy orzeczenia w sprawie skarżącej, a zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji były bezzasadne. Ponadto, jako wzorce kontroli wskazano przepisy, które nie mogły być podstawą kontroli w skardze konstytucyjnej (prawo UE, art. 9 Konstytucji).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Beata B.osoba_fizycznaskarżąca

Przepisy (20)

Główne

ustawa o TK art. 47 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa przesłanki formalne skargi konstytucyjnej, w tym wymóg, aby orzeczenie było wydane na podstawie kwestionowanego przepisu oraz dopuszczalne wzorce kontroli (przepisy Konstytucji dotyczące praw lub wolności).

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do nieuwzględnienia zażalenia.

Konstytucja art. 79

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa zakres kognicji Trybunału Konstytucyjnego w skardze konstytucyjnej, wskazując na dopuszczalne wzorce kontroli.

Pomocnicze

ustawa o TK art. 36 § 7

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Dotyczy rozpatrywania zażaleń.

k.p.c. art. 424¹

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis kwestionowany przez skarżącą.

k.p.c. art. 519²

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis kwestionowany przez skarżącą.

k.p.c. art. 1148¹ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis kwestionowany przez skarżącą.

k.p.c. art. 1151¹ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis kwestionowany przez skarżącą.

k.p.c. art. 1215 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis kwestionowany przez skarżącą.

k.p.c. art. 130 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis kwestionowany przez skarżącą.

k.p.c. art. 165 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis kwestionowany przez skarżącą.

k.p.c. art. 11355

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis kwestionowany przez skarżącą.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, kwestionowana przez skarżącą.

Konstytucja art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości, kwestionowana przez skarżącą.

Konstytucja art. 32 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada niedyskryminacji, kwestionowana przez skarżącą.

Konstytucja art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżenia orzeczeń, kwestionowane przez skarżącą.

Konstytucja art. 9

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada związania Rzeczypospolitej Polskiej prawem międzynarodowym, kwestionowana przez skarżącą jako wzorzec kontroli.

Konstytucja art. 176 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada dwuinstancyjności postępowania, kwestionowana przez skarżącą.

Konstytucja art. 188 § 1-4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa kompetencje Trybunału Konstytucyjnego w zakresie kontroli norm.

Konstytucja art. 191 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa podmioty uprawnione do inicjowania kontroli konstytucyjności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącą przesłanki formalnej wynikającej z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, tj. orzeczenie nie zostało wydane na podstawie kwestionowanych przepisów k.p.c. Oczywista bezzasadność podniesionych zarzutów dotyczących naruszenia Konstytucji. Argumenty skarżącej stanowią postulaty de lege ferenda. Niedopuszczalność powoływania jako wzorców kontroli przepisów innych niż Konstytucja (w tym prawa UE) w skardze konstytucyjnej. Skarżąca miała ustanowionego pełnomocnika do doręczeń w kraju, co zapewniało jej możliwość komunikacji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty niezgodności przepisów k.p.c. z Konstytucją RP (art. 2, 32, 78) i prawem UE. Postulaty zmiany konstrukcji skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Twierdzenie o pozbawieniu możliwości prowadzenia korespondencji z organami państwa i sądami z miejsca zamieszkania za granicą.

Godne uwagi sformułowania

postulaty de lege ferenda wzorcami kontroli w skardze konstytucyjnej mogą być jedynie przepisy Konstytucji dotyczące praw lub wolności adres wskazanej przez skarżącą osoby był jedynie „skrzynką pocztową”

Skład orzekający

Małgorzata Pyziak-Szafnicka

przewodnicząca

Marek Kotlinowski

sprawozdawca

Stanisław Biernat

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty skargi konstytucyjnej, dopuszczalne wzorce kontroli, wymogi formalne skargi, doręczanie korespondencji w sprawach międzynarodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej i jej argumentacji; nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i postępowaniem cywilnym, ponieważ wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne związane ze skargą konstytucyjną i wzorcami kontroli.

Trybunał Konstytucyjny: Jakie przepisy mogą być wzorcem kontroli w skardze konstytucyjnej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
65/1/B/2013 POSTANOWIENIE z dnia 30 stycznia 2013 r. Sygn. akt Ts 216/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak-Szafnicka – przewodnicząca Marek Kotlinowski – sprawozdawca Stanisław Biernat, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 lipca 2012 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Beaty B., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 8 lipca 2011 r. Beata B. (dalej: skarżąca) zarzuciła niezgodność art. 4241, art. 5192, art. 11481 § 3, art. 11511 § 3 i art. 1215 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 2, art. 32 i art. 78 Konstytucji; ponadto zaś niezgodność art. 130 § 1, art. 165 § 2 i art. 11355 k.p.c. z art. 2, art. 9, art. 32 i art. 176 ust. 1 Konstytucji oraz z rozporządzeniem nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczącym doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych (doręczanie dokumentów) oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000 (Dz. Urz. UE L Nr 324 z 10.12.2007, str. 79-120; dalej: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady). Postanowieniem z 26 lipca 2012 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu z następujących powodów. Po pierwsze, ostateczne orzeczenie w sprawie skarżącej (postanowienie Sądu Najwyższego z 13 kwietnia 2011 r., doręczone jej 11 maja 2011 r.) nie zostało wydane na podstawie art. 5192, art. 11481 § 3, art. 11511 § 3 i art. 1215 § 3 k.p.c. ani też w oparciu o art. 130 § 1, art. 165 § 2 i art. 11355 k.p.c., co w odniesieniu do wskazanych przepisów oznaczało niespełnienie przesłanki formalnej wynikającej z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm., dalej: ustawa o TK). Sąd Najwyższy wydał bowiem rozstrzygnięcie w sprawie skarżącej, opierając się na art. 4241 w zw. z art. 4248 k.p.c. Po drugie, podstawą odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w zakresie art. 4241 k.p.c. było ustalenie, że podniesione zarzuty dotyczące naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji), zasady niedyskryminacji (art. 32 ust. 2 Konstytucji) i pozbawienia skarżącej prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy oraz do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji) są oczywiście bezzasadne. Po trzecie, argumenty zawarte w skardze konstytucyjnej stanowiły postulaty de lege ferenda odnośnie do zmian konstrukcji skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz „przywrócenia” możliwości, by wnosić tę skargę od postanowień innych niż co do istoty sprawy, wydanych w postępowaniu rozpoznawczym w trybie procesowym. Po czwarte, niedopuszczalnym wzorcem kontroli był zarówno art. 9 Konstytucji, jak i akty prawne inne niż ustawa zasadnicza, w tym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady, ponieważ wzorcami kontroli w skardze konstytucyjnej mogą być jedynie przepisy Konstytucji dotyczące praw lub wolności (art. 79 Konstytucji, art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK). Powyższe postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem z 13 sierpnia 2012 r. Zdaniem skarżącej „dopuszczenie nadania pisma z dotrzymaniem terminu na poczcie austriackiej lub zmiana długości terminu z 7 na 14 dni lub wezwanie skarżącej bezpośrednio na jej adres zamieszkania poza granicami kraju dałoby skarżącej możliwość wypełnienia nałożonego zobowiązania w zadanym terminie, a tym samym uzyskania możliwości merytorycznego rozpatrzenia odwołania w sprawie o przywrócenie posiadania”. W ocenie skarżącej „pozbawienie osobistej (bez pełnomocnika) możliwości prowadzenia korespondencji z organami państwa i sądami w jedną i drugą stronę z miejsca zamieszkania jest przykładem niepełnego lub błędnego uregulowania”. Skarżąca uważa, że art. 9 Konstytucji kreuje prawa i wolności jednostki. Dodatkowo, zdaniem skarżącej, „niezgodność przepisu prawa polskiego z nadrzędnym lub równoległym prawem europejskim, przy jednoczesnej zgodności tego prawa z ustawą zasadniczą nie może istnieć”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a argumenty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyniku wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej jest jedynie prawidłowość dokonanego w nim rozstrzygnięcia. W zażaleniu zostały powtórzone argumenty zawarte w skardze konstytucyjnej, których nietrafność Trybunał wykazał w postanowieniu o odmowie nadania skardze dalszego biegu. Sformułowane przez skarżącą postulaty de lege ferenda pozostają poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego, co zostało trafnie wskazane w postanowieniu o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Twierdzenie skarżącej, że została pozbawiona „osobistej (bez pełnomocnika) możliwości prowadzenia korespondencji z organami państwa i sądami w jedną i drugą stronę z miejsca zamieszkania” jest bezpodstawne. Jak sama podniosła w zażaleniu, w postępowaniu cywilnym ustanowiła pełnomocnika do doręczeń w kraju. Oznacza to, że adres wskazanej przez skarżącą osoby był jedynie „skrzynką pocztową”, a korespondencję skarżąca prowadziła osobiście z sądami powszechnymi, ponieważ nie zastępował jej profesjonalny pełnomocnik. Jak trafnie podkreślono w zakwestionowanym postanowieniu, wzorcami kontroli w skardze konstytucyjnej mogą być jedynie przepisy Konstytucji dotyczące praw lub wolności, co wynika wprost z treści art. 79 Konstytucji oraz art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK. Powoływany przez skarżącą wyrok TK z 24 listopada 2010 r., K 32/09, (OTK ZU nr 9/A/2010, poz. 108) został wydany na skutek wniosków grupy posłów i grupy senatorów o zbadanie zgodności Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, sporządzonego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569) z Konstytucją. Tymczasem w postępowaniu inicjowanym wnioskiem grupy posłów lub senatorów (czy też wnioskiem innego uprawnionego podmiotu posiadającego legitymację ogólną do inicjowania kontroli abstrakcyjnej mającej na celu zbadanie zgodności określonych przepisów z Konstytucją), inaczej niż w przypadku skargi konstytucyjnej, jest dopuszczalne wskazanie jako wzorców kontroli także przepisów Konstytucji niestatuujących praw lub wolności jednostki (art. 188 pkt 1-4 w zw. z art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji). Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 7 ustawy o TK nie uwzględnił zażalenia wniesionego na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI