Ts 216/05

Trybunał Konstytucyjny2006-12-07
SAOSAdministracyjnepostępowanie administracyjneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidwuinstancyjnośćTrybunał Konstytucyjnykontrola konstytucyjnościprawo do sądu

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając sprawę za zbędną ze względu na wcześniejsze orzeczenie w podobnej kwestii.

Mariola Piekutowska-Folga i Leszek Folga złożyli skargę konstytucyjną kwestionującą zgodność art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z Konstytucją, zarzucając naruszenie prawa do dwuinstancyjnego postępowania. Skarga była wynikiem oddalenia ich skargi na decyzję Ministra Finansów przez WSA i NSA. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, powołując się na wcześniejszy wyrok (SK 63/05), w którym uznał te przepisy za zgodne z Konstytucją.

Skarga konstytucyjna została złożona przez Mariolę Piekutowską-Folgę i Leszka Folgę, którzy kwestionowali zgodność art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) z Konstytucją RP. Zarzucili oni naruszenie art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78, art. 176 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji, wskazując na ograniczenie prawa do dwuinstancyjnego postępowania sądowo-administracyjnego. Stan faktyczny związany był z oddaleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi skarżących na decyzję Ministra Finansów w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, a następnie oddaleniem ich skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący argumentowali, że zaskarżone przepisy p.p.s.a. nie zapewniają należytej realizacji prawa do dwuinstancyjności i wykluczają obiektywne rozstrzygnięcie sprawy. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając merytoryczne rozpatrzenie zarzutów za zbędne. Uzasadniono to tym, że kwestionowane przepisy p.p.s.a. były już przedmiotem kontroli Trybunału w wyroku z dnia 20 września 2006 r. (sygn. akt SK 63/05), w którym uznano je za zgodne z Konstytucją. Trybunał nie podzielił argumentacji skarżących co do wadliwości podstaw kasacyjnych i naruszenia prawa do dwuinstancyjności, stwierdzając, że przepisy te nie ograniczają prawa do wniesienia skargi kasacyjnej ani nie zamykają drogi do uzyskania wyroku drugiej instancji. Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, postępowanie umarza się, gdy wydanie orzeczenia jest zbędne, co ma miejsce w przypadku, gdy zaskarżony przepis był już przedmiotem kontroli Trybunału.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te są zgodne z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że kwestionowane przepisy p.p.s.a. nie naruszają prawa do dwuinstancyjności, ponieważ nie ustanawiają podmiotowych ani przedmiotowych ograniczeń prawa do wniesienia skargi kasacyjnej i zapewniają właściwy kształt postępowania drugoinstancyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Mariola Piekutowska-Folgaosoba_fizycznaskarżąca
Leszek Folgaosoba_fizycznaskarżący
Minister Finansóworgan_państwowyorgan wydający decyzję

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy te nie ograniczają prawa do wniesienia skargi kasacyjnej i nie naruszają prawa do dwuinstancyjnego postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten nie narusza prawa do dwuinstancyjnego postępowania.

u.TK art. 39 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do umorzenia postępowania, gdy wydanie orzeczenia jest zbędne.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu, w tym prawo do dwuinstancyjnego postępowania.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do dwuinstancyjnego postępowania.

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

Konstytucja RP art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do dwuinstancyjnego postępowania.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestionowane przepisy p.p.s.a. były już przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego i zostały uznane za zgodne z Konstytucją. Umorzenie postępowania jest uzasadnione zbędnością orzekania w sytuacji, gdy kwestia była już rozstrzygnięta.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone przepisy p.p.s.a. naruszają prawo do dwuinstancyjnego postępowania sądowo-administracyjnego. Ograniczenie podstaw kasacyjnych i brak całościowego badania sprawy przez sąd drugiej instancji narusza prawa konstytucyjne.

Godne uwagi sformułowania

odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej merytoryczne rozpatrzenie sformułowanych w niej zarzutów jest zbędne kwestionowane przepisy p.p.s.a. były już przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego nie ustanawia żadnych podmiotowych ani przedmiotowych ograniczeń prawa do wnoszenia skargi kasacyjnej nie zamykają drogi do uzyskania wyroku sądu drugiej instancji

Skład orzekający

Jerzy Stępień

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej ze względu na wcześniejsze orzeczenie Trybunału w identycznej materii."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy przedmiot skargi konstytucyjnej był już przedmiotem kontroli TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje mechanizm działania Trybunału Konstytucyjnego i zasady kontroli konstytucyjności, a także podkreśla znaczenie zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym.

Kiedy Trybunał Konstytucyjny mówi 'nie': dlaczego Twoja skarga konstytucyjna może nie doczekać się rozpatrzenia?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
26/1/B/2007 POSTANOWIENIE z dnia 7 grudnia 2006 r. Sygn. akt Ts 216/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Stępień, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Marioli Piekutowskiej-Folgi i Leszka Folgi w sprawie zgodności: art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78, art. 176 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej z 12 grudnia 2005 r., zakwestionowano zgodność z Konstytucją art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.). Zaskarżonym unormowaniom p.p.s.a. skarżący zarzucili niezgodność z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78, art. 176 ust. 1 i art. 2 Konstytucji, wywołaną ograniczeniem prawa stron postępowania sądowo-administracyjnego do dwuinstancyjnego postępowania przed sądami administracyjnymi. Skarga konstytucyjna została sformułowana w związku z następującym stanem faktycznym. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 kwietnia 2004 r. (sygn. akt III SA 2849/02) oddalona została skarga skarżących na decyzję Ministra Finansów z 6 września 2002 r. (nr PB6/BW/8210/300-1712/02) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych. Skargę kasacyjną skarżących od tego orzeczenia oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 czerwca 2005 r. (sygn. akt FSK 1946/04). Uzasadniając postawiony zarzut niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów, skarżący stwierdzili w uzasadnieniu skargi, że ustrojodawca gwarantuje stronom postępowań sądowych nieograniczone prawo do dwuinstancyjnego postępowania sądowego. Tymczasem zaskarżone unormowania p.p.s.a., a więc zawarte w ustawie zwykłej, nie zapewniają należytej realizacji tego prawa, wykluczają też obiektywne i sprawiedliwe rozstrzygnięcie sprawy przez sąd administracyjny. Skarżący podkreślili, że niedopuszczalne jest ustawowe ograniczenie prawa do wniesienia całościowej skargi od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji oraz takie ukształtowanie postępowania drugoinstancyjnego, w którym sąd nie badałby wszechstronnie sprawy rozstrzygniętej nieprawomocnie w pierwszej instancji. Zawarte w zaskarżonych przepisach taksatywne ujęcie przesłanek odwoławczych i zakaz całościowego orzekania przez sąd drugiej instancji rażąco naruszają wskazane w skardze prawa konstytucyjne skarżących. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Wniesionej przez skarżących skardze konstytucyjnej nie może być nadany dalszy bieg, albowiem merytoryczne rozpatrzenie sformułowanych w niej zarzutów jest zbędne. Kwestionowane przez Mariolę Piekutowską-Folgę i Leszka Folgę przepisy p.p.s.a. były już przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, także w kontekście wskazanych w skardze konstytucyjnej wzorców kontroli. Wyrokiem z 20 września 2006 r. o sygn. SK 63/05 (Dz. U. Nr 170, poz. 1224), Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie orzekł m.in., że „1. Art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z 2004 r. Nr 162, poz. 1692, z 2005 r. Nr 94, poz. 788, Nr 169, poz. 1417 i Nr 250, poz. 2118 oraz z 2006 r. Nr 38, poz. 268) jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji. 2. Art. 184 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji”. We wskazanym wyżej wyroku Trybunał Konstytucyjny nie podzielił opinii skarżącej, że to wadliwe określenie w zaskarżonych przepisach podstaw kasacyjnych ograniczyło badanie przez Naczelny Sąd Administracyjny zasadności jej skargi wszczynającej postępowanie sądowo-administracyjne i że prowadzi to do naruszenia gwarantowanego przez Konstytucję prawa do dwuinstancyjnego postępowania przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego regulacja zawarta w tych przepisach nie ustanawia żadnych podmiotowych ani przedmiotowych ograniczeń prawa do wnoszenia skargi kasacyjnej, przez co spełnia podnoszony w orzecznictwie Trybunału wymóg dostępności środka zaskarżenia. Kwestionowane przepisy p.p.s.a. nie naruszają powołanych w skardze praw podmiotowych także dlatego, że nie ograniczają możliwości uruchomienia postępowania drugoinstancyjnego, zapewniają właściwy jego kształt, chroniący przed arbitralnością orzekania i nierównym traktowaniem, a także nie zamykają drogi do uzyskania wyroku sądu drugiej instancji. Art. 39 ust. l pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) stanowi, że Trybunał umarza na posiedzeniu niejawnym postępowanie, jeżeli wydanie orzeczenia jest zbędne lub niedopuszczalne. Taki stan rzeczy ma niewątpliwie miejsce, gdy zaskarżony przepis prawny był już przedmiotem kontroli jego zgodności z Konstytucją w innej sprawie rozpoznawanej przez Trybunał (zob. postanowienia z: 3 października 2001 r., sygn. SK 3/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 218; 25 listopada 2002 r., sygn. SK 30/01, OTK ZU nr 6/A/2002, poz. 88 oraz 26 marca 2002 r., sygn. P 3/02, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 22). Zważywszy, że przedmiot niniejszej sprawy jest zbieżny z materią, co do której Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się szczegółowo we wspomnianym wyroku z dnia 20 września 2006 r., SK 63/05, należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej wniesionej przez skarżących z uwagi na zbędność orzekania. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, orzeka się jak w sentencji.