Ts 215/05

Trybunał Konstytucyjny2008-10-01
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyakt stosowania prawaKodeks postępowania cywilnegokoszty sądoweprawo do sądu

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że zarzuty dotyczyły aktów stosowania prawa lub nie były wystarczająco uzasadnione.

Wojciech Nosek złożył skargę konstytucyjną zarzucając niezgodność z Konstytucją przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że zarzuty skierowane były przeciwko aktom stosowania prawa (postanowieniu Sądu Najwyższego) lub nie zostały wystarczająco uzasadnione. Skarżący złożył zażalenie, które Trybunał również oddalił, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.

Skarżący Wojciech Nosek złożył skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność z art. 45 Konstytucji RP przepisów art. 393 i 394¹ k.p.c. oraz art. 29, 30, 37 i 45 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Uzasadniał to tym, że Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania jego kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 21 czerwca 2006 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując, że zarzuty dotyczące art. 393 k.p.c. skierowane są przeciwko aktowi stosowania prawa (postanowieniu SN), a nie przepisowi prawa, co wykracza poza jego kognicję. Podobnie, art. 394¹ k.p.c. nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia. W odniesieniu do przepisów o kosztach sądowych, Trybunał stwierdził brak wystarczającego uzasadnienia zarzutów niekonstytucyjności, co uniemożliwiało ich badanie. Skarżący złożył zażalenie, zarzucając postanowieniu niezgodność z prawem. Trybunał Konstytucyjny w niniejszym postanowieniu nie uwzględnił zażalenia, podtrzymując argumentację o niedopuszczalności badania aktów stosowania prawa oraz konieczności precyzyjnego uzasadnienia zarzutów konstytucyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał Konstytucyjny nie może badać zgodności z Konstytucją aktów stosowania prawa, a jedynie przepisów prawa.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, przedmiotem skargi konstytucyjnej mogą być wyłącznie przepisy prawa, a nie akty ich stosowania. Badanie wadliwej praktyki stosowania prawa przez sądy nie mieści się w kognicji Trybunału.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Wojciech Nosekosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (11)

Główne

Konstytucja art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy.

Konstytucja art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa zakres kognicji Trybunału Konstytucyjnego w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 393

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten nie może być przedmiotem skargi konstytucyjnej, gdy zarzuty skierowane są przeciwko aktowi jego stosowania.

k.p.c. art. 394¹

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten nie stanowił podstawy wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, co wyklucza możliwość badania jego konstytucyjności w drodze skargi konstytucyjnej.

u.k.s.c. art. 29

Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zarzuty niekonstytucyjności nie zostały wystarczająco uzasadnione.

u.k.s.c. art. 30

Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zarzuty niekonstytucyjności nie zostały wystarczająco uzasadnione.

u.k.s.c. art. 37

Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zarzuty niekonstytucyjności nie zostały wystarczająco uzasadnione.

u.k.s.c. art. 45

Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zarzuty niekonstytucyjności nie zostały wystarczająco uzasadnione.

u.TK art. 32 § 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2000 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Określa wymogi formalne skargi konstytucyjnej.

u.TK art. 47 § 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2000 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Określa przesłanki dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

u.TK art. 66

Ustawa z dnia 30 listopada 2000 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Zasada skargowości postępowania przed Trybunałem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skargi konstytucyjnej skierowane przeciwko postanowieniu Sądu Najwyższego są niedopuszczalne, ponieważ Trybunał Konstytucyjny nie bada aktów stosowania prawa. Przepis art. 394¹ k.p.c. nie był podstawą rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego. Zarzuty dotyczące przepisów o kosztach sądowych były zbyt ogólnikowe i nie spełniały wymogów formalnych skargi konstytucyjnej.

Odrzucone argumenty

Skarga konstytucyjna zawierała właściwe uzasadnienie i powinna zostać rozpoznana. Postanowienie Trybunału Konstytucyjnego było niezgodne z prawem.

Godne uwagi sformułowania

Badanie zgodności z Konstytucją aktów stosowania prawa nie mieści się natomiast w zakresie właściwości Trybunału Konstytucyjnego. Przedmiotem skargi konstytucyjnej nie może być akt stosowania prawa. Ogólnikowy sposób sformułowania zarzutów skargi konstytucyjnej [...] uniemożliwia zbadanie ich konstytucyjności. Postępowanie przed Trybunałem opiera się na zasadzie skargowości.

Skład orzekający

Ewa Łętowska

przewodnicząca

Stanisław Biernat

sprawozdawca

Teresa Liszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że Trybunał Konstytucyjny nie bada aktów stosowania prawa, a jedynie przepisy prawa, oraz wymogów formalnych skargi konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i relacji między Trybunałem Konstytucyjnym a sądami powszechnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie precyzuje fundamentalne zasady dotyczące zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego i wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, co jest kluczowe dla praktyków prawa konstytucyjnego i procesowego.

Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia granice swojej kognicji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
188/5/B/2008 POSTANOWIENIE z dnia 1 października 2008 r. Sygn. akt Ts 215/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Ewa Łętowska – przewodnicząca Stanisław Biernat – sprawozdawca Teresa Liszcz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2006 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Wojciecha Noska, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej złożonej do Trybunału Konstytucyjnego w dniu 5 grudnia 2005 r. skarżący zarzucił, że art. 393 oraz art. 394¹ ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) oraz art. 29, art. 30, art. 37 i art. 45 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88, ze zm.) są niezgodne z art. 45 Konstytucji. Skarżący uzasadnił skargę tym, że jego sprawa nie została właściwie rozpoznana przez Sąd Najwyższy postanowieniem z 17 sierpnia 2005 r. (sygn. akt II CK 289/05), gdyż Sąd ten odmówił bowiem przyjęcia do rozpoznania kasacji skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 15 grudnia 2004 r. (sygn. akt XIII Ca 264/04). Postanowieniem z 21 czerwca 2006 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że w odniesieniu do art. 393 k.p.c. zarzuty skargi konstytucyjnej skierowane są wyłącznie przeciwko postanowieniu Sądu Najwyższego. W tym zakresie Trybunał Konstytucyjny podzielił pogląd wyrażony w wydanym w pełnym składzie wyroku z 31 marca 2005 r., sygn. SK 26/02 (OTK ZU 3/A/2005, poz. 29). Badanie zgodności z Konstytucją aktów stosowania prawa nie mieści się natomiast w zakresie właściwości Trybunału Konstytucyjnego. W odniesieniu do art. 394¹ Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis ten nie stanowił podstawy wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego niedopuszczalne jest również rozpoznanie zarzutów skargi konstytucyjnej w zakresie niekonstytucyjności art. 29, art. 30, art. 37 i art. 45 ustawy z 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Skarżący nie uzasadnił zarzutu niekonstytucyjności wskazanych przepisów – nie tylko nie przywołał ich treści, ale także nie sprecyzował, które dokładnie przepisy i w jaki sposób naruszają jego konstytucyjne prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy. W zażaleniu złożonym do Trybunału Konstytucyjnego 5 lipca 2006 r. skarżący zakwestionował powyższe postanowienie, wskazując na jego „niezgodność z prawem”. W opinii skarżącego skarga zawierała bowiem właściwe uzasadnienie. W zażaleniu skarżący nie odniósł się natomiast wprost do podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zaś zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W zaskarżonym postanowieniu trafnie wskazano, że zarzuty sformułowane w skardze konstytucyjnej w zakresie art. 393 k.p.c. skierowane są wyłącznie przeciwko postanowieniu Sądu Najwyższego, a więc aktowi stosowania prawa. Trybunał Konstytucyjny w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku z 31 marca 2005 r. (SK 26/02), odnoszącego się do sytuacji, w której źródłem naruszenia konstytucyjnych praw osób wnoszących skargi kasacyjne była wadliwa praktyka stosowania art. 393 k.p.c., a nie normatywna treść tego przepisu. Jednoznaczne sformułowanie art. 79 ust. 1 Konstytucji wyklucza badanie tej praktyki przez Trybunał Konstytucyjny w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej. Przedmiotem skargi konstytucyjnej nie może być akt stosowania prawa. Zaskarżony art. 394¹ k.p.c. nie był z kolei podstawą postanowienia Sądu Najwyższego, co wyklucza możliwość badania jego konstytucyjności w drodze skargi konstytucyjnej. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, skarga konstytucyjna jest dopuszczalna, o ile zaskarżony przepis (przepisy) stanowił podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego. Zasadnie zatem, zaskarżonym postanowieniem odmówiono nadania dalszego biegu skardze w zakresie badania konstytucyjności art. 394¹ k.p.c. Ogólnikowy sposób sformułowania zarzutów skargi konstytucyjnej w odniesieniu do art. 29, art. 30, art. 37 i art. 45 ustawy z 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wskazuje, że skarga konstytucyjna w tym fragmencie nie spełnia wymogów, przewidzianych w art. 32 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. W postanowieniu, na które skarżący złożył zażalenie, prawidłowo wskazano, że zaskarżone przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych regulują różne stany prawne, a brak konkretyzacji, które z nich i w jaki sposób naruszają konstytucyjne prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy, uniemożliwia zbadanie ich konstytucyjności. W myśl art. 66 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym postępowanie przed Trybunałem opiera się na zasadzie skargowości. Zasada ta, w powiązaniu z wymogami wynikającymi z art. 32 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, nakłada na skarżącego obowiązek uprawdopodobnienia, że źródłem naruszenia jego praw są zaskarżone przepisy ustawy oraz przedstawienia argumentów wskazujących na ich niezgodność z Konstytucją. Obowiązek ten nie jest spełniony, gdy skarżący ogranicza się jedynie do ogólnikowego zarzutu naruszenia swoich konstytucyjnych praw. Ze względu na powołaną zasadę skargowości Trybunał Konstytucyjny nie może z urzędu badać, czy przepisy wskazane w skardze konstytucyjnej stanowią źródło naruszenia konstytucyjnych praw skarżącego. W zażaleniu skarżący nie odniósł się bezpośrednio do podstaw odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej. Mając powyższe na względzie, należało – na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym – odmówić uwzględnienia zażalenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI