Ts 207/09

Trybunał Konstytucyjny2011-07-07
SAOSAdministracyjnereforma rolnaNiskakonstytucyjny
reforma rolnawłasnośćnieruchomościTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania cywilnegoKonstytucja RPprawa człowiekarestytucja mienia

Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie skargi konstytucyjnej dotyczącej przepisów o reformie rolnej i Kodeksu postępowania cywilnego, po tym jak skarżący wycofali skargę z powodu restytucji mienia.

Skarżący Władysław T. i inni złożyli skargę konstytucyjną kwestionując zgodność przepisów dotyczących reformy rolnej oraz Kodeksu postępowania cywilnego z Konstytucją RP i Konwencją o ochronie praw człowieka. Skarga była związana ze sprawą o wydanie nieruchomości, która przeszła przez różne instancje sądowe. Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie na wniosek skarżących, którzy wycofali skargę z powodu restytucji mienia.

W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną złożoną przez Władysława T. i innych, dotyczącą zgodności § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu o reformie rolnej oraz art. 177 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 180 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego z przepisami Konstytucji RP i Konwencji o ochronie praw człowieka. Skarga była związana ze sprawą o wydanie nieruchomości, w której orzekały sądy powszechne, w tym Sąd Okręgowy w Krakowie, Sąd Apelacyjny w Krakowie i Sąd Najwyższy. Skarżący zarzucili niezgodność kwestionowanych przepisów z prawem do własności, ochrony prawnej, sprawiedliwego procesu oraz zasadami demokratycznego państwa prawnego. Trybunał Konstytucyjny, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo i przepisy ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, stwierdził, że skarżący mieli prawo do wycofania skargi przed rozprawą. Ponieważ skarżący, w związku z restytucją mienia, wycofali swoją skargę, Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Umorzono postępowanie.

Uzasadnienie

Skarżący wycofali skargę konstytucyjną z powodu restytucji mienia, co zgodnie z ustawą o TK skutkuje umorzeniem postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
Władysław T.osoba_fizycznaskarżący
Anna Maria V. z d. T.osoba_fizycznaskarżący
Adam Zygmunt T.osoba_fizycznaskarżący
Róża Maria P. z d. T.osoba_fizycznaskarżący
Stefan Paweł T.osoba_fizycznaskarżący
Rafał Zdzisław T.osoba_fizycznaskarżący
Gmina Sucha Beskidzkainstytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

Dz. U. Nr 10, poz. 51 art. 5 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej

Wyłącza możliwość wykazania przez osoby trzecie przysługującego im prawa własności w toku postępowań sądowych inicjowanych celem ochrony tego prawa w jakikolwiek inny sposób, niż poprzez decyzję administracyjną stwierdzającą niepodpadanie nieruchomości ziemskich pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Orzekanie w przedmiocie podpadania nieruchomości ziemskich pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu przekazano do kompetencji organu administracji publicznej.

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

W zakresie, w jakim nie pozwalają zaskarżone przepisy zawiesić postępowanie cywilne z uwagi na zaskarżenie decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego oraz, gdy pozwalają na podjęcie zawieszonego postępowania w przypadku zaskarżenia ostatecznej decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego.

k.p.c. art. 180 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

W zakresie, w jakim nie pozwalają zaskarżone przepisy zawiesić postępowanie cywilne z uwagi na zaskarżenie decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego oraz, gdy pozwalają na podjęcie zawieszonego postępowania w przypadku zaskarżenia ostatecznej decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego.

Pomocnicze

Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 art. 2 § ust. 1 lit. e

Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej

ustawa o TK art. 31 § ust. 2

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Wnioskodawca może do rozpoczęcia rozprawy wycofać wniosek, pytanie prawne albo skargę konstytucyjną.

ustawa o TK art. 39 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Cofnięcie skargi konstytucyjnej przed rozpoczęciem rozprawy skutkuje koniecznością umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do wycofania skargi konstytucyjnej przez skarżącego przed rozprawą.

Godne uwagi sformułowania

restytucją mienia na rzecz skarżących prawo do cofnięcia skargi konstytucyjnej przed rozpoczęciem rozprawy mieści się w granicach swobodnego uznania skarżącego i jest odzwierciedleniem zasady dyspozycyjności

Skład orzekający

Marek Kotlinowski

po wstępnym rozpoznaniu

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wycofania skargi konstytucyjnej i zasada dyspozycyjności w postępowaniu przed TK."

Ograniczenia: Orzeczenie umorzeniowe, nie rozstrzyga meritum zarzutów konstytucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy umorzenia postępowania z powodów proceduralnych, a nie rozstrzygnięcia meritum. Choć dotyczy ważnych kwestii prawnych, brak rozstrzygnięcia sprawia, że jest mniej interesująca dla szerszej publiczności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE z dnia 7 lipca 2011 r. Sygn. akt Ts 207/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Kotlinowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Władysława T., Anny Marii V. z d. T., Adama Zygmunta T., Róży Marii P. z d. T., Stefana Pawła T. i Rafała Zdzisława T. w sprawie zgodności: § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51, ze zm.) oraz art. 177 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 180 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 2 i 3, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także z art. 1 Protokołu nr 1 i nr 4 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. oraz sporządzonego w Strasburgu dnia 16 września 1963 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 175), p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 13 sierpnia 2009 r., sporządzonej przez pełnomocnika skarżących, zakwestionowana została zgodność § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51, ze zm.; dalej: rozporządzenie) oraz art. 177 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 180 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 2 i 3, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także z art. 1 Protokołu nr 1 i nr 4 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. oraz sporządzonego w Strasburgu dnia 16 września 1963 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 175; dalej: Protokół). Skarga konstytucyjna została skierowana w związku z następującą sprawą. Wyrokiem z 28 grudnia 2004 r. (sygn. akt I C 1916/03) Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo skarżących przeciwko Gminie Sucha Beskidzka o wydanie nieruchomości. W wyniku apelacji skarżących Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrokiem z 5 sierpnia 2005 r. (sygn. akt I ACa 696/05), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że nakazał pozwanej Gminie Sucha Beskidzka, by wydała skarżącym przedmiotową nieruchomość. W następstwie skargi kasacyjnej pozwanej Sąd Najwyższy, wyrokiem z 7 czerwca 2006 r. (sygn. akt III CSK 64/06), uchylił wyrok sądu II instancji i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy skarżących Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrokiem z 20 kwietnia 2009 r. (sygn. akt I ACa 1426/06), oddalił apelację skarżących od orzeczenia sądu I instancji. Uzasadniając zarzuty niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów, skarżący wskazali, że § 5 ust. 1 rozporządzenia, w zakresie, w jakim „wyłącza możliwość wykazania przez osoby trzecie przysługującego im prawa własności w toku postępowań sądowych inicjowanych celem ochrony tego prawa w jakikolwiek inny sposób, niż poprzez decyzję administracyjną stwierdzającą niepodpadanie nieruchomości ziemskich pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13, ze zm.; dalej: dekret)” oraz w zakresie, w jakim „na jego mocy orzekanie w przedmiocie podpadania nieruchomości ziemskich pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu przekazano do kompetencji organu administracji publicznej”, jest niezgodny z art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 2 i 3, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Analogiczny zarzut niekonstytucyjności skarżący sformułowali pod adresem art. 177 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 180 § 1 pkt 4 k.p.c., w zakresie, w jakim „nie pozwalają zaskarżone przepisy zawiesić postępowanie cywilne z uwagi na zaskarżenie decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego oraz, gdy pozwalają na podjęcie zawieszonego postępowania w przypadku zaskarżenia ostatecznej decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego”. Skarżący zarzucili także niezgodność kwestionowanych przepisów rozporządzenia i k.p.c. z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji, a ponadto naruszenie przez § 5 ust. 1 rozporządzenia art. 92 ust. 1 Konstytucji. Niezależnie od tego, w skardze konstytucyjnej podniesiono także zarzut naruszenia art. 1 Protokołu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK), wnioskodawca może do rozpoczęcia rozprawy wycofać wniosek, pytanie prawne albo skargę konstytucyjną. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego niejednokrotnie wyrażany był pogląd, że prawo do cofnięcia skargi konstytucyjnej przed rozpoczęciem rozprawy mieści się w granicach swobodnego uznania skarżącego i jest odzwierciedleniem zasady dyspozycyjności, na której opiera się postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym (por. postanowienia TK z: 4 marca 1999 r., SK 16/98, OTK ZU nr 2/1999, poz. 26; 8 marca 2000 r., K 32/98, OTK ZU nr 2/2000, poz. 64; 13 września 2000 r., K 24/99, OTK ZU nr 6/2000, poz. 192). Cofnięcie skargi konstytucyjnej przed rozpoczęciem rozprawy nie podlega zatem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, skutkuje natomiast koniecznością umorzenia postępowania, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK. Ponieważ 7 lutego 2011 r. wpłynęło do Trybunału Konstytucyjnego pismo, w którym umocowany przedstawiciel skarżących oświadczył, że – w związku z dokonaną na drodze cywilnoprawnej oraz administracyjnej restytucją mienia na rzecz skarżących – cofa skargę konstytucyjną z 13 sierpnia 2009 r., Trybunał Konstytucyjny zobligowany był do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.