TS 202/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez E.M. przeciwko art. 227 i 233 Kodeksu postępowania cywilnego, zarzucając ich niezgodność z Konstytucją RP w zakresie, w jakim pozwalają na wstępną kontrolę środka dowodowego przed zapoznaniem się z zeznaniami świadka. Skarga była związana ze sprawą o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, w której sądy ubezpieczeń społecznych (Sąd Okręgowy w Gliwicach i Sąd Apelacyjny w Katowicach) oddaliły odwołanie skarżącego. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić jej nadania dalszego biegu. Głównym powodem była niedopuszczalność orzekania z powodu rażącego uchybienia terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej, który wynosi trzy miesiące od doręczenia prawomocnego orzeczenia. Skarżący otrzymał odpis wyroku Sądu Apelacyjnego 29 września 2011 r., a skargę wniósł dopiero 5 lipca 2013 r. Dodatkowo, Trybunał wskazał na inne uchybienie formalne: skarżący krytykował jedynie czynności procesowe sądów, podczas gdy skarga konstytucyjna powinna być skierowana przeciwko przepisom prawa, a nie ich konkretnemu zastosowaniu. Trybunał przypomniał, że nie jest organem kontrolującym prawidłowość stosowania prawa przez sądy, a jedynie bada zgodność przepisów z Konstytucją.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWszelkie sprawy dotyczące terminów wnoszenia skarg konstytucyjnych oraz zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w kontekście kontroli aktów stosowania prawa.
Dotyczy wyłącznie skarg konstytucyjnych i procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga konstytucyjna może być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, jeśli została wniesiona po upływie ustawowego terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rażące uchybienie terminowi stanowi samoistną negatywną przesłankę procesową uniemożliwiającą merytoryczne rozpoznanie skargi.
Uzasadnienie
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym określa trzymiesięczny termin na wniesienie skargi konstytucyjnej od doręczenia prawomocnego orzeczenia. Uchybienie tego terminu, jak w analizowanym przypadku, skutkuje odmową nadania dalszego biegu skardze.
Czy Trybunał Konstytucyjny może kontrolować konstytucyjność aktów stosowania prawa (np. błędną wykładnię lub zastosowanie przepisów przez sądy)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga konstytucyjna jest skierowana przeciwko przepisom prawa, a nie przeciwko ich konkretnemu zastosowaniu lub interpretacji przez organy stosujące prawo.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny nie jest organem kontrolującym prawidłowość stosowania prawa przez sądy czy organy administracji. Jego kognicja ogranicza się do badania zgodności przepisów prawa z Konstytucją. Krytyka konkretnych czynności procesowych lub błędnej wykładni przepisów przez sądy pozostaje poza jego zakresem.
Jakie są wymogi formalne skargi konstytucyjnej dotyczące wskazania naruszonych praw i wolności oraz argumentacji?
Odpowiedź sądu
Skarżący musi precyzyjnie przedstawić treść naruszonego prawa lub wolności oraz szczegółowo uzasadnić zarzuty niekonstytucyjności, nie może polegać na ogólnikach.
Uzasadnienie
Zgodnie z Konstytucją i ustawą o TK, skarga konstytucyjna wymaga nie tylko wskazania przepisów, ale także precyzyjnego przedstawienia treści naruszonych praw lub wolności i szczegółowej argumentacji. Trybunał nie jest zobowiązany do samodzielnego precyzowania lub uzasadniania zarzutów skarżącego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E.M. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Zabrzu | instytucja | organ wydający decyzję |
Przepisy (12)
Główne
ustawa o TK art. 36 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
ustawa o TK art. 49
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
ustawa o TK art. 39 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
ustawa o TK art. 46 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Pomocnicze
ustawa o TK art. 66
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 77 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 79 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące uchybienie trzymiesięcznego terminu na wniesienie skargi konstytucyjnej. • Skarga konstytucyjna jest skierowana przeciwko przepisom, a nie przeciwko ich zastosowaniu lub interpretacji przez sądy. • Brak precyzyjnego przedstawienia treści naruszonych praw i wolności oraz uzasadnienia zarzutów.
Godne uwagi sformułowania
skarga konstytucyjna jest zawsze „skargą na przepis”, a nie na jego konkretne, wadliwe zastosowanie • kontrola stosowania prawa przez organy administracyjne oraz sądy – choćby nawet błędnego – pozostaje poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego • skarżący w sposób rażący uchybił terminowi
Skład orzekający
Teresa Liszcz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wszelkie sprawy dotyczące terminów wnoszenia skarg konstytucyjnych oraz zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w kontekście kontroli aktów stosowania prawa."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg konstytucyjnych i procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące skargi konstytucyjnej, w tym znaczenie terminów i zakres kontroli TK, co jest istotne dla prawników procesowych.
“Termin w skardze konstytucyjnej: dlaczego Twoja sprawa może nie trafić do Trybunału Konstytucyjnego?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.