Ts 199/00

Trybunał Konstytucyjny2001-03-06
SAOSAdministracyjneprawo podatkoweWysokakonstytucyjny
podatek dochodowyustawakonstytucjaskarżącyTrybunał Konstytucyjnydopuszczalnośćskarżącyprawa podmiotowe

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w tym braku wskazania naruszonych praw podmiotowych i przedwczesności postępowania.

Skarżący Ryszard R. złożył skargę konstytucyjną kwestionującą zgodność przepisów dotyczących zmian w podatku dochodowym od osób prawnych i fizycznych z Konstytucją. Pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych, w tym wskazania, czy wyczerpano drogę prawną i jakie konkretne prawa konstytucyjne zostały naruszone. Mimo wskazania na złożenie skargi do NSA, która nie została jeszcze rozpoznana, Trybunał uznał skargę za przedwczesną i nie wykazała ona naruszenia praw podmiotowych skarżącego, co skutkowało odmową nadania jej dalszego biegu.

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną Ryszarda R. dotyczącą zgodności art. 2 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z Konstytucją, a także innych przepisów podatkowych. Po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, Trybunał postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnienie opiera się na niespełnieniu przez skarżącego wymogów formalnych określonych w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym. W szczególności, pełnomocnik skarżącego nie wykazał, jakie konkretne konstytucyjne prawa lub wolności skarżącego zostały naruszone ostatecznym rozstrzygnięciem opartym na zaskarżonym przepisie. Wskazane przez pełnomocnika zasady konstytucyjne (art. 2, art. 7 Konstytucji) nie mogą być samodzielnym przedmiotem skargi konstytucyjnej, jeśli nie wynikają z nich prawa podmiotowe skarżącego. Ponadto, Trybunał stwierdził, że skarga jest przedwczesna, ponieważ skarżący złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która nie została jeszcze prawomocnie rozpoznana, co jest warunkiem dopuszczalności skargi konstytucyjnej zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP i art. 46 ustawy o TK. W związku z powyższymi brakami, Trybunał odmówił merytorycznego rozpoznania skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna wymaga wskazania naruszenia konkretnych praw lub wolności konstytucyjnych skarżącego, a nie tylko ogólnych zasad ustrojowych.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że art. 79 ust. 1 Konstytucji RP przyznaje prawo do skargi konstytucyjnej tylko tym, których konstytucyjne prawa lub wolności zostały naruszone. Wskazanie norm ustrojowych adresowanych do prawodawcy nie wyczerpuje tej dyspozycji, jeśli nie wynikają z nich prawa podmiotowe skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Ryszard R.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (9)

Główne

ustawa o TK art. 46 § ust. 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Warunek wyczerpania drogi prawnej jako przesłanka dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Wymóg wskazania naruszonych praw lub wolności konstytucyjnych jako przesłanka dopuszczalności skargi.

Konstytucja RP art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa prawo do wniesienia skargi konstytucyjnej i warunki jej dopuszczalności (naruszenie praw lub wolności konstytucyjnych, ostateczne rozstrzygnięcie).

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych art. 2

Skarżący kwestionował zgodność z Konstytucją, ale Trybunał uznał, że sam przepis nie narusza praw podmiotowych skarżącego w sposób uzasadniający skargę konstytucyjną.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego; Trybunał uznał, że naruszenie tej zasady nie stanowi podstawy skargi, jeśli nie wynikają z niej prawa podmiotowe skarżącego.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy działają na podstawie i w granicach prawa; Trybunał uznał, że naruszenie tej zasady nie stanowi podstawy skargi, jeśli nie wynikają z niej prawa podmiotowe skarżącego.

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Trybunał nie odniósł się szczegółowo do tego przepisu, ale ogólny kontekst wskazuje na kwestie nakładania podatków.

Ordynacja Podatkowa art. 4 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja Podatkowa

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 35

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna nie może być oparta na naruszeniu ogólnych zasad konstytucyjnych bez wskazania konkretnych praw podmiotowych skarżącego. Skarga konstytucyjna jest niedopuszczalna, gdy nie została wyczerpana droga prawna, a sprawa nie doczekała się ostatecznego rozstrzygnięcia. Pełnomocnik skarżącego nie wykonał zarządzenia sędziego w zakresie określenia konstytucyjnych praw lub wolności skarżącego doznających uszczerbku.

Godne uwagi sformułowania

odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej nie wykonał zarządzenia sędziego w zakresie określenia konstytucyjnych praw lub wolności skarżącego nie spełnia warunków jej merytorycznego rozpoznania

Skład orzekający

Stefan J. Jaworski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi formalne, wyczerpanie drogi prawnej, naruszenie praw podmiotowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, a nie meritum sprawy podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne dla skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą materią. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie zarzutów i wyczerpanie drogi prawnej.

Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans? Trybunał wyjaśnia kluczowe błędy formalne.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
107 POSTANOWIENIE z dnia 6 marca 2001 r. Sygn. Ts 199/00 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stefan J. Jaworski po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Ryszarda R. w sprawie zgodności: art. 2 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. Nr 95, poz. 1101) z art. 2, art. 7 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Ryszarda R. zakwestionowano zgodność z konstytucją art. 2 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. Nr 95, poz. 1101) z art. 2, art. 7 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 4 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja Podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), a także art. 21 ust. 1 pkt 35 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 80, poz. 350 ze zm.). Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 30 stycznia 2001 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków skargi konstytucyjnej poprzez wskazanie, czy w niniejszej sprawie została wyczerpana droga prawna, w szczególności przez podanie czy skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz dokładne określenie konstytucyjnych praw lub wolności skarżącego naruszonych ostatecznym rozstrzygnięciem opartym na zaskarżonym przepisie wraz z podaniem sposobu ich naruszenia przez zaskarżony przepis. W piśmie procesowym z 12 lutego 2001 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga ta nie została dotychczas rozpoznana. Jednocześnie wskazano, iż dokonana – ustawą z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. Nr 95, poz. 1101) – zmiana zasad zwolnień od podatku dochodowego narusza zasady wyrażone w art. 2 i art. 7 Konstytucji. Zdaniem pełnomocnika skarżącego z zasad tych wynikają również prawa konstytucyjne skarżącego, których zdaje się on upatrywać w prawie do zwolnienia z podatku dochodowego, podatników prowadzących działalność gospodarczą i posiadających status Zakładu Pracy Chronionej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Jednym z warunków dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wskazanie w niej konstytucyjnego prawa lub wolności, przysługującego skarżącemu, a naruszonego ostatecznym orzeczeniem wydanym przez sąd lub organ administracji publicznej na podstawie zakwestionowanego aktu normatywnego. Pełnomocnik skarżącego de facto nie wykonał zarządzenia sędziego w zakresie określenia konstytucyjnych praw lub wolności skarżącego doznających uszczerbku wskutek ostatecznego orzeczenia opartego na zaskarżonym przepisie, przez co niespełniona została przesłanka dopuszczalności merytorycznego rozpoznania złożonej skargi. Przesłanka ta została wyrażona przez ustawodawcę w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Wskazane przez pełnomocnika zasady konstytucyjne nie mogą być przedmiotem skargi konstytucyjnej. Dla dopuszczalności skargi konstytucyjnej nie wystarczy wskazanie, iż doszło do naruszenia przepisu konstytucji, trzeba też wskazać, że chodzi o przepis wyrażający prawo podmiotowe skarżącego. Samo wskazanie norm ustrojowych, adresowanych w pierwszym rzędzie do prawodawcy, bez wskazania praw lub wolności przyjmujących normatywną postać praw podmiotowych skarżącego nie wyczerpuje dyspozycji art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którą prawo do wystąpienia ze skargą konstytucyjną przysługuje “każdemu, czyje konstytucyjne prawa lub wolności zostały naruszone.” W świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji wyjątkowo może stanowić podstawę skargi konstytucyjnej, o ile skarżący wskaże wywiedzione z treści tego przepisu, podmiotowe prawa lub wolności konstytucyjne. W niniejszej sprawie skarżący tego nie uczynił. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej skarga konstytucyjna może być wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego, jeżeli na podstawie zakwestionowanego w skardze aktu normatywnego, sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o prawach lub wolnościach konstytucyjnych skarżącego. Z konkretyzującego tę normę konstytucyjną art. 46 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wynika, że skarżący przed wniesieniem skargi powinien wykorzystać przysługujące mu środki proceduralne w celu doprowadzenia do rozstrzygnięcia sprawy prawomocnym wyrokiem (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 5 grudnia 1997 r., Ts 1/97; OTK ZU Nr 2/1998, poz. 17). Decyzja administracyjna może być traktowana jako rozstrzygnięcie ostateczne tylko w sprawach, w których przepisy wyłączają możliwość jej zaskarżenia do sądu administracyjnego (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 17 marca 1997 r., Ts 27/97). W piśmie procesowym pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący wniósł do NSA skargę na decyzję Izby Skarbowej z 13 października 2000 r. Skarga ta dotychczas nie została rozpoznana, tym samym nie doszło jeszcze do wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie, będącej przedmiotem niniejszej skargi konstytucyjnej. W tym stanie rzeczy, skarga ta jako przedwczesna nie może zostać rozpatrzona przez Trybunał Konstytucyjny, w związku z czym należy odmówić nadania jej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny uznał, iż skarga konstytucyjna nie spełnia warunków jej merytorycznego rozpoznania określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP oraz w art. 46 ust. 1, a także w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) i z tego względu należy odmówić nadania jej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI