Ts 196/13

Trybunał Konstytucyjny2014-07-08
SAOSinnepostępowanie przed Trybunałem KonstytucyjnymŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyterminkodeks postępowania cywilnegozażalenieprawomocnośćkonstytucja

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając ją za wniesioną po terminie.

Skarżący R.D. złożył skargę konstytucyjną kwestionującą przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając ją za wniesioną po terminie oraz za oczywiście bezzasadną. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując, że niedochowanie terminu wynikało z błędów organizacyjnych sądów. Trybunał nie uwzględnił zażalenia, podkreślając, że termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest nieprzywracalny.

Skarżący R.D. wniósł skargę konstytucyjną kwestionującą zgodność szeregu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 5051 ust. 1 i 2; art. 5056 § 2; art. 5057; art. 50510 § 1, 2 i 3; art. 50511 § 1 oraz art. 50512 § 3 k.p.c.) z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 8 listopada 2013 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że została ona wniesiona po terminie określonym w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym (art. 46 ust. 1 ustawy o TK). Dodatkowo, Trybunał uznał zarzuty skargi za oczywiście bezzasadne i wskazał, że jeden z kwestionowanych przepisów (art. 50510 § 3 k.p.c.) został już uznany za niekonstytucyjny. Skarżący wniósł zażalenie, twierdząc, że niedotrzymanie terminu było spowodowane błędami organizacyjnymi sądów i nie powinien ponosić ich konsekwencji. Trybunał Konstytucyjny w niniejszym postanowieniu nie uwzględnił zażalenia. Podkreślono, że termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu, a jego naruszenie wyłącza merytoryczne rozpoznanie skargi. Argumenty skarżącego dotyczące organizacji pracy sądów uznano za niepodważające podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest nieprzywracalnym terminem prawa materialnego i jego naruszenie wyłącza merytoryczne rozpoznanie skargi, niezależnie od przyczyn niedochowania terminu.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że termin określony w art. 46 ust. 1 ustawy o TK jest terminem prawa materialnego, który ogranicza czasowo możliwość dokonania czynności procesowej niezbędnej do stwierdzenia niezgodności przepisu z Konstytucją. Naruszenie tego terminu skutkuje brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
R.D.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (15)

Główne

ustawa o TK art. 46 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest nieprzywracalnym terminem prawa materialnego.

Pomocnicze

ustawa o TK art. 36 § ust. 4

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 25 § ust. 1 pkt 3 lit. b

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Trybunał w składzie trzech sędziów rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym.

ustawa o TK art. 36 § ust. 6–7

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Reguluje tryb rozpoznawania zażalenia.

k.p.c. art. 5051 § ust. 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy kwestionowane przez skarżącego.

k.p.c. art. 5056 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis kwestionowany przez skarżącego.

k.p.c. art. 5057

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis kwestionowany przez skarżącego.

k.p.c. art. 50510 § § 1, 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy kwestionowane przez skarżącego.

k.p.c. art. 50511 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis kwestionowany przez skarżącego.

k.p.c. art. 50512 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis kwestionowany przez skarżącego.

Konstytucja art. 32 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepisy Konstytucji kwestionowane przez skarżącego.

Konstytucja art. 45 § ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepisy Konstytucji kwestionowane przez skarżącego.

Konstytucja art. 45 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis Konstytucji kwestionowany przez skarżącego.

Konstytucja art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis Konstytucji kwestionowany przez skarżącego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest nieprzywracalnym terminem prawa materialnego. Naruszenie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej wyłącza możliwość jej merytorycznego rozpoznania. Argumenty skarżącego dotyczące organizacji pracy sądów nie podważają podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu.

Odrzucone argumenty

Niedochowanie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej było wynikiem błędów organizacyjnych w sądach i skarżący nie powinien ponosić ich konsekwencji. Orzecznictwo Trybunału dotyczące terminów służy jedynie organizacji pracy sądów, a nie ochronie praw obywatelskich.

Godne uwagi sformułowania

termin ten ogranicza w czasie możność dokonania czynności proceduralnej, niezbędnej (choć niewystarczającej) do wywołania skutku materialnoprawnego w postaci stwierdzenia niezgodności zaskarżonego przepisu z Konstytucją. Naruszenie tego terminu wyłącza możliwość merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej.

Skład orzekający

Marek Kotlinowski

przewodniczący

Mirosław Granat

sprawozdawca

Stanisław Rymar

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów procesowych w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, w szczególności nieprzywracalność terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i nie ma bezpośredniego zastosowania do innych postępowań sądowych, gdzie terminy mogą podlegać przywróceniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z terminami wnoszenia skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie konstytucyjnym, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Skarga konstytucyjna po terminie – czy błędy sądów usprawiedliwiają spóźnienie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
329/4/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 8 lipca 2014 r. Sygn. akt Ts 196/13 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Kotlinowski – przewodniczący Mirosław Granat – sprawozdawca Stanisław Rymar, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2013 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej R.D., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 4 lipca 2013 r. reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu R.D. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 5051 ust. 1 i 2; art. 5056 § 2; art. 5057; art. 50510 § 1, 2 i 3; art. 50511 § 1 oraz art. 50512 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43 poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 32 ust. 1 i 2; art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2; art. 45 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji. Postanowieniem z 8 listopada 2013 r., doręczonym pełnomocnikowi 25 listopada 2013 r., Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznawszy, że skarżący wniósł ją po terminie określonym w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Trybunał stwierdził także, że zarzuty sformułowane w skardze są oczywiście bezzasadne, oraz że skarżący nie dowiódł, iż w sprawie, w związku z którą zainicjował postępowanie przed Trybunałem, doszło do naruszenia prawa do sprawiedliwego i rzetelnego rozpoznania sprawy. Trybunał zwrócił również uwagę na to, że jeden z zakwestionowanych przepisów, tj. art. 50510 § 3 k.p.c., został już uznany za niekonstytucyjny w wyroku z 2 października 2006 r. (SK 34/06, OTK ZU nr 9/A/2006, poz. 118), a zatem nie kształtował sytuacji skarżącego w sprawie, w związku z którą złożył on skargę do Trybunału. W dniu 8 listopada 2013 r. (data nadania) skarżący wniósł do Trybunału pismo zatytułowane „Wniosek o wstrzymanie wykonalności wyrok[ów, tj. wyroku Sądu Rejonowego w Świnoujściu – Wydział I Cywilny z 17 stycznia 2012 r., sygn. akt I C 31/12 i wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie – II Wydział Cywilny Odwoławczy z 27 listopada 2012 r., sygn. akt II Ca 455/12] do czasu rozpatrzenia skargi”. W załączeniu skarżący nadesłał kopię pisma zatytułowanego „Skarga[.] Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa[.] Zawiadomienie o torturowaniu ofiar przestępstwa”. W zażaleniu z 2 grudnia 2013 r. skarżący zaskarżył postanowienie Trybunału w całości. Wyjaśnił, że wniesienie skargi po terminie wskazanym w art. 46 ust. 1 ustawy o TK było wynikiem poczucia krzywdy, jakiej doznał wskutek orzeczeń wydanych w jego sprawie oraz niewłaściwej organizacji pracy w sądach. Skarżący krytycznie odniósł się do pozostałych podstaw odmowy. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. W myśl art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 36 ust. 6–7 i w związku z art. 49 ustawy o TK). W szczególności bada, czy w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. 2. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu. 3. Zdaniem skarżącego niedochowanie terminu do wniesienia skargi jest wynikiem między innymi złej organizacji pracy w sądach, a on nie może ponosić konsekwencji tego stanu rzeczy. Skarżący nie uwzględnia tego, że wskazany w art. 46 ust. 1 ustawy o TK termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest nieprzywracalnym terminem prawa materialnego. W orzecznictwie Trybunału przyjmuje się, że „termin ten ogranicza w czasie możność dokonania czynności proceduralnej, niezbędnej (choć niewystarczającej) do wywołania skutku materialnoprawnego w postaci stwierdzenia niezgodności zaskarżonego przepisu z Konstytucją. Naruszenie tego terminu wyłącza możliwość merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej” (zob. postanowienie TK z 4 marca 2008 r., Ts 223/07, OTK ZU nr 3/B/2008, poz. 119; zob. także postanowienie TK z 21 marca 2013 r., SK 32/12, OTK ZU nr 3/A/2013, poz. 37). Skoro skarżący wniósł skargę po terminie określonym w art. 46 ust. 1 ustawy o TK, to postanowieniem z 8 listopada 2013 r. Trybunał prawidłowo odmówił nadania jej dalszego biegu. 4. Zdaniem skarżącego przywołane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia orzecznictwo Trybunału (tj. wyrok TK z 13 stycznia 2004 r., SK 10/03, OTK ZU nr 1/A/2004, poz. 2 oraz 2 października 2006 r., SK 34/06, OTK ZU nr 9/A/2006, poz. 118) służy jedynie „organizacji pracy sądów (…), natomiast nie ma żadnego odniesienia do sytuacji obywateli i naruszenia ich praw konstytucyjnych. (…) Obywatela nie interesuje problem pracy sądu (…), chce on mieć dostęp do tzw. sprawiedliwego sądu, który rzetelnie i obiektywnie załatwi w rozsądnym terminie jego sprawę”. Trybunał stwierdza, że tego typu argumenty nie podważają pozostałych podstaw odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu. Nie wnoszą do sprawy żadnych merytorycznych treści, są jedynie polemiką z ustaleniami przedstawionymi w zaskarżonym postanowieniu i w orzeczeniach w nim przywołanych. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 49 w związku. z art. 36 ust. 7 ustawy o TK, postanowił jak w sentencji. Nieuwzględnienie zażalenia kończy postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym, co czyni bezprzedmiotowym wydanie postanowienia tymczasowego na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o TK. Postanowienie to można bowiem wydać wyłącznie w czasie trwania postępowania zainicjowanego złożeniem skargi konstytucyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI