Ts 193/05

Trybunał Konstytucyjny2006-02-21
SAOSinneprawa człowiekaŚredniakonstytucyjny
prawo do sądusąd koleżeńskistowarzyszenieTrybunał Konstytucyjnytermindopuszczalność skargi

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że orzeczenie sądu koleżeńskiego stowarzyszenia nie jest ostatecznym rozstrzygnięciem sądu lub organu administracji publicznej, a ponadto skarga została wniesiona po terminie.

Skarga konstytucyjna Antoniego Wiaka kwestionowała zgodność § 37 Statutu Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów z Konstytucją, zarzucając naruszenie prawa do sądu. Skarżący został wykluczony ze Związku orzeczeniem sądu koleżeńskiego, które miało być ostateczne. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując, że orzeczenie sądu koleżeńskiego nie jest ostatecznym rozstrzygnięciem sądu lub organu administracji publicznej w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Dodatkowo, skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu.

Skarga konstytucyjna Antoniego Wiaka skierowana została przeciwko § 37 Statutu Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów, który stanowił, że orzeczenie Głównego Sądu Koleżeńskiego II Instancji jest ostateczne. Skarżący, wykluczony ze Związku orzeczeniem z 23 sierpnia 2004 r. i utrzymanym w mocy orzeczeniem z 21 lutego 2005 r., zarzucił naruszenie art. 45 ust. 1 (prawo do sądu) i art. 77 ust. 2 (prawo do odszkodowania za niezgodne z prawem działanie organu) Konstytucji. Argumentował, że ostateczność orzeczenia sądu koleżeńskiego pozbawia go prawa do rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania jej dalszego biegu. Uzasadnienie opierało się na dwóch głównych przesłankach. Po pierwsze, zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, skarga konstytucyjna może dotyczyć jedynie ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego. Orzeczenie sądu koleżeńskiego stowarzyszenia nie jest orzeczeniem sądu w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, gdyż sądy te nie należą do systemu wymiaru sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej (wymienionego w art. 175 ust. 1 Konstytucji). Po drugie, Trybunał stwierdził, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, skarga powinna być wniesiona w ciągu 3 miesięcy od doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia. Skarżący otrzymał orzeczenie 3 marca 2005 r., a skargę wniósł 17 października 2005 r., co stanowiło znaczące przekroczenie terminu, bez wniosku o jego przywrócenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie sądu koleżeńskiego stowarzyszenia nie jest ostatecznym rozstrzygnięciem sądu lub organu administracji publicznej w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, co uniemożliwia jego kwestionowanie w drodze skargi konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Sądy koleżeńskie stowarzyszeń nie są organami państwowymi sprawującymi wymiar sprawiedliwości, w przeciwieństwie do sądów wymienionych w art. 175 ust. 1 Konstytucji. Dlatego ich orzeczenia nie mieszczą się w katalogu rozstrzygnięć, które mogą być przedmiotem skargi konstytucyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Antoni Wiakosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (5)

Główne

Konstytucja art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo o obowiązkach określonych w Konstytucji.

u.o.TK art. 46 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej (3 miesiące od doręczenia prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia).

Pomocnicze

Konstytucja art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja art. 77 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do odszkodowania za niezgodne z prawem działanie organu.

Konstytucja art. 175 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Definicja sądów sprawujących wymiar sprawiedliwości w RP.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie sądu koleżeńskiego stowarzyszenia nie jest orzeczeniem sądu lub organu administracji publicznej w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona po upływie ustawowego terminu określonego w art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie sądu odnosić należy zaś do znaczenia, jakie nadano mu w przepisach rozdziału VIII Konstytucji zatytułowanego Sądy i trybunały, a więc do organów państwowych sprawujących wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd Koleżeński Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów nie należy bezsprzecznie do tej grupy.

Skład orzekający

Mirosław Wyrzykowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że orzeczenia sądów koleżeńskich stowarzyszeń nie są podstawą do wniesienia skargi konstytucyjnej oraz przypomnienie o terminach wnoszenia skarg konstytucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzeczenia sądu koleżeńskiego i nie stanowi przełomu w interpretacji prawa do sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i procedurą przed Trybunałem Konstytucyjnym, ze względu na precyzyjne określenie zakresu dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

Czy wykluczenie ze stowarzyszenia można zaskarżyć do Trybunału Konstytucyjnego? Kluczowe orzeczenie o dopuszczalności skargi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
120/3/B/2006 POSTANOWIENIE z dnia 21 lutego 2006 r. Sygn. akt Ts 193/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Wyrzykowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Antoniego Wiaka w sprawie zgodności: § 37 Statutu Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej z 17 października 2005 r. wniesiono o stwierdzenie niezgodności § 37 Statutu Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została oparta na następującym stanie faktycznym. Orzeczeniem Głównego Sądu Koleżeńskiego z 23 sierpnia 2004 r. skarżący został wykluczony ze Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Główny Sąd Koleżeński II Instancji orzeczeniem z 21 lutego 2005 r. utrzymał w mocy wyrok sądu I instancji. Skarżący zarzucił, że zaskarżony § 37 Statutu, stanowiący, że orzeczenie Głównego Sądu Koleżeńskiego wydane w II instancji jest ostateczne, pozbawia go prawa do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd, zamykając tym samym drogę do dochodzenia naruszonych praw. W piśmie uzupełniającym braki skargi konstytucyjnej skarżący wskazał, że orzeczenie Głównego Sądu Koleżeńskiego II instancji zostało mu doręczone 3 marca 2005 r. Ponadto wskazał, że orzeczenie to zawierało w jego przekonaniu liczne braki formalne, w tym brak było wskazania, że ma ono charakter ostateczny oraz pouczenia co do dalszego trybu postępowania, co doprowadziło do naruszenia konstytucyjnych praw skarżącego, zawartych w art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Tymczasem orzeczeniem, które skarżący wskazuje jako ostateczne orzeczenie o jego wolnościach i prawach jest orzeczenie Głównego Sądu Koleżeńskiego Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów. Należy zauważyć, że jest to orzeczenie wydane przez sąd koleżeński stowarzyszenia, a więc organizacji społecznej, pozarządowej i pozasamorządowej. Orzeczenie wskazanego organu nie mieści się w zakresie ostatecznych rozstrzygnięć, które stanowić mogą podstawę wniesienia skargi konstytucyjnej. Podstawą taką może być jedynie ostateczne orzeczenie sądu lub organu administracji publicznej. Pojęcie sądu odnosić należy zaś do znaczenia, jakie nadano mu w przepisach rozdziału VIII Konstytucji zatytułowanego Sądy i trybunały, a więc do organów państwowych sprawujących wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z przepisem art. 175 ust. 1 Konstytucji są nimi Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Sąd Koleżeński Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów nie należy bezsprzecznie do tej grupy. Prowadzi to do jednoznacznego wniosku, że orzeczenie zapadłe w sprawie skarżącego nie może być uznane za orzeczeniu sądu, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji, co uniemożliwia nadanie biegu skardze konstytucyjnej. Ponadto zauważyć należy, że warunki i tryb rozpoznawania skargi konstytucyjnej określają wyczerpująco przepisy ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.). Zgodnie z art. 46 ust. 1 tej ustawy skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej w ciągu 3 miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, jak wynika ze stanowiska skarżącego, doręczenie orzeczenia Głównego Sądu Koleżeńskiego Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów II instancji z 21 lutego 2005 r. nastąpiło 3 marca 2005 r. Tym samym ustawowy termin do wniesienia skargi konstytucyjnej upłynął 4 czerwca 2005 r. Tymczasem skarga konstytucyjna została zaś wniesiona dopiero 17 października 2005 r., tj. po upływie 7 miesięcy od dnia otrzymania ostatecznego orzeczenia. Stwierdzenie przekroczenia przez skarżącego terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej oraz brak wniosku o przywrócenie terminu uniemożliwiają w świetle obowiązujących przepisów nadanie biegu skardze. W tym stanie rzeczy należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI