Ts 188/06

Trybunał Konstytucyjny2007-11-07
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
k.p.c.odroczenie rozprawyprawo do sąduzwłoka w postępowaniuzasada równościTrybunał Konstytucyjnyskarżąca konstytucyjna

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na odmowę nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej art. 214 k.p.c., uznając, że skarżąca domaga się uzupełnienia przepisu, a nie jego eliminacji.

Skarżąca Maria Talarek wniosła skargę konstytucyjną kwestionując art. 214 k.p.c. jako naruszający prawo do rozpoznania sprawy bez zwłoki i zasadę równości, wskazując na automatyzm odroczenia rozprawy w przypadku usprawiedliwionej nieobecności strony. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że skarżąca domaga się uzupełnienia luki prawnej, a nie eliminacji przepisu. W zażaleniu skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, jednak Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia, podtrzymując swoje pierwotne stanowisko.

Skarżąca Maria Talarek złożyła skargę konstytucyjną dotyczącą zgodności art. 214 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) z Konstytucją, zarzucając naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz zasady równości. Kwestionowany przepis przewiduje odroczenie rozprawy w przypadku nieobecności strony spowodowanej nadzwyczajnym zdarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą. Skarga została wniesiona w następstwie postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi o odroczeniu rozprawy ze względu na niestawiennictwo powoda. Trybunał Konstytucyjny początkowo odmówił nadania skardze dalszego biegu, argumentując, że skarżąca domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją luki w przepisie, a Trybunał nie posiada uprawnień prawotwórczych. Skarżąca wniosła zażalenie, twierdząc, że przedmiotem skargi jest wadliwa regulacja prawna, a nie luka. Trybunał Konstytucyjny w niniejszym postanowieniu nie uwzględnił zażalenia. Uzasadnił, że argumentacja skarżącej, nawet w interpretacji przedstawionej w zażaleniu, nie pozwala na stwierdzenie, że domaga się ona uznania przepisu za niezgodny z Konstytucją w sposób umożliwiający jego eliminację z systemu prawnego. Trybunał podtrzymał stanowisko, że skarżąca domaga się uzupełnienia lub interpretacji przepisu w sposób umożliwiający przezwyciężenie usprawiedliwionego niestawiennictwa strony, co stanowi lukę w prawie, której badanie nie mieści się w kompetencjach Trybunału.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził naruszenia Konstytucji, uznając, że skarżąca domaga się uzupełnienia przepisu, a nie jego eliminacji.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że skarżąca domaga się uzupełnienia treści art. 214 k.p.c. lub jego interpretacji w sposób umożliwiający przezwyciężenie usprawiedliwionego niestawiennictwa strony, co stanowi lukę w prawie, a nie wadliwość przepisu. Badanie luk w prawie nie mieści się w kompetencjach Trybunału.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Maria Talarekosoba_fizycznaskarżąca
Sąd Okręgowy w Łodziorgan_państwowyorgan wydający postanowienie incydentalne

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 214

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis przewiduje odroczenie rozprawy w sytuacji nieobecności strony wywołanej nadzwyczajnym zdarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć.

Pomocnicze

Konstytucja art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do rozpoznania sprawy przez sąd bez nieuzasadnionej zwłoki.

Konstytucja art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości.

u.T.K. art. 36 § 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Dotyczy zażalenia na postanowienie Trybunału.

u.T.K. art. 188

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Kompetencje Trybunału Konstytucyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca domaga się uzupełnienia przepisu, a nie jego eliminacji, co wykracza poza kompetencje Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny nie posiada uprawnień prawotwórczych.

Odrzucone argumenty

Art. 214 k.p.c. narusza prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i zasadę równości. Przedmiotem skargi jest wadliwa regulacja prawna, a nie luka w prawie.

Godne uwagi sformułowania

Trybunał Konstytucyjny nie ma jednak uprawnień prawotwórczych, a jedynie kompetencję do eliminacji norm z systemu prawnego. skarżąca domaga się uzupełnienia treści zaskarżonego przepisu lub dokonania jego interpretacji w sposób umożliwiający przezwyciężenie usprawiedliwionego niestawiennictwa strony postępowania cywilnego. stanowi to lukę w prawie, a zbadanie jej zgodności z Konstytucją nie mieści się w jego kompetencjach zakreślonych w art. 188 Konstytucji.

Skład orzekający

Bohdan Zdziennicki

przewodniczący

Ewa Łętowska

sprawozdawca

Adam Jamróz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji Trybunału Konstytucyjnego w zakresie badania przepisów prawa i luk prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej i interpretacji art. 214 k.p.c. w kontekście skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ograniczenia jurysdykcji Trybunału Konstytucyjnego i różnicę między kontrolą konstytucyjności a tworzeniem prawa, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy Trybunał Konstytucyjny może tworzyć prawo? Sprawa o odroczenie rozprawy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
210/5/B/2007 POSTANOWIENIE z dnia 7 listopada 2007 r. Sygn. akt Ts 188/06 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bohdan Zdziennicki – przewodniczący Ewa Łętowska – sprawozdawca Adam Jamróz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 marca 2007 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Marii Talarek, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE Skarżąca złożyła do Trybunału Konstytucyjnego 20 lipca 2006 r. skargę konstytucyjną w sprawie zgodności art. 214 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 45 ust. 1 i art. 32 ust. 1 zd. 1 Konstytucji. Skarżąca podnosi, że przepis ten, przewidując odroczenie rozprawy w sytuacji nieobecności strony wywołanej nadzwyczajnym zdarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, narusza prawo skarżącej do rozpoznania sprawy przez sąd bez nieuzasadnionej zwłoki oraz zasadę równości, przyznając jednej stronie możliwość zniweczenia rozpoznania sprawy i wyrokowania ze względu na kryterium niepozostające w związku z szeregiem zasad regulujących postępowanie cywilne. Skarga konstytucyjna wniesiona została wskutek wydania 20 kwietnia 2006 r. przez Sąd Okręgowy w Łodzi postanowienia incydentalnego (sygn. akt II C 1356/04) odraczającego rozprawę ze względu na niestawiennictwo powoda. Postanowieniem z 20 marca 2007 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu wskazując, że skarżąca żąda stwierdzenia niezgodności z Konstytucją luki w zaskarżonym przepisie, Trybunał Konstytucyjny nie ma jednak uprawnień prawotwórczych, a jedynie kompetencję do eliminacji norm z systemu prawnego. Na postanowienie to skarżąca wniosła 2 kwietnia 2007 r. zażalenie, zarzucając mu naruszenie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.) oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wskazała, że z uzasadnienia skargi konstytucyjnej wynika, że dotyczy ona automatyzmu stosowania art. 214 k.p.c., a zatem przedmiotem zaskarżenia jest wadliwa ustawowa regulacja uprawnienia strony do wnoszenia o odroczenie rozprawy w każdym wypadku, gdy zachodzi formalna przesłanka. Podniosła ponadto, że sytuacja przedstawiona przez nią w skardze konstytucyjnej różni się od okoliczności spraw, które Trybunał powołał dla uzasadnienia przyjętego stanowiska. W konkluzji podnosi, iż przedmiotem skargi konstytucyjnej, wbrew stanowisku Trybunału, była treść zaskarżonego przepisu, a nie zawarta w nim luka. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zarzut zawarty w zażaleniu na zaskarżone postanowienie Trybunału Konstytucyjnego nie zasługuje na uwzględnienie. Trybunał nie poddaje w wątpliwość okoliczności, że faktyczna niemożliwość rozpoznania sprawy przez sąd stanowi konsekwencję automatyzmu odroczenia rozprawy wynikającego z zaskarżonego przepisu. Argumentacja zawarta w skardze konstytucyjnej, nawet w interpretacji przedstawionej przez skarżącą w zażaleniu, nie pozwala na stwierdzenie, że skarżąca domaga się uznania zaskarżonego przepisu za niezgodny z Konstytucją w taki sposób, że wskutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego może on w całości lub w części utracić moc obowiązującą. Skarżąca w wielu punktach skargi konstytucyjnej stwierdza, że „strona winna przezwyciężać występujące przeszkody w celu realizacji prawa do brania udziału w rozprawach”, „narzędziem służącym realizacji tego celu jest ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika lub wystąpienie o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, jeżeli z uwagi na sytuację majątkową strony ustanowienie pełnomocnika z wyboru nie jest możliwe”. Kluczowe znaczenie dla ustalenia żądania skargi konstytucyjnej ma stwierdzenie skarżącej: „Jednakże w wypadku trwałego i zupełnego ograniczenia zdolności postulacyjnej strony, przy jednoczesnym ciągłym żądaniu odroczenia kolejnych terminów rozpoznania sprawy z uwagi na usprawiedliwioną przyczynę niestawiennictwa, obowiązkiem strony jest ustanowienie pełnomocnika, ewentualnie wystąpienie o jego wyznaczenie przez sąd”. Powyższe sformułowania przemawiają kategorycznie za przyjęciem, że skarżąca domaga się uzupełnienia treści zaskarżonego przepisu lub dokonania jego interpretacji w sposób umożliwiający przezwyciężenie usprawiedliwionego niestawiennictwa strony postępowania cywilnego. Trybunał podtrzymuje przekonanie, że stanowi to lukę w prawie, a zbadanie jej zgodności z Konstytucją nie mieści się w jego kompetencjach zakreślonych w art. 188 Konstytucji. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, należało nie uwzględnić zażalenia wniesionego na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI