Ts 187/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej przepisów o lustracji, uznając, że nie doszło do ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego.
Skarga konstytucyjna Józefa Oleksego dotyczyła przepisów o ujawnianiu pracy w organach bezpieczeństwa PRL oraz przepisów Kodeksu postępowania karnego, zarzucając naruszenie prawa do rozpatrzenia sprawy przez właściwy sąd i prawa do zaskarżenia. Skarżący kwestionował sposób potraktowania jego wniosku o wznowienie postępowania lustracyjnego przez Sąd Najwyższy. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że nie doszło do ostatecznego orzeczenia o prawach i wolnościach skarżącego, a jedynie do poinformowania o braku drogi sądowej.
Skarga konstytucyjna została wniesiona przez Józefa Oleksego w sprawie zgodności przepisów ustawy o ujawnianiu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa oraz przepisów Kodeksu postępowania karnego z Konstytucją RP. Skarżący zarzucił naruszenie prawa do rozpatrzenia sprawy przez właściwy sąd, prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy oraz prawa do zaskarżenia orzeczeń. Podstawą skargi był fakt, że Sąd Najwyższy (a konkretnie Przewodnicząca Wydziału) poinformował go o załączeniu wniosku o wznowienie postępowania lustracyjnego do akt bez nadawania mu biegu, co skarżący uznał za brak dopuszczalnej drogi sądowej. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Głównym powodem była okoliczność, że skarżący nie wskazał ostatecznego orzeczenia o przysługujących mu prawach lub wolnościach, które opierałoby się na zaskarżonych przepisach. Pismo Sądu Najwyższego informujące o braku drogi prawnej nie zostało uznane za rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku, gdyż nie kreuje ono nowej sytuacji prawnej ani nie modyfikuje istniejących praw. Trybunał podkreślił, że podstawową przesłanką wniesienia skargi konstytucyjnej jest wyczerpanie sądowej drogi dochodzenia praw i wolności oraz istnienie ostatecznego orzeczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pismo informujące o braku drogi sądowej nie stanowi ostatecznego orzeczenia o prawach lub wolnościach skarżącego.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że informacja o braku drogi prawnej nie kreuje nowej sytuacji prawnej ani nie modyfikuje istniejących praw, obowiązków czy wolności. Nie jest to rozstrzygnięcie, które mogłoby być podstawą skargi konstytucyjnej zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Józef Oleksy | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (11)
Główne
Konstytucja RP art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach jednostki. Podstawową przesłanką jest wyczerpanie sądowej drogi dochodzenia praw i wolności.
Pomocnicze
u.u.p.s. art. 27 § 1 i 3
Ustawa o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne
k.p.k. art. 540 § § 2 i 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 9 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak ostatecznego orzeczenia o prawach lub wolnościach skarżącego. Pismo informujące o braku drogi sądowej nie jest rozstrzygnięciem. Skarżący nie wyczerpał sądowej drogi dochodzenia praw. Zarzuty skarżącego dotyczą sposobu zastosowania przepisów, a nie ich niekonstytucyjności.
Godne uwagi sformułowania
Podstawową przesłanką jej wniesienia jest wyczerpanie sądowej drogi dochodzenia swych praw i wolności. Przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Oznacza to, że przesłanką rozpoznania skargi konstytucyjnej nie może być wskazanie dowolnego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, ale tylko takiego, który w konkretnej sprawie stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie sposób bowiem przyjąć, że orzeczeniem takim jest pismo Przewodniczącej II Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego z 19 lipca 2005 r. Oświadczenie organu procesowego nie kreuje bowiem żadnej nowej sytuacji prawnej, nie ma charakteru konstytutywnego. Wskazanie braku istnienia drogi prawnej nie stanowi rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Marian Zdyb
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Określenie przesłanek dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu istnienia ostatecznego orzeczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ostatecznego rozstrzygnięcia w kontekście postępowania lustracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą konstytucyjną i prawem do sądu, ale jej rozstrzygnięcie jest formalne i nie wnosi nowych interpretacji prawa materialnego.
“Czy pismo z sądu to już orzeczenie? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia kluczową przesłankę skargi konstytucyjnej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony208/5/B/2006 POSTANOWIENIE z dnia 7 marca 2006 r. Sygn. akt Ts 187/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marian Zdyb, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Józefa Oleksego, w sprawie zgodności: art. 27 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. Nr 42, poz. 428) w zw. z art. 540 § 2 i 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) w zw. z art. 542 § 3 k.p.k. i w zw. z art. 9 § 2 k.p.k. z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej z 12 października 2005 r., wniesiono o stwierdzenie niezgodności art. 27 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428) w zw. z art. 540 § 2 i 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) w zw. z art. 542 § 3 k.p.k. i w zw. z art. 9 § 2 k.p.k. z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została oparta na następującym stanie faktycznym. W dniu 13 czerwca 2005 r. skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie wniosku o zawieszenie postępowania lustracyjnego, zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie – V Wydział Lustracyjny. Pismem z 19 lipca 2005 r. (sygn. akt II KO 36/05) Przewodnicząca II Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego poinformowała skarżącego o załączeniu wniosku do akt sprawy bez nadawaniu mu biegu. Skarżący zarzucił w skardze konstytucyjnej, iż w niniejszej sprawie naruszone zostało przysługujące mu prawo do rozpatrzenia jego sprawy przez właściwy sąd, gdyż w przedmiocie wniosku rozstrzygała Przewodnicząca Wydziału, oraz prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia jego sprawy przez właściwy sąd, którego podstawę stanowiłyby przepisy prawa, a nie poglądy wyrażone w literaturze karnoprocesowej. Skarżący uznał ponadto, że pozbawiony został prawa do zaskarżenia postanowienia o oddaleniu wniosku, mimo że uprawnienie to przysługuje wnioskodawcom, których wniosek o wznowienie podlegał rozpoznaniu przez sąd okręgowy. Prowadzi to także do naruszenia zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji i prawa do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji. Ponadto zdaniem skarżącego został on pozbawiony prawa dochodzenia na drodze sądowej naruszonych praw i wolności. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony prawnej. Podstawową przesłanką jej wniesienia jest wyczerpanie sądowej drogi dochodzenia swych praw i wolności. Skarga konstytucyjna, co wynika jednoznacznie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przysługuje jedynie w stosunku do zapadłych ostatecznie orzeczeń o wolnościach lub prawach albo obowiązkach. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Oznacza to, że przesłanką rozpoznania skargi konstytucyjnej nie może być wskazanie dowolnego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, ale tylko takiego, który w konkretnej sprawie stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia. Zasadniczym powodem odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej jest fakt, że skarżący nie wskazał ostatecznego orzeczenia o przysługujących mu prawach lub wolnościach, które oparte zostało na zaskarżonych przepisach. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie sposób bowiem przyjąć, że orzeczeniem takim jest pismo Przewodniczącej II Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego z 19 lipca 2005 r. W piśmie tym skarżący poinformowany został o załączeniu wniosku do akt sprawy bez nadawaniu mu biegu. Powodem był brak dopuszczalnej drogi sądowej w zakresie wniesionego przez skarżącego wniosku. Oczywistym jest, że informacja skierowana przez organ procesowy do wnioskodawcy informująca o braku drogi prawnej w zakresie przedstawionych przez niego żądań nie może być jednak uznana za rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku. Oświadczenie organu procesowego nie kreuje bowiem żadnej nowej sytuacji prawnej, nie ma charakteru konstytutywnego. Nie tworzy ono ani nie modyfikuje istniejących praw, obowiązków ani wolności skarżącego. Stanowi wskazanie konsekwencji istniejącego stanu prawnego dla skarżącego, a nie jego modyfikację. Wskazanie braku istnienia drogi prawnej nie stanowi rozstrzygnięcia. Nie można mówić o realizacji przysługujących jednostce praw, a więc ich aktualizacji, uszczupleniu czy rozszerzeniu tam gdzie nie ma samego prawa, lecz jedynie informacja o istniejącym stanie prawnym. W związku z tym oczywistym jest, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do ostatecznego rozstrzygnięcia o prawach i wolnościach skarżącego. Jedyne rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszej sprawie to decyzja o załączeniu pisma do akt sprawy, która nie jest jednak równoznaczna z rozpatrzeniem wniosku, i z podanych powyżej powodów nie może być za takie uznana. Tymczasem istnienie takiego rozstrzygnięcia stanowi w świetle art. 79 Konstytucji bezwzględną przesłankę dopuszczalności rozpoznania skargi konstytucyjnej. Niezależnie od wskazanej powyżej podstawy odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej wskazać należy na marginesie, że istota zarzutów skarżącego wiąże się nie tyle z brzmieniem zaskarżonych przepisów, ile z nieakceptowanym przez skarżącego sposobem ich zastosowania. Skarżący dowodzi bowiem braku możliwości prawnych określonego zachowania organów procesowych. Prowadzi to do wniosku, że skarżący skarży w istocie określone zachowanie organów procesowych, a nie obowiązujące przepisy. Przedstawiona argumentacja zmierza przede wszystkim do wykazania dopuszczalności, zasadności i słuszności przyjęcia stanowiska skarżącego o dopuszczalności drogi prawnej we wskazanym przez niego zakresie, nie zaś do wykazania niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów. W tym stanie rzeczy należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI