Ts 185/07

Trybunał Konstytucyjny2008-06-19
SAOSinneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaprawo do sąduapelacjaopłaty sądoweKodeks postępowania cywilnegoTrybunał Konstytucyjnyrozporządzenie

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej odrzucenia apelacji z powodu błędnego opłacenia, wskazując, że problem leży w rozporządzeniu wykonawczym, a nie w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

Skarżący konstytucyjnie kwestionował przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, które doprowadziły do odrzucenia jego apelacji z powodu opłacenia jej na konto sądu drugiej instancji zamiast pierwszej. Trybunał Konstytucyjny odmówił jednak nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że źródłem problemu nie są zaskarżone przepisy k.p.c., lecz rozporządzenie wykonawcze dotyczące sposobu uiszczania opłat sądowych, które nie zostało objęte skargą.

Skarżący konstytucyjny, Krzysztof Polończyk, złożył skargę na zgodność z Konstytucją art. 369 § 1 i art. 370 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Zarzucił, że przepisy te, w zakresie w jakim opłacenie apelacji na konto sądu drugiej instancji zamiast pierwszej skutkuje jej odrzuceniem, naruszają jego prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz prawo do zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji). Skarżący podniósł, że odrzucenie apelacji z powodu takiej omyłki powinno być niedopuszczalne. W jego sprawie, Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach odrzucił apelację z powodu opłacenia jej na konto Sądu Okręgowego w Gliwicach, a zażalenie zostało oddalone. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnił to tym, że naruszenie praw skarżącego nie wynikało bezpośrednio z zaskarżonych przepisów k.p.c., lecz z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych, które nakazuje wniesienie opłaty na konto właściwego sądu. Skarżący nie objął tym rozporządzeniem kontroli konstytucyjnej, a jego skarga dotyczyła przepisów k.p.c., które same w sobie nie nakazywały opłacania na konto sądu drugiej instancji. Trybunał wskazał, że problem leży w interpretacji i zastosowaniu przepisów wykonawczych, a nie w samych przepisach procesowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ale problem nie leży w zaskarżonych przepisach k.p.c., lecz w rozporządzeniu wykonawczym.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że naruszenie praw skarżącego nie wynikało z przepisów k.p.c., ale z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości o opłatach sądowych, które nie zostało objęte skargą. Skarga konstytucyjna musi dotyczyć przepisu, którego zastosowanie doprowadziło do naruszenia praw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Krzysztof Polończykosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (5)

Główne

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 369 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis nakazujący wniesienie apelacji do sądu, który wydał zaskarżony wyrok.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis przyznający sądowi pierwszej instancji kompetencję do odrzucenia apelacji, m.in. z powodu nieprawidłowego opłacenia.

rozporządzenie w sprawie uiszczania opłat sądowych § § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych

Nakazuje wniesienie opłaty w formie bezgotówkowej na konto właściwego sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie praw skarżącego wynika z przepisów wykonawczych (rozporządzenia), a nie z przepisów k.p.c. objętych skargą. Skarga konstytucyjna musi dotyczyć przepisu, którego zastosowanie doprowadziło do naruszenia praw konstytucyjnych.

Odrzucone argumenty

Art. 369 § 1 i art. 370 k.p.c. naruszają prawo do sądu i prawo do zaskarżenia orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie konstytucyjnych praw lub wolności skarżącego musi stanowić konsekwencję zastosowania tego właśnie przepisu, którego kontroli skarżący domaga się w skardze konstytucyjnej źródła naruszenia wskazanych w skardze konstytucyjnej praw w przedstawionych w niej okolicznościach nie stanowiły zaskarżone art. 369 § 1 i art. 370 k.p.c.

Skład orzekający

Janusz Niemcewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty skargi konstytucyjnej, wymogi formalne dotyczące przedmiotu skargi, relacja między przepisami ustawowymi a wykonawczymi w kontekście kontroli konstytucyjności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i relacji między k.p.c. a rozporządzeniem wykonawczym. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii opłat sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje subtelności proceduralne w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym i znaczenie precyzyjnego formułowania zarzutów skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych.

Błąd w opłacie apelacji kosztował go prawo do sądu? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia, gdzie leży problem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
161/4/B/2008 POSTANOWIENIE z dnia 19 czerwca 2008 r. Sygn. akt Ts 185/07 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Janusz Niemcewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Krzysztofa Polończyka o zbadanie zgodności: art. 369 § 1 i art. 370 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) w zakresie, w jakim opłacenie apelacji na konto sądu drugiej instancji zamiast na konto sądu pierwszej instancji skutkuje odrzuceniem apelacji z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 13 sierpnia 2007 r. skarżący postawił zarzut, że art. 369 § 1 i art. 370 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.), w zakresie, w jakim opłacenie apelacji na konto sądu drugiej instancji zamiast na konto sądu pierwszej instancji skutkuje odrzuceniem apelacji, są niezgodne z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji, a oparte na nich orzeczenie narusza prawo do sądu oraz prawo do zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji. W ocenie skarżącego odrzucenie apelacji, wynikające z wpłacenia opłaty na konto niewłaściwego sądu spowodowało, że utracił on możliwość dalszego dochodzenia swojego prawa przed sądami powszechnymi. Jego zdaniem, nie ma żadnych argumentów, aby oczywistą i skorygowaną bez wezwania omyłkę traktować jako podstawę odrzucenia apelacji. W sprawie skarżącego Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach postanowieniem z 15 lutego 2007 r. (sygn. akt I C 502/05) odrzucił apelację skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 18 października 2006 r. (sygn. akt I C 502/05), ponieważ opłata od niej została wniesiona na konto Sądu Okręgowego w Gliwicach i przekazana na konto sądu właściwego już po upływie ustawowego terminu do wniesienia apelacji. Zażalenie na to postanowienie oddalił Sąd Okręgowy w Gliwicach postanowieniem z 8 maja 2007 r. (sygn. akt III Cz 418/07). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Wniesienie skargi konstytucyjnej może prowadzić do badania przez Trybunał Konstytucyjny zgodności aktów normatywnych z Konstytucją w szczególnym, konkretnym trybie, związanym z naruszeniem konstytucyjnych praw lub wolności skarżącego. Charakteryzuje się on tym, że naruszenie tychże praw lub wolności, wskazujące na niezgodność przepisu z Konstytucją musi stanowić konsekwencję zastosowania tego właśnie przepisu, którego kontroli skarżący domaga się w skardze konstytucyjnej (por. postanowienie TK z 21 marca 2007 r., SK 40/05, OTK ZU nr 3/A/2007, poz. 36). W niniejszej skardze konstytucyjnej skarżący czyni zarzut, że normy: nakazująca wniesienie apelacji do sądu, który wydał zaskarżony wyrok (art. 369 § 1 k.p.c.) oraz przyznająca temu sądowi kompetencję do jej odrzucenia (art. 370 k.p.c.), m.in. ze względu na nieprawidłowe opłacenie, naruszają jego prawo do sądu oraz prawo do zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej instancji. Jednocześnie jednak zawęża zakres kontroli do sytuacji, w której opłacenie apelacji na konto sądu drugiej instancji zamiast na konto sądu pierwszej instancji skutkuje jej odrzuceniem. Przy takim ujęciu, źródła naruszenia wskazanych w skardze konstytucyjnej praw w przedstawionych w niej okolicznościach nie stanowiły zaskarżone art. 369 § 1 i art. 370 k.p.c. W ocenie skarżącego, niezgodność z Konstytucją zaskarżonych norm, prowadząca do naruszenia jego praw podmiotowych polega bowiem na braku wskazania w ich treści, że nie tylko pismo procesowe (wraz z załącznikami), ale także opłatę należy wnieść na konto tego samego sądu. Tymczasem zasada ta zawarta jest w § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 27, poz. 199; dalej: rozporządzenie w sprawie uiszczania opłat sądowych), który nakazuje wniesienie opłaty w formie bezgotówkowej na konto właściwego sądu. Odrzucenie apelacji w sprawie skarżącego stanowiło konsekwencję naruszenia przez niego tego właśnie przepisu i w jego treści należy doszukiwać się naruszenia konstytucyjnych praw podmiotowych. Skarżący nie czyni go jednak przedmiotem skargi konstytucyjnej; dodać należy, że jego nieprecyzyjność w zakresie zwrotu obejmującego słowo „właściwego” spowodowała uznanie go za niezgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 29 kwietnia 2008 r. (SK 11/07, OTK ZU nr 3/A/2008, poz. 47). Ze względu na to, że skarga konstytucyjna, w myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji, może obejmować zarzut niezgodności z Konstytucją tylko takiej normy, której zastosowanie doprowadziło w sprawie skarżącego do naruszenia jego konstytucyjnych praw i wolności, a w przedmiotowej sprawie w świetle zarzutów stawianych przez skarżącego, taki charakter ma tylko § 2 rozporządzenia w sprawie uiszczania opłat sądowych, uzasadniona jest odmowa nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI