Ts 183/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący M.J. złożył skargę konstytucyjną, w której podniósł zarzuty niezgodności z Konstytucją szeregu przepisów, w tym art. 15zzs ust. 1 pkt 4 ustawy o covid, art. 126 § 1 i art. 126 § 1 pkt 6 k.p.c. w zakresie formy pisma i podpisu elektronicznego, a także art. 191^1 § 1 i 3 k.p.c. Skarżący argumentował, że zakwestionowane przepisy naruszają prawo do sprawiedliwego rozpoznania sprawy oraz prawo unijne. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 22 października 2024 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że pismo skarżącego z 1 czerwca 2023 r., informujące o braku skutków procesowych pisma złożonego mailem, nie jest ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. W zażaleniu skarżący domagał się skierowania pytania prejudycjalnego do TK w sprawie zgodności art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK z Konstytucją oraz kwestionował skład orzekający, twierdząc, że orzeczenie powinno zapaść w składzie większościowym. Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia. Stwierdził, że żądanie skierowania pytania prejudycjalnego nie wywołuje skutków procesowych, a art. 190 ust. 5 Konstytucji nie wyklucza wydawania orzeczeń w składzie jednoosobowym. Podtrzymał również stanowisko, że pismo skarżącego nie jest ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, ponieważ nie przybrało formy prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego przez sąd lub organ administracji publicznej. Trybunał podkreślił, że w postępowaniu skargowym dopuszczalna jest kontrola wyłącznie z punktu widzenia konstytucyjnych wolności lub praw, a nie z aktami prawa międzynarodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia "ostatecznego orzeczenia" w kontekście skargi konstytucyjnej, dopuszczalność kontroli z prawem UE, zasady postępowania przed TK.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów proceduralnych dotyczących TK.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pismo informujące o braku skutków procesowych pisma złożonego mailem, niebędące formalnym orzeczeniem sądu, może być uznane za "ostateczne orzeczenie" w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, umożliwiające wniesienie skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo takie nie jest ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji ani art. 77 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, ponieważ nie przybrało formy prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego przez sąd lub organ administracji publicznej.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że pojęcie "ostatecznego orzeczenia" w art. 79 ust. 1 Konstytucji jest terminem autonomicznym, ale jego doprecyzowanie następuje w ustawie. Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, orzeczeniem tym jest prawomocny wyrok, ostateczna decyzja lub inne ostateczne rozstrzygnięcie. Pismo skarżącego nie spełniało tych kryteriów.
Czy Trybunał Konstytucyjny może wydawać orzeczenia w składzie jednoosobowym, w szczególności postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 190 ust. 5 Konstytucji, który stanowi o podejmowaniu rozstrzygnięć większością głosów, odnosi się do sytuacji, gdy skład Trybunału jest wieloosobowy. Nie wyklucza to możliwości wydawania przez ustawę (u.o.t.p.TK) rozstrzygnięć w składzie jednoosobowym, np. postanowień o odmowie nadania dalszego biegu skardze.
Uzasadnienie
Trybunał powołał się na przepisy ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, które zgodnie z art. 197 Konstytucji określają tryb postępowania i mogą przewidywać wydawanie rozstrzygnięć w składzie jednoosobowym.
Czy w postępowaniu skargowym przed Trybunałem Konstytucyjnym dopuszczalna jest kontrola zgodności przepisu ustawy krajowej z przepisami prawa międzynarodowego lub unijnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w trybie skargi konstytucyjnej dopuszczalna jest kontrola wyłącznie z punktu widzenia konstytucyjnych wolności lub praw zawartych w Konstytucji. Nie jest dopuszczalna kontrola z aktami prawa międzynarodowego, nawet jeśli pokrywają się one treściowo z przepisami Konstytucji.
Uzasadnienie
Trybunał powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym przedmiotem kontroli w skardze konstytucyjnej są wyłącznie przepisy Konstytucji.
Czy skarżący może żądać od Trybunału Konstytucyjnego skierowania "pytania prejudycjalnego" do TK w sprawie zgodności przepisu ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Konstytucja ani przepisy u.o.t.p.TK nie przewidują takiej formy aktywności procesowej dla skarżącego ani nie upoważniają Trybunału do wszczęcia postępowania ex officio w tym zakresie. Wnioski o zbadanie zgodności aktów prawnych z Konstytucją mogą składać wyłącznie podmioty wskazane w art. 191 ust. 1 Konstytucji.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że prawo do wystąpienia ze skargą konstytucyjną przysługuje każdemu, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, na zasadach określonych w ustawie, a nie poprzez żądanie skierowania pytań prejudycjalnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.J. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (13)
Główne
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
u.o.t.p.TK art. 77 § ust. 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Doprecyzowuje pojęcie "ostatecznego orzeczenia" z art. 79 ust. 1 Konstytucji, wskazując, że jest to prawomocny wyrok, ostateczna decyzja lub inne ostateczne rozstrzygnięcie.
Konstytucja art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stanowi o prawie do wniesienia skargi konstytucyjnej na zasadach określonych w ustawie, gdy naruszone zostały konstytucyjne wolności lub prawa.
Konstytucja art. 190 § ust. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyraża zasadę podejmowania rozstrzygnięć przez Trybunał większością głosów, gdy skład jest wieloosobowy.
Konstytucja art. 191 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa podmioty uprawnione do występowania do Trybunału z wnioskiem o zbadanie hierarchicznej zgodności aktów prawnych.
u.o.t.p.TK art. 77 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Definiuje orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji, jako prawomocny wyrok, ostateczną decyzję lub inne ostateczne rozstrzygnięcie.
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 5-8
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Reguluje tryb rozpatrywania zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
ustawa o covid art. 15zzs § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Kwestionowany przez skarżącego przepis.
k.p.c. art. 126 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Kwestionowany przez skarżącego przepis w zakresie formy pisma.
k.p.c. art. 126 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Kwestionowany przez skarżącego przepis w zakresie formy pisma.
k.p.c. art. 191 § 1 i 3
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Kwestionowany przez skarżącego przepis.
Pomocnicze
Konstytucja art. 197
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stanowi, że przepisy określające między innymi tryb postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym są uchwalane w ustawach.
k.c. art. 78 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Dotyczy formy podpisu, w kontekście kwestionowanym przez skarżącego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo skarżącego z 1 czerwca 2023 r. nie jest ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. • Trybunał Konstytucyjny może wydawać postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w składzie jednoosobowym. • W postępowaniu skargowym nie jest dopuszczalna kontrola zgodności z prawem międzynarodowym lub unijnym. • Żądanie skierowania pytania prejudycjalnego przez skarżącego nie wywołuje skutków procesowych.
Odrzucone argumenty
Pismo skarżącego z 1 czerwca 2023 r. jest ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. • Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego powinno zapaść w składzie większościowym, a nie jednoosobowym. • Dopuszczalna jest kontrola zgodności przepisu ustawy krajowej z prawem unijnym w ramach skargi konstytucyjnej. • Należy skierować pytanie prejudycjalne do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK z Konstytucją.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie „ostatecznego orzeczenia”, którym posługuje się art. 79 ust. 1 Konstytucji, jest terminem autonomicznym • z woli ustrojodawcy skargę konstytucyjną wnosi się „na zasadach określonych w ustawie” • nie jest dopuszczalna kontrola z aktami prawa międzynarodowego i nie jest przy tym istotne, czy przepisy prawa międzynarodowego pokrywają się treściowo z przepisami Konstytucji zawierającymi prawa lub wolności • z przywołanego przez skarżącego art. 190 ust. 5 Konstytucji nie wynika, iż Trybunał nie może wydawać żadnych orzeczeń w składzie jednoosobowym. Przepis ten wyraża jedynie zasadę podejmowania rozstrzygnięć w sytuacji, w której skład Trybunału jest wieloosobowy.
Skład orzekający
Stanisław Piotrowicz
przewodniczący
Bartłomiej Sochański
sprawozdawca
Bogdan Święczkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"ostatecznego orzeczenia\" w kontekście skargi konstytucyjnej, dopuszczalność kontroli z prawem UE, zasady postępowania przed TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów proceduralnych dotyczących TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą konstytucyjną, w tym definicji "ostatecznego orzeczenia" i zakresu kontroli TK, co jest istotne dla prawników procesualistów.
“Czy pismo z maila może być "ostatecznym orzeczeniem"? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia zasady skargi konstytucyjnej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.