Ts 181/07

Trybunał Konstytucyjny2009-04-15
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
TKskarga konstytucyjnapowaga rzeczy osądzonejprawo ustrojowesądy powszechnesądy wojskoweniekonstytucyjność

Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie skargi konstytucyjnej dotyczącej przepisów o sądach powszechnych i wojskowych z powodu powagi rzeczy osądzonej, wskazując na wcześniejszy wyrok TK w podobnej sprawie.

Trybunał Konstytucyjny rozpatrywał zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Piotra Kamińskiego. Skarżący kwestionował zgodność przepisów o ustroju sądów powszechnych i wojskowych z Konstytucją. Trybunał uznał, że w sprawie zaszła powaga rzeczy osądzonej ze względu na wcześniejszy wyrok TK (sygn. K 45/07) stwierdzający niezgodność jednego z przepisów z Konstytucją, co skutkowało umorzeniem postępowania.

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał zażalenie Piotra Kamińskiego na postanowienie z dnia 8 stycznia 2008 r. o odmowie nadania dalszego biegu jego skardze konstytucyjnej. Skarżący zarzucił niezgodność art. 40 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych z szeregiem przepisów Konstytucji RP oraz Konwencji o ochronie praw człowieka. W skardze podniesiono m.in. zarzut, że Trybunał błędnie przyjął oczywistą bezzasadność skargi i nie odniósł się do naruszenia praw skarżącego. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując zażalenie, stwierdził, że podstawą odmowy nadania dalszego biegu skardze nie była oczywista bezzasadność, lecz niewystarczające wskazanie przez skarżącego konstytucyjnych wolności lub praw oraz sposobu ich naruszenia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się jednak stwierdzenie powagi rzeczy osądzonej. Trybunał powołał się na swój wyrok z dnia 15 stycznia 2009 r. (sygn. K 45/07), w którym uznał art. 40 § 1 p.u.s.p. za niezgodny z art. 2 Konstytucji. W związku z tym, ziszczenie się przesłanki powagi rzeczy osądzonej skutkowało niedopuszczalnością wydania orzeczenia i koniecznością umorzenia postępowania. Podobnie, w odniesieniu do przepisu Prawa o ustroju sądów wojskowych, stwierdzono zbędność orzekania, gdyż przepis ten miał charakter odsyłający, a na skutek wyroku TK stał się bezprzedmiotowy. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny postanowił nie uwzględnić zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ziszczenie się przesłanki powagi rzeczy osądzonej skutkuje niedopuszczalnością wydania orzeczenia i koniecznością umorzenia postępowania.

Uzasadnienie

Trybunał powołał się na swój wcześniejszy wyrok (sygn. K 45/07), który stwierdził niezgodność art. 40 p.u.s.p. z Konstytucją. W związku z tym, sprawa dotycząca tego przepisu, w której wniesiono skargę konstytucyjną, podlegała umorzeniu z powodu powagi rzeczy osądzonej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Piotr Kamińskiosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (12)

Główne

p.u.s.p. art. 40

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Instytucja wytyku orzeczniczego odnosi się do sądu jako organu władzy publicznej, a nie do sędziego jako podmiotu konstytucyjnych wolności lub praw. Przepis został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji w wyroku K 45/07.

p.u.s.w. art. 70 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów wojskowych

Przepis ma charakter odsyłający do art. 40 p.u.s.p. Po stwierdzeniu niezgodności art. 40 p.u.s.p. z Konstytucją, odesłanie stało się bezprzedmiotowe.

Pomocnicze

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa do stwierdzenia niezgodności art. 40 p.u.s.p.

Konstytucja art. 30

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 51 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.TK art. 47 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymóg wskazania konstytucyjnych wolności lub praw oraz sposobu ich naruszenia przez zaskarżony przepis.

u.o.TK art. 39 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do umorzenia postępowania z powodu powagi rzeczy osądzonej lub zbędności orzekania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ziszczenie się przesłanki powagi rzeczy osądzonej skutkuje niedopuszczalnością wydania orzeczenia. Przepis Prawa o ustroju sądów wojskowych, mający charakter odsyłający, stał się zbędny do orzekania po wyroku TK stwierdzającym niezgodność przepisu, do którego się odsyła.

Odrzucone argumenty

Zarzut, że odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej była bezpodstawna. Zarzut, że Trybunał Konstytucyjny nie odniósł się do kwestii naruszenia praw skarżącego. Zarzut, że zaskarżone postanowienie błędnie przyjmuje, że wytyk orzeczniczy odnosi się do sądu jako organu władzy publicznej, a nie do sędziego jako podmiotu praw konstytucyjnych.

Godne uwagi sformułowania

instytucja wytyku orzeczniczego odnosi się do sądu jako organu władzy publicznej, nie zaś do sędziego jako podmiotu konstytucyjnych wolności lub praw w sprawie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej Ziszczenie się przesłanki powagi rzeczy osądzonej skutkuje niedopuszczalnością wydania orzeczenia Wskazany przepis p.u.s.w. ma charakter odsyłający. [...] Na skutek wydania przez Trybunał Konstytucyjny wskazanego wyżej wyroku odesłanie to stało się bezprzedmiotowe.

Skład orzekający

Bohdan Zdziennicki

przewodniczący

Zbigniew Cieślak

sprawozdawca

Janusz Niemcewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania przez TK z powodu powagi rzeczy osądzonej lub zbędności orzekania w przypadku wcześniejszego wyroku TK dotyczącego tego samego przepisu lub przepisu, do którego następuje odesłanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi konstytucyjnej i relacji między różnymi przepisami ustrojowymi sądów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad proceduralnych w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, takich jak powaga rzeczy osądzonej i zbędność orzekania, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i ustrojowym.

Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę z powodu 'powagi rzeczy osądzonej' – co to oznacza dla obywateli?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
114/2/B/2009 POSTANOWIENIE z dnia 15 kwietnia 2009 r. Sygn. akt Ts 181/07 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bohdan Zdziennicki – przewodniczący Zbigniew Cieślak – sprawozdawca Janusz Niemcewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 stycznia 2008 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Piotra Kamińskiego, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej Piotra Kamińskiego, złożonej 16 sierpnia 2007 r., zarzucono, że art. 40 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, ze zm.; dalej: p.u.s.p.) oraz art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. Nr 117, poz. 753, ze zm.; dalej: p.u.s.w.) są niezgodne z art. 2, art. 30, art. 31 ust. 3, art. 32, art. 45, art. 47, art. 51 ust. 4, art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz art. 3, art. 6 ust. 1, art. 13, art. 14, art. 18 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.). Postanowieniem z 8 stycznia 2008 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego instytucja wytyku orzeczniczego odnosi się do sądu jako organu władzy publicznej, nie zaś do sędziego jako podmiotu konstytucyjnych wolności lub praw. W zażaleniu skarżący zarzucił m.in., że odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej była bezpodstawna. W sprawie nie zachodziła oczywista bezzasadność, polegająca na nieadekwatności przywołanych wzorców konstytucyjnych do zaskarżonego przepisu. Trybunał Konstytucyjny w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do kwestii naruszenia praw skarżącego wskazanych w skardze konstytucyjnej. Zaskarżone postanowienie nie odnosi się do zarządzenia przewodniczącego o przesłaniu oryginału postanowienia z 19 kwietnia 2007 r. do Departamentu Sądów Wojskowych Ministerstwa Sprawiedliwości. Zaskarżone postanowienie błędnie przyjmuje, że wytyk orzeczniczy odnosi się do sądu jako organu władzy publicznej, a nie do sędziego jako podmiotu praw konstytucyjnych. Zdaniem skarżącego Trybunał Konstytucyjny przyjął oczywistą bezzasadność skargi konstytucyjnej, nie wykazując, na czym miałaby ona polegać. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu podstawą odmowy nadania dalszego biegu nie była oczywista bezzasadność skargi konstytucyjnej. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, podstawą odmowy było niewskazanie konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego oraz sposobu ich naruszenia przez zaskarżony przepis ustawy. Wymóg taki wynika wprost z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.). Jak przyjął w postanowieniu Trybunał Konstytucyjny, wytyk orzeczniczy jest instytucją publicznoprawną i z tego powodu nie może stanowić źródła naruszenia prawa do sądu oraz innych praw wskazanych w skardze konstytucyjnej. Ocena zasadności odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej nie może być dokonana w niniejszym postanowieniu, gdyż w sprawie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej. W wyroku z 15 stycznia 2009 r., w sprawie o sygnaturze K 45/07, Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 40 § 1 p.u.s.p. jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Ziszczenie się przesłanki powagi rzeczy osądzonej skutkuje niedopuszczalnością wydania orzeczenia, zatem Trybunał Konstytucyjny umarza postępowanie na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. W postępowaniu wstępnym oznacza to konieczność odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. W odniesieniu do wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 70 § 1 p.u.s.w. zachodzi zbędność orzekania w rozumieniu art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Wskazany przepis p.u.s.w. ma charakter odsyłający. Skarżący zarzuca mu niekonstytucyjność w zakresie, w jakim umożliwia odpowiednie stosowanie art. 40 p.u.s.p. Na skutek wydania przez Trybunał Konstytucyjny wskazanego wyżej wyroku odesłanie to stało się bezprzedmiotowe. Mając powyższe na względzie, należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI