Ts 181/00

Trybunał Konstytucyjny2001-03-06
SAOSAdministracyjnepostępowanie administracyjneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania administracyjnegoprawo budowlanezasada dwuinstancyjnościrozstrzygnięcia indywidualneakty normatywne

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że skarżący nie sformułowali zarzutu niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, a jedynie kwestionowali indywidualne rozstrzygnięcia administracyjne.

Skarżący konstytucyjni zarzucili naruszenie przepisów KPA i prawa budowlanego przez organ administracji. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że nie zawiera ona zarzutu niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, a jedynie kwestionuje indywidualne rozstrzygnięcia administracyjne. Ponadto, wskazane pismo nie było ostatecznym orzeczeniem o prawach konstytucyjnych. W zażaleniu skarżący podnieśli m.in. kwestię naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego. Trybunał uznał, że zarzuty skargi wykraczają poza art. 79 ust. 1 Konstytucji RP i nie uwzględnił zażalenia.

W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny rozpatrywał zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej złożonej przez Emilię i Kazimierza W. Skarżący zarzucali organowi administracji publicznej naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 146 § 1, art. 7, art. 77, art. 35 § 3 KPA), prawa budowlanego oraz przepisów dotyczących odległości między domami jednorodzinnymi. Trybunał Konstytucyjny pierwotnie odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując, że jej przedmiotem jest zarzut nieprawidłowego zastosowania prawa przez organy władzy, a nie zarzut niezgodności z Konstytucją samej regulacji prawnej. Dodatkowo, pismo Naczelnika Wydziału Rewizji Nadzwyczajnych nie było ostatecznym orzeczeniem o prawach konstytucyjnych. Pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie, podnosząc m.in. naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że przedmiot skargi konstytucyjnej wykracza poza zakres określony w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ nie sformułowano w niej zarzutu niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, a jedynie kwestionowano indywidualne rozstrzygnięcia administracyjne. Trybunał podkreślił również, że zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności został podniesiony dopiero w zażaleniu, a nie w pierwotnej skardze, co jest niedopuszczalne w postępowaniu przed TK. Ponadto, wskazano, że zasada dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym miała być realizowana w terminie pięciu lat od wejścia w życie Konstytucji. W konsekwencji, Trybunał uznał postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze za uzasadnione i nie uwzględnił zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Skarga konstytucyjna może dotyczyć jedynie zarzutu niezgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, a nie zarzutu nieprawidłowego zastosowania prawa przez organy władzy publicznej w indywidualnych rozstrzygnięciach.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że przedmiot skargi konstytucyjnej wykracza poza granice art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, jeśli skarżący kwestionują jedynie indywidualne rozstrzygnięcia administracyjne, a nie podstawę normatywną tych rozstrzygnięć.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Emilia W.osoba_fizycznaskarżąca
Kazimierz W.osoba_fizycznaskarżący
organ administracji publicznejorgan_państwowystrona postępowania administracyjnego
Naczelnik Wydziału Rewizji Nadzwyczajnych w Sprawach Administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwościorgan_państwowyorgan wydający pismo

Przepisy (9)

Główne

Konstytucja RP art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa przedmiot skargi konstytucyjnej (zarzut niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją).

Pomocnicze

k.p.a. art. 146 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przez organ administracji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przez organ administracji.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przez organ administracji.

k.p.a. art. 35 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przez organ administracji.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wspomniane przez skarżących jako naruszone (pozbawienie sądowej drogi dochodzenia praw).

Konstytucja RP art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podniesione w zażaleniu (zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego).

Konstytucja RP art. 236 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa termin realizacji zasady dwuinstancyjności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

u.N.S.A.

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Wspomniana w kontekście braku trybu odwoławczego od wyroków NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedmiot skargi konstytucyjnej wykracza poza zakres art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż dotyczy indywidualnych rozstrzygnięć administracyjnych, a nie aktu normatywnego. Pismo Naczelnika Wydziału Rewizji Nadzwyczajnych nie było ostatecznym orzeczeniem o prawach lub wolnościach konstytucyjnych. Zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności został podniesiony dopiero w zażaleniu, co jest niedopuszczalne. Przepisy przejściowe Konstytucji RP określały termin realizacji zasady dwuinstancyjności w sądach administracyjnych.

Odrzucone argumenty

Organ administracji naruszył przepisy KPA, prawa budowlanego oraz regulacje dotyczące odległości między domami. Brak możliwości wniesienia rewizji nadzwyczajnej od wyroku NSA narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego.

Godne uwagi sformułowania

skarżący uczynili jej przedmiotem zarzut nieprawidłowego zastosowania prawa przez organy władzy publicznej, nie formułując równocześnie jakichkolwiek zarzutów w stosunku do regulacji prawnych stanowiących podstawę normatywną wydanych przez te organy rozstrzygnięć. wskazane przez skarżących pismo Naczelnika Wydziału Rewizji Nadzwyczajnych w Sprawach Administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości z 27 września 2000 r. nie nosi cech ostatecznego orzeczenia o prawach lub wolnościach konstytucyjnych w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. Tak określony przedmiot skargi konstytucyjnej w sposób oczywisty wykracza poza granice wyznaczone w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, co wyklucza jednocześnie możliwość merytorycznego jej rozpoznania. pełnomocnik skarżących pominął treść art. 236 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym realizacja tej zasady w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma nastąpić w terminie pięciu lat od daty wejścia w życie Konstytucji RP tj. od 17 października 1997 roku.

Skład orzekający

Lech Garlicki

przewodniczący

Marek Safjan

sprawozdawca

Jerzy Stępień

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wyjaśnienie zakresu przedmiotowego skargi konstytucyjnej i dopuszczalności kwestionowania indywidualnych aktów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z okresu przed nowelizacją przepisów dotyczących skargi konstytucyjnej i postępowania przed TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczowe rozróżnienie między zaskarżaniem aktu normatywnego a indywidualnego rozstrzygnięcia w skardze konstytucyjnej, co jest fundamentalne dla zrozumienia jej zakresu.

Kiedy skarga konstytucyjna jest skazana na porażkę? Trybunał wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
190 POSTANOWIENIE z dnia 6 marca 2001 r. Sygn. Ts 181/00 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Lech Garlicki – przewodniczący Marek Safjan – sprawozdawca Jerzy Stępień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 22 stycznia 2001 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Emilii i Kazimierza W. p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Emilii i Kazimierza W., złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 7 listopada 2000 r. zarzucono naruszenie przez organ administracji publicznej art. 146 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, a także nieprzestrzeganie przez ten organ regulacji zawartych w art. 7, art. 77 oraz art. 35 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżących organy administracyjne naruszyły ponadto wskazane w skardze konstytucyjnej przepisy prawa budowlanego oraz szereg regulacji określających dopuszczalne odległości pomiędzy wolnostojącymi domami jednorodzinnymi. Postanowieniem z 22 stycznia 2001 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, stwierdzając, iż skarżący uczynili jej przedmiotem zarzut nieprawidłowego zastosowania prawa przez organy władzy publicznej, nie formułując równocześnie jakichkolwiek zarzutów w stosunku do regulacji prawnych stanowiących podstawę normatywną wydanych przez te organy rozstrzygnięć. Ponadto Trybunał Konstytucyjny uznał, iż wskazane przez skarżących pismo Naczelnika Wydziału Rewizji Nadzwyczajnych w Sprawach Administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości z 27 września 2000 r. nie nosi cech ostatecznego orzeczenia o prawach lub wolnościach konstytucyjnych w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. Na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego pełnomocnik skarżących wniósł zażalenie, w którym podkreślił, iż zarówno w treści skargi konstytucyjnej, jak też w uzupełniającym ją piśmie z 22 grudnia 2000 r. powoływał się na nieprzestrzeganie przez organy administracyjne “postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa budowlanego, które zarazem naruszyły prawa skarżących wymienione w Konstytucji RP”. Pełnomocnik skarżącego stwierdził ponadto, iż z uwagi na treść art. 176 ust. 1 Konstytucji RP postępowanie sądowe powinno być co najmniej dwuinstancyjne. Z uwagi zaś na to, iż ustawa z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie przewiduje trybu odwoławczego od wyroków tego sądu, odmowa wniesienia rewizji nadzwyczajnej uniemożliwia skarżącym rozpatrzenie ich sprawy przez Sąd Najwyższy, co sprzeczne jest z wcześniej wspomnianą zasadą dwuinstancyjności postępowania sądowego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Analiza treści skargi konstytucyjnej oraz uzupełniającego ją pisma z 22 grudnia 2000 r. prowadzi do wniosku, iż wbrew twierdzeniom podniesionym w zażaleniu, nie sformułowano w nich zarzutu niezgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego. Skarżący uczynili natomiast przedmiotem swojej skargi określone rozstrzygnięcia administracyjne o charakterze indywidualnym, którym zarzucili naruszenie regulacji ustawowych oraz wymienionych w skardze zasad konstytucyjnych. Tak określony przedmiot skargi konstytucyjnej w sposób oczywisty wykracza poza granice wyznaczone w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, co wyklucza jednocześnie możliwość merytorycznego jej rozpoznania. Pełnomocnik skarżących, sporządzając zażalenie na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, w istocie nie odniósł się do podstaw tej odmowy, zdając się nie dostrzegać różnicy pomiędzy zarzutem niezgodności z Konstytucją RP aktu normatywnego, który stanowił podstawę wydania decyzji administracyjnych, a zarzutem naruszenia przez te decyzje regulacji prawnych stanowiących ich podstawę. Odnosząc się do kwestii naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego przez odmowę wniesienia rewizji nadzwyczajnej, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż zarzut ten został sformułowany dopiero w treści zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. W skardze konstytucyjnej oraz uzupełniającym ją piśmie z 22 grudnia 2000 r. skarżący wskazywali wyłącznie na pozbawienie ich sądowej drogi dochodzenia naruszonych wolności i praw (art. 77 ust. 2). Jak zasadnie przyjął to Trybunał Konstytucyjny w swoim postanowieniu, skarżący drogi tej nie zostali pozbawieni, skoro Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał merytorycznie skargę na kwestionowane przez nich rozstrzygnięcia organów administracji. Ustalenie to nie zostało w żadnym zakresie podważone w zażaleniu skarżących, rozszerzono w nim natomiast podstawę skargi konstytucyjnej wskazując na naruszenie zasady dwuinstancyjności. Takie rozszerzenie podstaw skargi nie jest wszakże dopuszczalne. Trybunał Konstytucyjny rozpoznając bowiem zażalenie na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej bada go wyłącznie w tym zakresie, w jakim odnosi się ono do podstaw tej odmowy. Niezależnie od powyższej okoliczności Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż powołując się w zażaleniu na naruszenie konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego, pełnomocnik skarżących pominął treść art. 236 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym realizacja tej zasady w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma nastąpić w terminie pięciu lat od daty wejścia w życie Konstytucji RP tj. od 17 października 1997 roku. W tym stanie rzeczy należało uznać za w pełni uzasadnione postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 22 stycznia 2001 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej i nie uwzględniać zażalenia złożonego na to postanowienie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI