Ts 18/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez J.P. przeciwko § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, w brzmieniu obowiązującym od 28 września 2023 r. Skarżący, który dochodził odszkodowania z ubezpieczenia społecznego po wypadku przy pracy, uznał, że minimalna stawka opłaty za czynności adwokackie w wysokości 180,00 zł w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego narusza jego konstytucyjne prawa. Zarzucił, że stawka ta nie gwarantuje zwrotu faktycznie poniesionych kosztów zastępstwa procesowego, co ogranicza prawo do sądu, narusza zasadę równości stron i sprawiedliwego kształtowania procedury sądowej. Sprawa wywodzi się z wyroku Sądu Rejonowego w K., który przyznał skarżącemu wyższe odszkodowanie i zasądził 360 zł kosztów zastępstwa procesowego. Po zażaleniu pełnomocnika skarżącego, Sąd Okręgowy w K. zasądził 720 zł. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, postanowił nadać dalszy bieg skardze w zakresie badania zgodności kwestionowanego przepisu z art. 45 ust. 1, art. 2, art. 32 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 92 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Jednocześnie Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze w zakresie, w jakim skarżący kwestionował zgodność przepisu z art. 16 ustawy – Prawo o adwokaturze, uznając to za niedopuszczalne z uwagi na brak odpowiedniego wzorca kontroli konstytucyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opłat adwokackich w sprawach ubezpieczeniowych i ich zgodności z Konstytucją, prawo do sądu, zasada równości stron.
Dotyczy konkretnego rozporządzenia i jego zastosowania w sprawach ubezpieczeniowych. Decyzja o nadaniu dalszego biegu nie przesądza ostatecznie o niezgodności przepisu z Konstytucją.
Zagadnienia prawne (3)
Czy § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, przewidujący minimalną stawkę opłaty w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego, narusza prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz zasadę równości i równorzędności stron (art. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji)?
Odpowiedź sądu
Trybunał Konstytucyjny nadał dalszy bieg skardze w tym zakresie, co oznacza, że kwestia ta będzie badana merytorycznie.
Uzasadnienie
Skarżący zarzucił, że minimalna stawka opłaty za czynności adwokackie w sprawach ubezpieczeniowych nie gwarantuje zwrotu faktycznie poniesionych kosztów, co ogranicza prawo do sądu i narusza zasadę równości stron.
Czy § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, przewidujący minimalną stawkę opłaty w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego, jest nieadekwatny do nakładu pracy i stopnia skomplikowania sprawy, naruszając tym samym prawo własności (art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji) oraz zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji)?
Odpowiedź sądu
Trybunał Konstytucyjny nadał dalszy bieg skardze w tym zakresie, co oznacza, że kwestia ta będzie badana merytorycznie.
Uzasadnienie
Skarżący podniósł, że stawka minimalna nie odpowiada rzeczywistym kosztom pomocy prawnej, przerzucając ciężar ich ponoszenia na stronę wygrywającą proces.
Czy § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie jest zgodny z art. 16 ustawy – Prawo o adwokaturze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze w tym zakresie z powodu nieusuwalnego braku formalnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, w skardze konstytucyjnej można podnosić jedynie zarzuty niezgodności z konstytucyjnymi wolnościami lub prawami. Wskazanie przepisu ustawy jako wzorca kontroli, zamiast przepisów Konstytucji, stanowi brak formalny uniemożliwiający merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.P. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) | instytucja | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
rozporządzenie o opłatach adwokackich art. 9 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Minimalna stawka opłaty za czynności adwokackie w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego oraz w sprawach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności i ograniczenia praw.
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1 zdanie pierwsze
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawy prawne rozporządzeń.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia prawa własności.
Prawo o adwokaturze art. 16
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze
Podstawa prawna rozporządzeń w zakresie opłat.
u.o.t.p.TK art. 61 § ust. 1, 2, 4 pkt 1, 3, 5
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym, wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej.
u.o.t.p.TK art. 77 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Termin wniesienia skargi konstytucyjnej.
u.o.t.p.TK art. 53 § ust. 1 pkt 1, 2, 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wymagania formalne skargi konstytucyjnej.
Konstytucja RP art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakres przedmiotowy skargi konstytucyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Minimalna stawka opłaty za czynności adwokackie w sprawach ubezpieczeniowych narusza prawo do sądu. • Minimalna stawka opłaty za czynności adwokackie w sprawach ubezpieczeniowych narusza zasadę równości i równorzędności stron. • Minimalna stawka opłaty za czynności adwokackie w sprawach ubezpieczeniowych nie odpowiada nakładowi pracy i stopniu skomplikowania sprawy. • Minimalna stawka opłaty za czynności adwokackie w sprawach ubezpieczeniowych narusza prawo własności.
Odrzucone argumenty
Zgodność § 9 ust. 2 rozporządzenia z art. 16 Prawa o adwokaturze jako podstawa kontroli konstytucyjnej.
Godne uwagi sformułowania
nie gwarantując tym samym stronie wygrywającej proces zwrotu kosztów faktycznie poniesionych, przez co ogranicza prawo do sądu • narusza prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności oraz zasadę równorzędności stron • nieodpowiadającą niezbędnemu nakładowi czasu pracy oraz stopniu skomplikowania sprawy pod względem faktycznym i prawnym • przez co przerzucono obowiązek ponoszenia faktycznych kosztów świadczenia pomocy prawnej przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru – ze strony przegrywającej proces, na stronę, która proces wygrała
Skład orzekający
Krystyna Pawłowicz
inne
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat adwokackich w sprawach ubezpieczeniowych i ich zgodności z Konstytucją, prawo do sądu, zasada równości stron."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego rozporządzenia i jego zastosowania w sprawach ubezpieczeniowych. Decyzja o nadaniu dalszego biegu nie przesądza ostatecznie o niezgodności przepisu z Konstytucją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii konstytucyjnych związanych z dostępem do wymiaru sprawiedliwości i kosztami zastępstwa procesowego w sprawach społecznych, co jest istotne dla wielu obywateli i prawników.
“Czy minimalne stawki adwokackie w sprawach ZUS naruszają Konstytucję? Trybunał Konstytucyjny bada sprawę.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.