Ts 176/09

Trybunał Konstytucyjny2010-05-05
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
delegowanie sędziówprawo o ustroju sądów powszechnychTrybunał Konstytucyjnykonstytucjaprawo do sądudwuinstancyjność

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej zgodności przepisów o delegowaniu sędziów z Konstytucją, uznając instytucję delegacji za zgodną ze standardami konstytucyjnymi.

Skarga konstytucyjna kwestionowała zgodność przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych dotyczących delegowania sędziów do sądów wyższej instancji z Konstytucją RP. Skarżący argumentował, że narusza to prawo do sprawiedliwego i dwuinstancyjnego postępowania. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując, że przepisy, na które się powoływano, utraciły moc obowiązującą, a ponadto instytucja delegacji sędziego jest zgodna z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału i Sądu Najwyższego.

W niniejszym postanowieniu Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną Marka J. (działającego pod firmą Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej TYSOVIA) dotyczącą zgodności art. 63 § 1 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych z Konstytucją RP. Skarżący podnosił, że przepisy dopuszczające orzekanie w sądzie wyższej instancji przez delegowanych sędziów sądów niższej instancji naruszają prawo do sprawiedliwego orzeczenia i czynią zasadę dwuinstancyjności iluzoryczną. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Głównym powodem było stwierdzenie, że przepisy, na które powoływał się skarżący, utraciły moc obowiązującą przed wniesieniem skargi. Ponadto, Trybunał przypomniał, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą zarówno Trybunału Konstytucyjnego, jak i Sądu Najwyższego, instytucja delegacji sędziego mieści się w granicach standardów konstytucyjnych, a samo istnienie dwuinstancyjności jest wystarczające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, instytucja delegacji sędziego mieści się w granicach standardów konstytucyjnych i nie narusza prawa do sądu ani zasady dwuinstancyjności.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że przepisy dotyczące delegowania sędziów, na które powoływał się skarżący, utraciły moc obowiązującą. Ponadto, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, delegowanie sędziego do sądu wyższej instancji nie stanowi naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu, a ustrojodawca pozostawił ustawodawcy zwykłemu doprecyzowanie organizacji sądownictwa, zastrzegając jedynie wymóg dwuinstancyjności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Marek J.osoba_fizycznaskarżący
Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej TYSOVIAspółkaskarżący

Przepisy (5)

Pomocnicze

p.u.s.p. art. 63 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepisy te utraciły moc obowiązującą przed wniesieniem skargi.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 176

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 211 § § 1

Przepis ten stanowi o utracie mocy obowiązującej poprzedniej ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych dotyczące delegowania sędziów utraciły moc obowiązującą. Instytucja delegacji sędziego jest zgodna z Konstytucją RP i utrwaloną linią orzeczniczą.

Odrzucone argumenty

Przepisy dopuszczające delegowanie sędziów naruszają prawo do sprawiedliwego orzeczenia. Przepisy dopuszczające delegowanie sędziów czynią zasadę dwuinstancyjności iluzoryczną.

Godne uwagi sformułowania

delegowanie sędziego do orzekania w innym sądzie nie stanowi naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu ustrojodawca w art. 176 Konstytucji świadomie powierzył doprecyzowanie ustawodawcy zwykłemu organizacji sądownictwa

Skład orzekający

Wojciech Hermeliński

po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konstytucyjności instytucji delegowania sędziów oraz utraty mocy obowiązującej przepisów prawa."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych z 1985 r. oraz ogólnej zasady delegowania sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad ustroju sądów i prawa do sądu, a także kwestii proceduralnych związanych z utratą mocy obowiązującej przepisów, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy delegowanie sędziów jest legalne? Trybunał Konstytucyjny rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
226/3/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 5 maja 2010 r. Sygn. akt Ts 176/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Hermeliński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Marka J., działającego pod firmą Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej TYSOVIA, w sprawie zgodności: art. 63 § 1 i 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 31, poz. 137, ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej skierowanej do Trybunału Konstytucyjnego 17 lipca 2009 r. skarżący zakwestionował zgodność art. 63 § 1 i 3 (błędnie oznaczonego przez skarżącego jako art. 63 ust. 1 i 3) ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 31, poz. 137, ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 176 Konstytucji. Zdaniem skarżącego przepisy ustawy dopuszczające do orzekania w sądzie wyższej instancji delegowanych sędziów sądów instancji niższej są sprzeczne z prawem do uzyskania sprawiedliwego orzeczenia, a ponadto czynią zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego iluzoryczną. W ocenie skarżącego, rozpatrzenie odwołania w ramach formalnej procedury jest niewystarczające, powinno być ono zagwarantowane przez odpowiedni poziom doświadczenia i przygotowania merytorycznego sędziów. Skarżący twierdzi, że delegacja sędziego do sądu wyższej instancji jest formą „obejścia” przepisów o nominacji i awansie służbowym sędziów. Skarga konstytucyjna została sporządzona w oparciu o następujący stan faktyczny. Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z 23 marca 2006 r. (sygn. akt XX GC 1318/02) oddalił powództwo o unieważnienie wypowiedzenia umowy leasingu. Na skutek wniesionej apelacji Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z 7 lutego 2007 r. (sygn. akt VI ACa 955/06) przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem z 17 grudnia 2007 r. (sygn. akt XX GC 337/07) Sąd Okręgowy w Warszawie ponownie oddalił powództwo. W apelacji od tego wyroku skarżący zarzucił, między innymi, niekonstytucyjność przepisów dopuszczających instytucję delegacji sędziego. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 19 lutego 2009 r. (sygn. akt VIA Ca 545/08) oddalił apelację, nie zgadzając się z zarzutem nieważności postępowania, mającej zaistnieć z uwagi na udział w orzekaniu sędziego sądu niższej instancji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarżący jako podstawę prawną ostatecznego rozstrzygnięcia wskazał art. 63 § 1 i 3 p.u.s.p. z 1985 r. Jednakże przepisy te, tak jak i cała ustawa, utraciły moc obowiązującą z dniem 1 października 2001 r. na podstawie art. 211 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, ze zm.). Już choćby z tego powodu należy uznać, że wskazane przez skarżącego przepisy nie mogły być podstawą prawną ostatecznego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Niezależnie od powyższych uwag Trybunał Konstytucyjny przypomina, że z utrwalonej linii zarówno Trybunału Konstytucyjnego, jak i Sądu Najwyższego wynika, że instytucja delegacji sędziego mieści się w granicach standardów konstytucyjnych. Ustrojodawca w art. 176 Konstytucji świadomie powierzył doprecyzowanie ustawodawcy zwykłemu organizacji sądownictwa i postępowania sądowego, zastrzegając jedynie wymóg dwuinstancyjności, czyli samego istnienia instancji kontrolującej orzeczenia sądu pierwszej instancji. W wyroku z 15 stycznia 2009 r. (K 45/07, OTK ZU nr 1/A/2009, poz. 3) Trybunał Konstytucyjny, rozstrzygając w pełnym składzie, stwierdził, że „delegowanie sędziego do orzekania w innym sądzie nie stanowi naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu”. Poglądy te podzielane są również przez Sąd Najwyższy (zob. uchwała SN z 14 listopada 2007 r., OSNC z 2008 r., nr 4, poz. 42). Mając na uwadze powyższe okoliczności, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że skardze nie może zostać nadany dalszy bieg.