Ts 173/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący J.N. wniósł skargę konstytucyjną kwestionującą zgodność art. 913 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (kc) z przepisami Konstytucji RP, w tym z prawem do sądu, równym traktowaniem, prawem do własności i dziedziczenia. Skarga została złożona w związku ze sprawą, w której matka skarżącego wniosła o rozwiązanie umowy dożywocia. Po jej śmierci, skarżący jako spadkobierca popierał apelację, jednak Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie. Skarżący argumentował, że art. 913 § 2 kc narusza jego prawa, ponieważ nie przewiduje dziedziczenia roszczenia o rozwiązanie umowy dożywocia przez spadkobiercę dożywotnika zmarłego po wytoczeniu powództwa. Trybunał Konstytucyjny przypomniał, że skarga konstytucyjna może być wniesiona tylko przez osobę, której konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone przez ostateczne rozstrzygnięcie. W analizowanym przypadku, przepis art. 913 § 2 kc dotyczy roszczenia, które wygasa wraz ze śmiercią dożywotnika, a jego osobisty charakter wyklucza przejście na spadkobierców, co potwierdza uchwała Sądu Najwyższego z 1970 r. Trybunał stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby zakwestionowany przepis ukształtował jego sytuację prawną w sposób naruszający jego konstytucyjne prawa, a samo wskazanie przepisów Konstytucji bez wyjaśnienia, jak doszło do naruszenia, jest niewystarczające. W związku z tym, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając ją za niedopuszczalną i oczywiście bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja osobistego charakteru roszczeń z umowy dożywocia i ich niedziedziczenia przez spadkobierców.
Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci dożywotnika po wytoczeniu powództwa, ale przed zakończeniem postępowania.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 913 § 2 Kodeksu cywilnego, który nie przewiduje dziedziczenia roszczenia o rozwiązanie umowy dożywocia przez spadkobiercę dożywotnika zmarłego po wytoczeniu powództwa, narusza konstytucyjne prawa skarżącego, w tym prawo do sądu, prawo do własności i prawo dziedziczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie narusza praw skarżącego, ponieważ roszczenie o rozwiązanie umowy dożywocia ma charakter osobisty i wygasa wraz ze śmiercią dożywotnika, nie przechodząc na spadkobierców.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał, że roszczenie o rozwiązanie umowy dożywocia jest ściśle związane z osobą dożywotnika i wygasa wraz z jego śmiercią. Skoro umowa już wygasła, nie można żądać jej rozwiązania. Przepis art. 913 § 2 kc nie kształtuje sytuacji prawnej skarżącego w sposób naruszający jego konstytucyjne prawa, a sama skarga jest oczywiście bezzasadna.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.N. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 913 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy roszczenia o rozwiązanie umowy dożywocia, które ma charakter osobisty i wygasa wraz ze śmiercią dożywotnika, nie przechodząc na spadkobierców.
Pomocnicze
k.c. art. 922 § § 2
Kodeks cywilny
Reguluje skład spadku, wskazując, że prawa ściśle związane ze spadkodawcą nie wchodzą w skład spadku.
ustawa o TK z 1997 r. art. 46
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
ustawa o TK z 1997 r. art. 48
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
ustawa o TK z 1997 r. art. 36 § ust. 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Określa przesłanki odmowy nadania dalszego biegu skardze jako oczywiście bezzasadnej.
ustawa o TK z 1997 r. art. 49
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Określa przesłanki odmowy nadania dalszego biegu skardze jako oczywiście bezzasadnej.
ustawa o TK z 1997 r. art. 39 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Określa przypadki niedopuszczalności skargi, w tym gdy przepis nie ukształtował sytuacji prawnej skarżącego.
ustawa o TK z 1997 r. art. 79 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Określa warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej – naruszenie konstytucyjnych wolności lub praw przez ostateczne rozstrzygnięcie.
ustawa o TK z 1997 r. art. 47 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Określa wymogi formalne skargi, w tym wskazanie przepisu i sposobu naruszenia praw.
ustawa o TK z 2015 r. art. 138
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
ustawa o TK z 2015 r. art. 139
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
ustawa o TK z 2015 r. art. 134 § pkt 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o rozwiązanie umowy dożywocia ma charakter osobisty i wygasa wraz ze śmiercią dożywotnika. • Przepis art. 913 § 2 kc nie kształtuje sytuacji prawnej skarżącego w sposób naruszający jego konstytucyjne prawa. • Skarżący nie wykazał, jakie konkretne konstytucyjne prawa zostały naruszone i w jaki sposób.
Odrzucone argumenty
Art. 913 § 2 kc narusza prawo do sądu (art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 Konstytucji). • Art. 913 § 2 kc narusza prawo do własności i dziedziczenia (art. 64 ust. 1 i 2, art. 21 ust. 1 Konstytucji). • Art. 913 § 2 kc narusza zasadę równego traktowania (art. 32 ust. 1 Konstytucji). • Art. 913 § 2 kc narusza zasadę państwa prawnego i przyzwoitej legislacji (art. 2 Konstytucji). • Art. 913 § 2 kc narusza zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji).
Godne uwagi sformułowania
brak dziedziczności uprawnień o charakterze osobistym należy do ich istoty • nie można żądać rozwiązania umowy dożywocia, która już wygasła • przepis, który nie ukształtował jego sytuacji prawnej
Skład orzekający
Leon Kieres
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja osobistego charakteru roszczeń z umowy dożywocia i ich niedziedziczenia przez spadkobierców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci dożywotnika po wytoczeniu powództwa, ale przed zakończeniem postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dziedziczenia roszczeń z umowy dożywocia, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i spadkowego, choć nie ma szerszego znaczenia społecznego.
“Czy roszczenie o rozwiązanie umowy dożywocia przechodzi na spadkobierców? Wyjaśnia Trybunał Konstytucyjny.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.