Ts 173/11

Trybunał Konstytucyjny2012-06-19
SAOSinneprawa konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
prawa wyborczeprawo konstytucyjneTrybunał Konstytucyjnyordynacja wyborczazakład karnywybory samorządowewyczerpanie drogi prawnej

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu niewyczerpania drogi prawnej i braku ostatecznego rozstrzygnięcia.

Skarżący Leszek T. wniósł skargę konstytucyjną kwestionując przepisy ordynacji wyborczej dotyczące tworzenia odrębnych obwodów głosowania w zakładach karnych, twierdząc, że naruszają one jego prawa wyborcze. Skarga została wniesiona na tle sytuacji, w której skarżący, osadzony w zakładzie karnym, nie mógł głosować, ponieważ nie był stałym mieszkańcem gminy, na terenie której zakład się znajdował. Trybunał Konstytucyjny odmówił jednak nadania dalszego biegu skardze, wskazując na niespełnienie przez skarżącego wymogu wyczerpania drogi prawnej i braku ostatecznego rozstrzygnięcia w jego sprawie.

Skarga konstytucyjna Leszka T. dotyczyła zgodności przepisów Ordynacji wyborczej (art. 30 ust. 2b w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 34 ust. 2) z Konstytucją RP, w szczególności z prawami wyborczymi i zasadą równości. Skarżący, przebywając w zakładzie karnym w dniu wyborów samorządowych w 2010 r., nie mógł głosować, ponieważ nie był stałym mieszkańcem gminy, na terenie której znajdował się zakład karny, a przepisy te dopuszczały tworzenie odrębnych obwodów głosowania tylko dla wyborców zarejestrowanych w danej gminie. Skarżący argumentował, że takie rozwiązanie narusza jego konstytucyjne prawa wyborcze. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnieniem była konieczność wyczerpania drogi prawnej, co oznacza uzyskanie ostatecznego rozstrzygnięcia (wyroku, decyzji lub innego orzeczenia) wydanego na podstawie zaskarżonego aktu normatywnego. W tej sprawie skarżący nie przedstawił żadnego takiego orzeczenia, co stanowiło podstawę do odmowy rozpoznania skargi zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie może być merytorycznie rozpoznana, ponieważ nie zostały wyczerpane drogi prawne.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, ponieważ skarżący nie wykazał, że wyczerpał drogę prawną, co oznacza brak ostatecznego rozstrzygnięcia sądu lub organu administracji publicznej dotyczącego jego praw lub wolności konstytucyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Leszek T.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (10)

Główne

ordynacja wyborcza art. 30 § ust. 2b

Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw

Przepis ten, w połączeniu z art. 5 ust. 1 i art. 34 ust. 2, dopuszcza tworzenie odrębnych obwodów głosowania w jednostkach takich jak zakłady karne, ale tylko dla wyborców zarejestrowanych w gminie, na terenie której jednostka się znajduje.

ustawa o TK art. 46 § ust. 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, w ciągu 3 miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia.

Konstytucja art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego obowiązkach.

Pomocnicze

ordynacja wyborcza art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw

ordynacja wyborcza art. 34 § ust. 2

Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 62 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 169 § ust. 2 zdanie pierwsze

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 16 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego wymogu wyczerpania drogi prawnej. Brak ostatecznego rozstrzygnięcia sądu lub organu administracji publicznej dotyczącego praw lub wolności konstytucyjnych skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

skarga jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw warunek sine qua non kontroli w trybie skargi środek o charakterze nadzwyczajnym i subsydiarnym

Skład orzekający

Stanisław Biernat

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne wnoszenia skargi konstytucyjnej, w szczególności konieczność wyczerpania drogi prawnej i uzyskania ostatecznego rozstrzygnięcia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarżący nie uzyskał ostatecznego rozstrzygnięcia w swojej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy formalnych wymogów wnoszenia skargi konstytucyjnej, co jest mniej interesujące dla szerokiej publiczności, ale istotne dla prawników specjalizujących się w prawie konstytucyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
374/4/B/2012 POSTANOWIENIE z dnia 19 czerwca 2012 r. Sygn. akt Ts 173/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Biernat, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Leszka T. w sprawie zgodności: art. 30 ust. 2b w związku z art. 5 ust. 1 i art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190, ze zm.) z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 62 ust. 1 i 2 oraz art. 169 ust. 2 zdanie pierwsze w związku z art. 16 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 7 czerwca 2011 r. Leszek T. (dalej: skarżący) wniósł o zbadanie zgodności art. 30 ust. 2b w związku z art. 5 ust. 1 i art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190, ze zm.; dalej: ordynacja wyborcza) z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 62 ust. 1 i 2 oraz art. 169 ust. 2 zdanie pierwsze w związku z art. 16 ust. 1 Konstytucji. Skarga została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego. W dniu wyborów samorządowych w 2010 r. skarżący przebywał w Zakładzie Karnym w Tarnowie (województwo małopolskie), w którym zgodnie z art. 30 ust. 2b ordynacji wyborczej utworzono odrębny obwód głosowania. Miejscem stałego zamieszkania skarżącego w 2010 r. była miejscowość Brzesk w województwie małopolskim. Skarżący nie został objęty spisem wyborców dla odrębnego obwodu utworzonego w zakładzie karnym położonym na terenie Tarnowa i w konsekwencji nie mógł uczestniczyć w wyborach samorządowych, ponieważ nie był stałym mieszkańcem tego miasta. Skarżący podniósł, że wskazane w petitum skargi przepisy, w zakresie, w jakim dopuszczają „tworzenie odrębnych obwodów głosowania wyłącznie dla wyborców objętych rejestrem wyborców w gminie, na terenie której położona jest (…) jednostka, w której tworzony jest odrębny obwód głosowania, z pominięciem innych wyborców, w tym także wyborców stale zamieszkałych (zameldowanych) na terenie tego województwa (…) naruszają konstytucyjne prawa wyborcze oraz zasadę równości wobec prawa”. Skarżący zauważył, że zakwestionowane przepisy ordynacji wyborczej pozbawiają w rzeczywistości prawa wybierania wyborców zamieszkałych na stałe na terenie innej gminy, aniżeli ta, w której znajduje się jednostka (m.in. zakład karny), gdzie w dniu wyborów przebywa wyborca. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 27 lipca 2011 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności przez: podanie daty doręczenia pisma Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi konstytucyjnej; wskazanie orzeczenia rozstrzygającego ostatecznie o prawach lub wolnościach skarżącego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, wydanego na podstawie art. 30 ust. 2b w związku z art. 5 ust. 1 i art. 34 ust. 2 ordynacji wyborczej; doręczenie 5 kopii wszystkich orzeczeń dokumentujących wyczerpanie drogi prawnej w przedstawionej Trybunałowi sprawie. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie pismem z 8 sierpnia 2011 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że informację o wyznaczeniu na pełnomocnika z urzędu w niniejszej sprawie uzyskał 19 maja 2011 r., stwierdził również: „w sprawie skarżącego w przedmiocie jego prawa wyborczego w zakresie objętym skargą konstytucyjną nie były wydawane żadne orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie uzależnione zostało od spełnienia przez skarżącego licznych przesłanek wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i przepisów ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy zasadniczej każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Art. 46 ust. 1 ustawy o TK stanowi, że skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Warunkiem rozpoznania skargi jest zatem uzyskanie wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia wydanego na podstawie zaskarżonego aktu normatywnego. Trybunał konsekwentnie wskazuje w swoim orzecznictwie, że choć przedmiotem kontroli w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej jest problem zgodności z Konstytucją aktu normatywnego, to podjęcie „ostatecznego rozstrzygnięcia” należy uznać za warunek sine qua non kontroli w trybie skargi, co wynika z przyjętej przez polskiego ustrojodawcę konstrukcji jej jako środka o charakterze nadzwyczajnym i subsydiarnym w stosunku do innych środków oraz procedur ochrony konstytucyjnych praw i wolności (por. postanowienia z: 5 kwietnia 2006 r., Ts 160/05, OTK ZU nr 5/B/2006, poz. 196; 8 listopada 2010, Ts 254/10, niepubl.; 1 grudnia 2010 r., Ts 277/10, niepubl.). Na podstawie skargi konstytucyjnej oraz pisma będącego odpowiedzią na zarządzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego należy uznać, że w sprawie skarżącego nie została wydana żadna ostateczna decyzja, prawomocny wyrok, ani inne rozstrzygnięcie, które legitymowałoby go do wystąpienia do Trybunału. Brak orzeczenia rozstrzygającego ostatecznie o prawach, wolnościach lub obowiązkach skarżącego określonych w ustawie zasadniczej oznacza, że skarga nie spełnia przesłanki art. 79 ust. 1 Konstytucji, co powoduje konieczność odmowy nadania jej biegu. W tym stanie rzeczy należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI