Ts 17/08

Trybunał Konstytucyjny2008-12-03
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
prawo łaskiTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania karnegoKonstytucja RPskarżącydopuszczalność skargiwzorce kontroli

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej przepisów Kodeksu postępowania karnego, uznając, że powołane przepisy Konstytucji mają charakter ustrojowy i nie stanowią samodzielnego wzorca kontroli.

Skarga konstytucyjna Tomasza Szulewskiego dotyczyła zgodności art. 564 § 1 i 3 k.p.k. z przepisami Konstytucji dotyczącymi prawa łaski Prezydenta RP. Skarżący zarzucił, że przepisy te naruszają jego prawo do przedstawienia prośby o ułaskawienie. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że powołane przepisy Konstytucji (art. 139 i art. 144) mają charakter ustrojowy i kompetencyjny, a nie stanowią bezpośredniego źródła konstytucyjnych praw lub wolności jednostki.

W niniejszym postanowieniu Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną Tomasza Szulewskiego, która kwestionowała zgodność art. 564 § 1 i 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z art. 139 (stosowanie prawa łaski przez Prezydenta RP) oraz art. 144 (akty urzędowe Prezydenta RP). Skarżący zarzucił, że zaskarżone przepisy k.p.k. naruszają jego konstytucyjne prawo do przedstawienia prośby o ułaskawienie Prezydentowi RP. Stan faktyczny sprawy obejmował postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli i Sądu Okręgowego w Warszawie, które pozostawiły prośbę o ułaskawienie bez dalszego biegu. Trybunał Konstytucyjny, powołując się na art. 79 ust. 1 Konstytucji, podkreślił, że warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi jest wykazanie naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności jednostki. W ocenie Trybunału, powołane przez skarżącego przepisy Konstytucji (art. 139 i art. 144) mają charakter ustrojowy i kompetencyjny, a nie stanowią bezpośredniego źródła konstytucyjnych praw lub wolności, które mogłyby być samodzielnym wzorcem kontroli w trybie skargi konstytucyjnej. W związku z tym, Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie naruszają wskazanych praw, ponieważ powołane przepisy Konstytucji (art. 139 i art. 144) mają charakter ustrojowy i kompetencyjny, a nie stanowią bezpośredniego źródła konstytucyjnych praw lub wolności jednostki, które mogłyby być samodzielnym wzorcem kontroli w trybie skargi konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że do rozpoznania skargi konstytucyjnej konieczne jest wykazanie naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności jednostki. Powołane przez skarżącego przepisy Konstytucji (art. 139 i art. 144) mają charakter ustrojowy i kompetencyjny, nie wynikają z nich bezpośrednio prawa ani obowiązki jednostki, a zatem nie mogą stanowić samoistnego wzorca kontroli w trybie skargi konstytucyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Tomasz Szulewskiosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (4)

Główne

Konstytucja art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis określający warunki dopuszczalności skargi konstytucyjnej, wymagający wykazania naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw jednostki.

Pomocnicze

k.p.k. art. 564 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego

Przepisy te zostały zaskarżone jako naruszające prawa obywatela i prerogatywy Prezydenta RP.

Konstytucja art. 139

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący stosowania prawa łaski przez Prezydenta RP. Powołany jako wzorzec kontroli, ale uznany za mający charakter ustrojowy.

Konstytucja art. 144 § ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 18

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący aktów urzędowych Prezydenta RP. Powołany jako wzorzec kontroli, ale uznany za mający charakter ustrojowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powołane przepisy Konstytucji (art. 139 i art. 144) mają charakter ustrojowy i kompetencyjny, a nie stanowią bezpośredniego źródła konstytucyjnych praw lub wolności jednostki. Warunkiem dopuszczalności skargi konstytucyjnej jest wykazanie naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw jednostki, a nie każdego naruszenia Konstytucji.

Odrzucone argumenty

Przepisy art. 564 § 1 i 3 k.p.k. naruszają konstytucyjne prawo obywatela do przedstawienia prośby o ułaskawienie Prezydentowi RP. Przepisy art. 564 § 1 i 3 k.p.k. naruszają konstytucyjne prawo Prezydenta RP do stosowania prawa łaski.

Godne uwagi sformułowania

Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wykazanie przez skarżącego, że w związku z wydaniem przez organ władzy publicznej ostatecznego orzeczenia na podstawie zakwestionowanego w skardze aktu normatywnego, doszło do naruszenia przysługujących skarżącemu praw lub wolności o charakterze konstytucyjnym. Oznacza to, że przesłanką dopuszczalności złożenia skargi konstytucyjnej nie jest każde naruszenie Konstytucji, ale tylko naruszenie wyrażonych w niej norm regulujących wolności lub prawa człowieka i obywatela. Powołane przez skarżącego art. 139 oraz art. 144 ust. 1-3 Konstytucji mają charakter ustrojowy i kompetencyjny. Nie mogą więc stanowić samoistnego wzorca kontroli, gdyż nie wynika z nich żadne prawo ani obowiązek skarżącego.

Skład orzekający

Mirosław Granat

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej i charakter przepisów ustrojowych Konstytucji jako wzorców kontroli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze skargą konstytucyjną i prawem łaski.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą konstytucyjną i prawem łaski, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnej ocenie dopuszczalności, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans na rozpoznanie? Trybunał wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
44/1/B/2009 POSTANOWIENIE z dnia 3 grudnia 2008 r. Sygn. akt Ts 17/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Granat, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Tomasza Szulewskiego w sprawie zgodności: art. 564 § 1 i 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) z art. 139 w zw. z art. 144 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 11 stycznia 2008 r. zarzucono niezgodność art. 564 § 1 i 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) z art. 139 w zw. z art. 144 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 18 Konstytucji. Skarga konstytucyjna sformułowana została w związku z następującym stanem faktycznym. Postanowieniem z 31 sierpnia 2007 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli – IV Wydział Karny (sygn. akt IV Ko 232/07) uznał, że brak jest podstaw do wydania opinii pozytywnej w przedmiocie wniosku skarżącego o ułaskawienie. Postanowieniem z 5 października 2007 r. Sąd Okręgowy w Warszawie – IX Wydział Karny-Odwoławczy (sygn. akt IX Ko 394/07) pozostawił prośbę o ułaskawienie bez dalszego biegu. Skarżący wskazał, że zaskarżone przepisy art. 564 § 1 i 3 k.p.k. naruszają uprawnienie obywatela do przedstawienia prośby o ułaskawienie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej. Naruszają zatem także konstytucyjne prawo Prezydenta do korzystania ze swojej prerogatywy udzielania prawa łaski. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wykazanie przez skarżącego, że w związku z wydaniem przez organ władzy publicznej ostatecznego orzeczenia na podstawie zakwestionowanego w skardze aktu normatywnego, doszło do naruszenia przysługujących skarżącemu praw lub wolności o charakterze konstytucyjnym. Uprawdopodobnienie przez skarżącego naruszenia jego praw lub wolności jest zatem przesłanką konieczną dla uznania dopuszczalności skargi konstytucyjnej. Zdaniem skarżącego zaskarżone przepisy art. 564 § 1 i 3 k.p.k. są niezgodne z art. 139 w zw. z art. 144 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Należy w związku z tym przywołać treść wskazanych przez skarżącego przepisów Konstytucji. Zgodnie z art. 139 Konstytucji Prezydent Rzeczypospolitej stosuje prawo łaski. Prawa łaski nie stosuje się do osób skazanych przez Trybunał Stanu. Zgodnie z art. 144 ust. 1 Konstytucji Prezydent Rzeczypospolitej, korzystając ze swoich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, wydaje akty urzędowe. Akty urzędowe Prezydenta Rzeczypospolitej wymagają dla swojej ważności podpisu Prezesa Rady Ministrów, który przez podpisanie aktu ponosi odpowiedzialność przed Sejmem (art. 144 ust. 2). Wymóg uzyskania podpisu Prezesa Rady Ministrów dla ważności aktów urzędowych Prezydenta nie dotyczy, jak wynika z art. 144 ust. 3 pkt 18 Konstytucji, stosowania prawa łaski. Zasadniczym powodem odmowy nadania biegu skardze konstytucyjnej jest uznanie, że wskazane przez skarżącego przepisy Konstytucji nie stanowią bezpośredniego źródła konstytucyjnych praw lub wolności, a zatem nie mogą być uznane za samodzielne wzorce kontroli w trybie skargi konstytucyjnej. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę konstytucyjną może wnieść „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”. Oznacza to, że przesłanką dopuszczalności złożenia skargi konstytucyjnej nie jest każde naruszenie Konstytucji, ale tylko naruszenie wyrażonych w niej norm regulujących wolności lub prawa człowieka i obywatela. Trybunał Konstytucyjny podkreśla zatem, że wzorcami kontroli zainicjowanej w trybie skargi konstytucyjnej mogą być tylko te przepisy Konstytucji, które stanowią źródło praw, wolności i obowiązków jednostki. Powołane przez skarżącego art. 139 oraz art. 144 ust. 1-3 Konstytucji mają charakter ustrojowy i kompetencyjny. Nie mogą więc stanowić samoistnego wzorca kontroli, gdyż nie wynika z nich żadne prawo ani obowiązek skarżącego (por. postanowienie TK z 23 stycznia 2008 r., SK 65/06, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 11). W tym stanie rzeczy, należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI