TS 169/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący, Władysław Gajewski, działając jako syndyk Masy Upadłości Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Przemysłu Mięsnego w Zamościu, wniósł skargę konstytucyjną kwestionując zgodność z Konstytucją art. 124 oraz art. 122 § 2 rozporządzenia Prezydenta RP z 1934 r. Prawo upadłościowe. Zarzucił, że art. 124 pozbawia go prawa do sprawiedliwego rozpoznania sprawy dotyczącej wynagrodzenia, ponieważ sąd wydaje postanowienie po wysłuchaniu syndyka, rady wierzycieli i upadłego, bez możliwości przytaczania dowodów. Kwestionował również art. 122 § 2, który przewiduje zażalenie na postanowienie o wynagrodzeniu, rozpoznawane na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 397 § 1 k.p.c., co uniemożliwia realizację prawa do zgłoszenia wniosku o wyłączenie sędziego (art. 49 k.p.c.). Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 16 lipca 2007 r. odmówił skardze nadania dalszego biegu. Skarżący wniósł zażalenie, podtrzymując swoje argumenty. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając zażalenie, nie uwzględnił go. Stwierdził, że zarzuty dotyczące art. 122 § 2 prawa upadłościowego wynikają z przepisów k.p.c. (w tym art. 397 § 1), a nie z samego przepisu prawa upadłościowego, a Trybunał nie ma kompetencji do zmiany treści przepisów. Odnosząc się do art. 124, Trybunał uznał zarzut za oczywiście bezzasadny, wskazując, że rodzaj dopuszczalnych dowodów reguluje art. 217 § 1 k.p.c., który nie ma rangi konstytucyjnej, a sąd może pominąć dowody, jeśli okoliczności zostały dostatecznie wyjaśnione lub dowody służą zwłoce. Podkreślono też specyfikę funkcji syndyka i szeroki nadzór sądowy. Trybunał zwrócił uwagę na błąd logiczny w argumentacji skarżącego, który mieszał pojęcie prawa do dowodów z pojęciem prawdy obiektywnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, zasady prawa do sądu w kontekście postępowań upadłościowych i środków zaskarżenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i przepisów prawa upadłościowego z 1934 r. w kontekście k.p.c.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 124 prawa upadłościowego, który przewiduje wydanie przez sąd postanowienia o wynagrodzeniu syndyka po wysłuchaniu syndyka, rady wierzycieli i upadłego, bez możliwości przytaczania dowodów przez syndyka, narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sprawiedliwego rozpoznania sprawy)?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut jest oczywiście bezzasadny. Rodzaj dopuszczalnych dowodów reguluje art. 217 § 1 k.p.c., który nie ma rangi konstytucyjnej. Sąd może pominąć dowody, jeśli okoliczności zostały dostatecznie wyjaśnione lub dowody służą zwłoce. Funkcja syndyka podlega szerokiemu nadzorowi sądowemu, a sąd zna okoliczności postępowania z urzędu.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że zarzut naruszenia prawa do sądu przez art. 124 prawa upadłościowego jest bezzasadny, ponieważ przepisy k.p.c. regulujące dopuszczalność dowodów nie mają rangi konstytucyjnej, a sąd ma prawo pominąć dowody. Podkreślono też specyfikę roli syndyka i nadzór sądowy.
Czy art. 122 § 2 prawa upadłościowego, który przewiduje zażalenie na postanowienie o wynagrodzeniu syndyka, rozpoznawane na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 397 § 1 k.p.c., narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sprawiedliwego rozpoznania sprawy i bezstronności sądu) poprzez uniemożliwienie realizacji prawa do zgłoszenia wniosku o wyłączenie sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nie jest zasadny. Rozpoznanie zażalenia na posiedzeniu niejawnym wynika z przepisów k.p.c. (art. 397 § 1), a nie z treści art. 122 § 2 prawa upadłościowego. Trybunał nie ma kompetencji do zmiany treści przepisów ani do zastąpienia słowa 'zażalenie' słowem 'apelacja'.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że kwestia rozpoznania zażalenia na posiedzeniu niejawnym wynika z przepisów k.p.c., a nie zaskarżonego przepisu prawa upadłościowego. Podkreślono, że Trybunał nie może zmieniać treści przepisów, a jedynie usuwać te niezgodne z Konstytucją.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Władysław Gajewski | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (9)
Główne
prawo upadłościowe art. 124
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe
Przepis ten, w ocenie skarżącego, pozbawiał go prawa do przytaczania dowodów na okoliczność słuszności wysokości wnioskowanego wynagrodzenia.
prawo upadłościowe art. 122 § § 2
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe
Przepis ten przewiduje, że na postanowienie sądu co do wynagrodzenia syndyka przysługuje zażalenie.
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego rozpoznania sprawy przez sąd.
Pomocnicze
k.p.c. art. 397 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten określa tryb rozpoznania zażalenia na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 49
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten stanowi gwarancję bezstronności sądu i przewiduje możliwość zgłoszenia wniosku o wyłączenie sędziego.
k.p.c. art. 217 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje rodzaj dopuszczalnych dowodów w postępowaniu cywilnym.
k.p.c. art. 217 § § 2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala sądowi na pominięcie środków dowodowych, jeżeli okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione lub strona powołuje dowody jedynie dla zwłoki.
k.p.c. art. 228 § § 2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że nie wymagają dowodu fakty znane sądowi urzędowo.
u.o.TK art. 47 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Na skarżącym spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, że skorzystanie z innych środków dowodowych było niewystarczające dla zagwarantowania mu możliwości obrony jego praw.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Art. 124 prawa upadłościowego narusza prawo do sprawiedliwego rozpoznania sprawy poprzez pozbawienie syndyka prawa do przytaczania dowodów. • Art. 122 § 2 prawa upadłościowego w zw. z art. 397 § 1 k.p.c. narusza prawo do sądu i bezstronności poprzez rozpoznanie zażalenia na posiedzeniu niejawnym, co uniemożliwia realizację prawa do wyłączenia sędziego i obrony praw.
Godne uwagi sformułowania
Trybunał Konstytucyjny nie dysponuje jednak kompetencjami pozwalającymi na taką zmianę; pełni on jedynie rolę ustawodawcy negatywnego, usuwającego z systemu prawa normy niezgodne z normami wyższego rzędu, w szczególności – z Konstytucją. • Dążenie do prawdy obiektywnej – charakteru absolutnego, jak próbuje argumentować skarżący. • Każdy ma prawo do wykazywania prawdy obiektywnej dowodami. • Nie każde zatem odstępstwo od tej normy uzasadnia zarzut niezgodności z Konstytucją.
Skład orzekający
Marian Grzybowski
przewodniczący
Janusz Niemcewicz
sprawozdawca
Marek Kotlinowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, zasady prawa do sądu w kontekście postępowań upadłościowych i środków zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i przepisów prawa upadłościowego z 1934 r. w kontekście k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do sądu i kompetencjami Trybunału Konstytucyjnego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Czy syndyk ma prawo do dowodów w sprawie swojego wynagrodzenia? Trybunał Konstytucyjny odpowiada.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.