Ts 166/12

Trybunał Konstytucyjny2013-09-24
SAOSpodatkowepodatek dochodowy od osób fizycznychŚredniakonstytucyjny
podatek dochodowyskarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyprawa podatnikakonfiskata mieniaprawo własnościprawo do sąduordynacja podatkowa

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że skarżący nie wykazał sposobu naruszenia swoich praw i wolności, a skarga dotyczyła stosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją.

Skarżący M.H. zakwestionował zgodność art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z różnymi przepisami Konstytucji, zarzucając m.in. naruszenie prawa własności i podobieństwo do konfiskaty mienia. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na brak usunięcia braków formalnych i nieadekwatność wzorców kontroli. Skarżący wniósł zażalenie, które zostało rozpatrzone na posiedzeniu niejawnym. Trybunał uznał, że zażalenie nie zawiera nowych argumentów i powtarza argumentację ze skargi, a sama skarga dotyczyła stosowania prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją.

Skarżący M.H. wniósł skargę konstytucyjną kwestionującą zgodność art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.) z szeregiem przepisów Konstytucji, w tym z prawem własności (art. 64), prawem do sądu (art. 45) oraz zasadami demokratycznego państwa prawnego (art. 2). Skarżący argumentował, że przepis ten, nakładający obowiązek zapłaty podatku w wysokości 75% dochodu ustalonego przez organ podatkowy, stanowił w istocie konfiskatę mienia i naruszał wyłączność sądu w orzekaniu o przepadku. Trybunał Konstytucyjny, po wezwaniu do usunięcia braków formalnych, postanowieniem z 15 maja 2013 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując na brak określenia sposobu naruszenia praw konstytucyjnych oraz na nieadekwatność wzorców kontroli. Ponadto, Trybunał uznał zarzut dotyczący stawki 75% za oczywiście bezzasadny, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo. Skarżący złożył zażalenie, które Trybunał rozpoznał na posiedzeniu niejawnym. W postanowieniu z 24 września 2013 r. Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia, stwierdzając, że nie zawiera ono nowych argumentów i jedynie powtarza argumentację ze skargi. Podkreślono, że skarga dotyczyła stosowania prawa przez organy podatkowe i sądy administracyjne, a nie jego zgodności z Konstytucją, co pozostaje poza kognicją Trybunału.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, stawka podatku w wysokości 75% nie jest konfiskatą mienia ani rodzajem kary, a zarzut naruszenia prawa własności jest oczywiście bezzasadny.

Uzasadnienie

Trybunał powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym stawka 75% nie jest konfiskatą ani karą, a także uznał, że skarżący nie wykazał sposobu naruszenia swoich praw konstytucyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
M.H.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (9)

Główne

u.p.d.o.f. art. 30 § ust. 1 pkt 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten, nakładając obowiązek zapłaty podatku w wysokości 75% dochodu ustalonego przez organ podatkowy, nie stanowi konfiskaty mienia ani kary.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

ordynacja podatkowa art. 68 § § 4

Ustawa – Ordynacja podatkowa

ustawa o TK art. 36 § ust. 4

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

ustawa o TK art. 25 § ust. 1 pkt 3 lit. b in fine

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym.

ustawa o TK art. 36 § ust. 6 i 7

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym.

ustawa o TK art. 36 § ust. 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Konsekwencją nieusunięcia braków formalnych jest odmowa nadania skardze dalszego biegu.

ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Konsekwencją nieusunięcia braków formalnych jest odmowa nadania skardze dalszego biegu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stawka 75% podatku nie jest konfiskatą mienia ani karą. Prawo do sądu dotyczy postępowania sądowego, a nie podatkowego. Trybunał Konstytucyjny ocenia zgodność prawa z Konstytucją, a nie jego stosowanie. Skarżący nie usunął braków formalnych skargi konstytucyjnej.

Odrzucone argumenty

Art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. narusza prawo własności i jest formą konfiskaty. Przepis narusza prawo do sądu. Fiskus powinien udowodnić winę skarżącego. Organy podatkowe i sądy administracyjne stosowały prawo błędnie.

Godne uwagi sformułowania

Trybunał jest »sądem prawa«, nie zaś »sądem faktów«, czy kolejną instancją sądową. Stosowanie prawa przez organy podatkowe oraz sądy administracyjne – choćby nawet błędne – pozostaje poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego.

Skład orzekający

Andrzej Rzepliński

przewodniczący

Mirosław Granat

sprawozdawca

Stanisław Rymar

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie granic kognicji Trybunału Konstytucyjnego w sprawach podatkowych oraz charakteru stawki 75% podatku dochodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego sposobu formułowania zarzutów konstytucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i konstytucyjnym ze względu na interpretację granic kognicji TK oraz charakteru specyficznej stawki podatkowej.

Czy 75% podatku to konfiskata? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia granice swojej jurysdykcji.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
487/5/B/2013 POSTANOWIENIE z dnia 24 września 2013 r. Sygn. akt Ts 166/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Rzepliński – przewodniczący Mirosław Granat – sprawozdawca Stanisław Rymar, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 maja 2013 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.H., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 11 lipca 2012 r., M.H. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność: 1) art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm.; dalej: u.p.d.o.f.) z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji; 2) art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. z art. 46 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji; 3) art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. z art. 2 i art. 42 ust. 1 Konstytucji; 4) art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji; 5) art. 20 ust. 3 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. z art. 42 ust. 3 Konstytucji; 6) art. 20 ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. w związku z art. 68 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.; dalej: ordynacja podatkowa) z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącego art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. narusza ekonomiczne prawa podatników przez ingerencję w ich prawo własności, wyrażającą się w obciążeniu podatnika obowiązkiem zapłaty podatku w wysokości 75% dochodu ustalonego przez organ podatkowy, co w rzeczywistości skutkuje pozbawieniem podatnika niemalże całego dochodu niezgłoszonego do opodatkowania i wykazuje podobieństwo do konfiskaty mienia. Jak twierdzi skarżący, art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. narusza także konstytucyjnie ustanowioną wyłączność sądu do orzekania o przepadku rzeczy, a także prawo do sądu. W przekonaniu skarżącego kwestionowana regulacja (art. 30 ust. 1 pkt 7, a także art. 20 ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. w związku z art. 68 § 4 ordynacji podatkowej) jest w istocie środkiem o charakterze sankcji „polegającej na konfiskacie 75% mienia uzyskanego w sposób niewskazany legalnie” pod pozorem podatku, co wskazuje na „restrykcyjny i penalny charakter cytowanych przepisów”. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2012 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 25 października 2012 r.) skarżącego wezwano do usunięcia, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia zarządzenia, braków formalnych skargi konstytucyjnej przez dokładne określenie sposobu naruszenia jego praw i wolności wyrażonych w: 1) art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji przez zaskarżony art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.; 2) art. 46 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji przez zaskarżony art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.; 3) art. 2 i art. 42 ust. 1 Konstytucji przez zaskarżony art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.; 4) art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji przez zaskarżony art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.; 5) art. 42 ust. 3 Konstytucji przez zaskarżony art. 20 ust. 3 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.; 6) art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji przez zaskarżone art. 20 ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. w związku z art. 68 § 4 ordynacji podatkowej. Pismo procesowe sporządzone przez pełnomocnika skarżącego i wniesione do Trybunału Konstytucyjnego 31 października 2012 r. (data nadania) powtarzało jedynie argumentację zawartą na s. 1 i 2 uzasadnienia skargi konstytucyjnej. Postanowieniem z 15 maja 2013 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z następujących powodów. Po pierwsze – argumentacja przedstawiona w skardze odnosiła się do stosowania zakwestionowanych przepisów przez organy podatkowe oraz sądy administracyjne. Po drugie – skarżący nie wykonał zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2012 r., gdyż nie określił sposobu naruszenia swoich konstytucyjnych praw lub wolności. Po trzecie – w odniesieniu do stawki podatku w wysokości 75% zarzut skarżącego dotyczący niezgodności art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji Trybunał ocenił jako oczywiście bezzasadny. Po czwarte – w odniesieniu do zarzutu niezgodności art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. z art. 64 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Trybunał stwierdził, że prawo do sądu statuowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji dotyczy postępowania sądowego, a nie podatkowego (skarbowego). W związku z powyższym art. 46 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji są nieadekwatnymi wzorcami kontroli. Po piąte – zarówno art. 2, jak i art. 31 ust. 3 Konstytucji nie mogą być samodzielnymi wzorcami kontroli w postępowaniu skargowym. Ponadto w zaskarżonym postanowieniu Trybunał stwierdził, że z powodu nieuznania stawki podatku w wysokości 75% za konfiskatę mienia ani za rodzaj kary (zob. wyrok TK z 12 kwietnia 2011 r., P 90/08, OTK ZU nr 3/A/2011, poz. 21), a także ze względu na jej preferencyjny charakter niekonieczne jest odnoszenie się do zarzutów skarżącego dotyczących niezgodności art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. z art. 42 ust. 1 Konstytucji oraz art. 20 ust. 3 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. z art. 42 ust. 3 Konstytucji. Po szóste – art. 68 § 4 ordynacji podatkowej ani samoistnie, ani też w związku z przepisami u.p.d.o.f. nie był przedmiotem rozważań organów podatkowych czy sądów administracyjnych na temat przedawnienia czy wydłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącego. Pismem procesowym sporządzonym przez adwokata i wniesionym do Trybunału 11 czerwca 2013 r. (data nadania) skarżący złożył zażalenie na postanowienie z 15 maja 2013 r., w którym powtórzył argumentację zawartą w skardze konstytucyjnej. Zdaniem skarżącego „to fiskus winien udowodnić winę skarżącego, której w przedmiotowej sprawie przez 9 lat toczących się różnych postępowań nie udowodnił (…) a także pominął dokumenty wskazywane przez skarżącego, z których wynika, iż skarżący posiadał duże środki w latach poprzedzających rok 2001, 2002 i 2003, wystarczające na pokrycie wydatków wyjawionych w sprawie”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w związku z art. 36 ust. 6 i 7 w związku z art. 49 ustawy o TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada przede wszystkim, czy w zaskarżonym postanowieniu, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał, w niniejszym składzie, stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważyły ustaleń dokonanych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. Zażalenie nie wnosi do rozpatrywanej sprawy nowych merytorycznych argumentów, lecz jedynie powtarza argumentację przedstawioną w skardze konstytucyjnej oraz piśmie procesowym z 31 października 2012 r. 3. Trybunał Konstytucyjny podkreśla zatem, że podstawą zażalenia powinny być zarzuty dotyczące uchybień, które – zdaniem skarżącego – niesłusznie przemawiały za odmową nadania skardze dalszego biegu, a nie argumenty dobrze znane Trybunałowi ze skargi. Trybunał przypomina jedynie, że ani w skardze konstytucyjnej, ani w piśmie będącym odpowiedzią na zarządzenie sędziego Trybunału wzywające do usunięcia braków formalnych skargi skarżący nie określił prawidłowo sposobu naruszenia swoich konstytucyjnych praw lub wolności, co na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 3 i art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK skutkowało koniecznością odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 4. W zaskarżonym postanowieniu Trybunał Konstytucyjny podkreślił – z czym zgodził się wnoszący zażalenie (zob. s. 3 zażalenia) – że przedmiotem skargi konstytucyjnej jest przede wszystkim przyjęcie w sprawie skarżącego określonej wykładni zaskarżonych przepisów, która skutkowała nałożeniem na niego obowiązku zapłaty podatku w wysokości 75% dochodu ustalonego przez organ podatkowy. W skardze konstytucyjnej skarżący odniósł się do postępowania organów i sądów orzekających w jego sprawie. Uczynił tak również w rozpatrywanym zażaleniu, w którym stwierdził, że „stosowanie prawa przez organy podatkowe i WSA w Lublinie nie zostały w pełni skontrolowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który winien jako sąd drugiej instancji, orzekać w pełni merytorycznie”. Tym samym analizowana skarga jest w istocie skargą na stosowanie prawa, a stosowanie prawa przez organy podatkowe oraz sądy administracyjne – choćby nawet błędne – pozostaje poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego, gdyż „w obowiązującym stanie prawnym Trybunał (…) jest »sądem prawa«, nie zaś »sądem faktów«, czy kolejną instancją sądową. Do jego kompetencji należy (…) ocena zgodności aktów prawnych z Konstytucją” (por. postanowienie TK z 26 października 2005 r., SK 11/03, OTK ZU nr 9/A/2005, poz. 110). 5. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał uznał, że w zażaleniu skarżący nie przedstawił argumentów podważających ustalenia poczynione w postanowieniu o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, co przesądza o konieczności nieuwzględnienia niniejszego zażalenia. Z wyżej przedstawionych powodów Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 36 ust. 7 w związku z art. 49 ustawy o TK – postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI