Orzeczenie · 2014-04-15

TS 165/12

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2014-04-15
SAOSinneprawo upadłościoweŚredniakonstytucyjny
prawo upadłościoweskarga konstytucyjnaprawa majątkowesprzedaż z wolnej rękizażalenieTrybunał Konstytucyjnyprawo własnościinteres prawny

Skarżący J.O. złożył skargę konstytucyjną dotyczącą zgodności przepisów Prawa upadłościowego (art. 222 ust. 1 w zw. z art. 213 ust. 1 w zw. z art. 323) z Konstytucją, w zakresie w jakim pozbawiały one upadłego prawa do zażalenia na postanowienie sędziego-komisarza zezwalające na sprzedaż majątku z wolnej ręki. Trybunał Konstytucyjny początkowo odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych, w szczególności brakuje bezpośredniego związku między zaskarżonymi przepisami a ostatecznym orzeczeniem sądu dotyczącym praw skarżącego. Skarżący złożył zażalenie, wskazując, że błędnie zidentyfikowano ostateczne orzeczenie, którym powinno być postanowienie sądu odrzucające jego zażalenie. Podnosił również, że istnieje pośredni związek między tym postanowieniem a naruszeniem jego praw majątkowych. Trybunał Konstytucyjny rozpatrzył zażalenie na posiedzeniu niejawnym i nie uwzględnił go. Stwierdził, że postanowienie z 28 maja 2012 r. dotyczyło niedopuszczalności zażalenia, a nie rozstrzygało o prawach majątkowych skarżącego. Podkreślono, że skarga konstytucyjna wymaga bezpośredniego związku między zaskarżonymi przepisami, ostatecznym orzeczeniem a naruszeniem konstytucyjnych praw. Ponadto, wskazano, że sprzedaż nieruchomości nie doszła do skutku, a postanowienie sędziego-komisarza utraciło skuteczność, co oznacza brak aktualnego naruszenia praw skarżącego. W konsekwencji, Trybunał uznał, że skarżący nie miał aktualnego interesu prawnego we wniesieniu skargi konstytucyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu bezpośredniego związku między zaskarżonym przepisem a ostatecznym orzeczeniem oraz aktualności naruszenia praw konstytucyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu upadłościowym i interpretacji art. 79 Konstytucji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy Prawa upadłościowego dotyczące sprzedaży majątku upadłego z wolnej ręki, które pozbawiają upadłego prawa wniesienia zażalenia na postanowienie sędziego-komisarza zezwalające na taką sprzedaż, naruszają konstytucyjne prawa majątkowe skarżącego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ nie zachodzi bezpośredni związek między zaskarżonymi przepisami a ostatecznym orzeczeniem sądu dotyczącym praw skarżącego, a także brak jest aktualnego interesu prawnego skarżącego.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że postanowienie sądu odrzucające zażalenie nie rozstrzygało o prawach majątkowych skarżącego, a jedynie o niedopuszczalności środka zaskarżenia. Ponadto, sprzedaż nieruchomości nie doszła do skutku, a postanowienie sędziego-komisarza utraciło skuteczność, co wyklucza aktualne naruszenie praw skarżącego.

Czy postanowienie sądu odrzucające zażalenie na postanowienie sędziego-komisarza o zgodzie na sprzedaż majątku upadłego jest ostatecznym orzeczeniem, na podstawie którego można wnieść skargę konstytucyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli postanowienie to dotyczyło wyłącznie niedopuszczalności zażalenia, a nie rozstrzygało o prawach majątkowych skarżącego.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że skarga konstytucyjna wymaga, aby ostateczne orzeczenie sądu dotyczyło bezpośrednio wolności, praw lub obowiązków konstytucyjnych skarżącego. Postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie sędziego-komisarza nie spełnia tego kryterium, jeśli nie rozstrzyga merytorycznie o prawach majątkowych.

Czy skarżący ma aktualny interes prawny do wniesienia skargi konstytucyjnej, jeśli naruszenie jego praw nie jest aktualne i realne w chwili rozpatrywania skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak aktualnego interesu prawnego skutkuje odmową nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Trybunał powołał się na jednolite orzecznictwo, zgodnie z którym naruszenie konstytucyjnych praw lub wolności musi być aktualne i realne w momencie wnoszenia skargi. W tej sprawie, sprzedaż nieruchomości nie doszła do skutku, a postanowienie sędziego-komisarza utraciło skuteczność, co wyklucza aktualność naruszenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
J.O.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (15)

Główne

prawo upadłościowe art. 222 § 1

Ustawa – Prawo upadłościowe i naprawcze

Na postanowienie sędziego-komisarza zażalenie przysługuje wyłącznie w przypadkach wskazanych w ustawie; żaden przepis nie umożliwia upadłemu wniesienia zażalenia na postanowienie sędziego-komisarza zezwalające na sprzedaż z wolnej ręki składników majątkowych po cenie nie mniejszej niż określona cena minimalna.

prawo upadłościowe art. 213 § 1

Ustawa – Prawo upadłościowe i naprawcze

Wspólnie z art. 222 ust. 1 i art. 323 stanowi podstawę prawną postanowienia sędziego-komisarza zezwalającego na sprzedaż z wolnej ręki składników majątkowych upadłego.

prawo upadłościowe art. 323

Ustawa – Prawo upadłościowe i naprawcze

Wspólnie z art. 222 ust. 1 i art. 213 ust. 1 stanowi podstawę prawną postanowienia sędziego-komisarza zezwalającego na sprzedaż z wolnej ręki składników majątkowych upadłego.

Pomocnicze

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli w skardze konstytucyjnej.

Konstytucja art. 21 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli w skardze konstytucyjnej (prawo do ochrony własności).

Konstytucja art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli w skardze konstytucyjnej (prawo własności).

Konstytucja art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli w skardze konstytucyjnej (ograniczenia praw i wolności).

Konstytucja art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wzorzec kontroli w skardze konstytucyjnej (prawo do sądu, prawo do zaskarżenia orzeczeń).

ustawa o TK art. 47 § 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Przesłanka odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej (brak spełnienia wymogów formalnych).

ustawa o TK art. 49

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do stwierdzenia oczywistej bezzasadności skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 79 § 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa prawna wnoszenia skargi konstytucyjnej; wymaga ostatecznego orzeczenia sądu i naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw.

ustawa o TK art. 39 § 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 36 § 3

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do stwierdzenia oczywistej bezzasadności skargi.

ustawa o TK art. 36 § 4

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze dalszego biegu.

ustawa o TK art. 25 § 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Tryb rozpoznawania zażalenia na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak bezpośredniego związku między zaskarżonymi przepisami a ostatecznym orzeczeniem sądu dotyczącym praw skarżącego. • Postanowienie sądu odrzucające zażalenie nie rozstrzyga o prawach majątkowych skarżącego. • Sprzedaż nieruchomości nie doszła do skutku, a postanowienie sędziego-komisarza utraciło skuteczność, co wyklucza aktualność naruszenia praw skarżącego. • Skarżący nie wykazał aktualnego interesu prawnego do wniesienia skargi konstytucyjnej.

Odrzucone argumenty

Postanowienie sądu odrzucające zażalenie jest ostatecznym orzeczeniem, które narusza prawa majątkowe skarżącego. • Istnieje pośredni związek między postanowieniem sądu a naruszeniem konstytucyjnych praw skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

syndyk ma wyłączną legitymację do żądania ochrony tych praw • nie wykazał bowiem bezpośredniego związku pomiędzy brakiem możliwości wniesienia zażalenia [...] a pozbawieniem go ochrony majątkowych praw podmiotowych • postanowienie o udzieleniu zgody na sprzedaż z wolnej ręki nie może być traktowane jako wydane w sprawie postanowienie, które jest objęte zakresem art. 78 Konstytucji • sąd rozstrzygnął o niedopuszczalności zażalenia skarżącego • nie rozstrzygał o prawach majątkowych skarżącego • nie zachodzi konieczny związek, który uzasadniałby nadanie złożonej skardze dalszego biegu • naruszenie konstytucyjnych praw lub wolności powinno istnieć w chwili rozpatrywania skargi konstytucyjnej. Innymi słowy, naruszenie w chwili wnoszenia skargi musi być aktualne i realne • z samym wydaniem rozstrzygnięcia o wyrażeniu zgody na sprzedaż nieruchomości [...] nie można łączyć naruszenia prawa własności skarżącego • skarżący nie miał więc aktualnego interesu we wniesieniu skargi konstytucyjnej

Skład orzekający

Leon Kieres

przewodniczący

Małgorzata Pyziak-Szafnicka

sprawozdawca

Marek Zubik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu bezpośredniego związku między zaskarżonym przepisem a ostatecznym orzeczeniem oraz aktualności naruszenia praw konstytucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu upadłościowym i interpretacji art. 79 Konstytucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą konstytucyjną i prawami upadłego w postępowaniu upadłościowym, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Kiedy skarga konstytucyjna nie ma szans? Trybunał wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst