Ts 164/98

Trybunał Konstytucyjny1999-02-17
SAOSinneprawa konstytucyjneWysokakonstytucyjny
ustawa lustracyjnaTKprawa obywatelskiepostępowanie przed TKtajne służbylustracja Konstytucja RP

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej ustawy lustracyjnej z powodu niespełnienia wymogu ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji.

Skarżący konstytucyjnie kwestionował zgodność art. 40 ust. 3 ustawy lustracyjnej z Konstytucją RP, zarzucając naruszenie równości, prawa do prywatności i prawa do sądu. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ publikacja oświadczenia lustracyjnego w Monitorze Polskim nie stanowi ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej, co jest wymogiem formalnym do merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej.

Skarżący konstytucyjnie, Zbigniew K., złożył skargę konstytucyjną kwestionującą zgodność art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne z szeregiem przepisów Konstytucji RP. Główne zarzuty dotyczyły naruszenia zasady równości, prawa do prywatności (poprzez obowiązek publikacji danych osobowych w Monitorze Polskim) oraz prawa do sądu, a także zagrożenia dla życia i zdrowia. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnienie opiera się na art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi jest wydanie na podstawie kwestionowanego aktu normatywnego ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej. Trybunał stwierdził, że obowiązek złożenia i publikacji oświadczenia lustracyjnego wynika bezpośrednio z ustawy i nie jest poprzedzony takim orzeczeniem. W związku z tym, publikacja w Monitorze Polskim nie jest "ostatecznym orzeczeniem" w rozumieniu Konstytucji ani "innym ostatecznym rozstrzygnięciem" w rozumieniu ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Odmowa nadania biegu skardze nie przesądza o braku naruszenia praw skarżącego, ale uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy przez Trybunał z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, publikacja oświadczenia lustracyjnego w Monitorze Polskim nie stanowi ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że obowiązek złożenia i publikacji oświadczenia lustracyjnego wynika ex lege z ustawy i nie jest poprzedzony wydaniem orzeczenia przez sąd lub organ administracji. Dlatego też, podanie do wiadomości publicznej takiego oświadczenia nie jest "ostatecznym orzeczeniem" ani "innym ostatecznym rozstrzygnięciem" w rozumieniu przepisów proceduralnych dotyczących skargi konstytucyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Zbigniew K.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (5)

Główne

ustawa lustracyjna art. 40 § ust. 3

Ustawa o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne

Obowiązek złożenia i publikacji oświadczenia lustracyjnego wynika bezpośrednio z ustawy i nie jest poprzedzony wydaniem orzeczenia przez sąd lub organ administracji publicznej.

Konstytucja RP art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wydanie na podstawie kwestionowanego aktu normatywnego ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej dotyczącego konstytucyjnych praw lub wolności skarżącego.

Pomocnicze

ustawa o TK art. 46 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Publikacja oświadczenia lustracyjnego nie stanowi "innego ostatecznego rozstrzygnięcia" w rozumieniu tego przepisu.

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

ustawa o TK art. 36 § ust. 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Publikacja oświadczenia lustracyjnego w Monitorze Polskim nie jest ostatecznym orzeczeniem sądu lub organu administracji publicznej. Skarga konstytucyjna może być wnoszona tylko wtedy, gdy sąd lub organ administracji orzekł ostatecznie na podstawie aktu normatywnego, któremu skarżący zarzuca niekonstytucyjność.

Odrzucone argumenty

Art. 40 ust. 3 ustawy lustracyjnej narusza zasadę równości i prowadzi do dyskryminacji. Przepis narusza konstytucyjne prawo do prywatności przez nałożenie obowiązku publikacji danych osobowych. Przepis narusza konstytucyjne prawo do sądu. Publikacja danych stanowi "inne ostateczne rozstrzygnięcie" w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy o TK.

Godne uwagi sformułowania

odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej nie stanowi ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP skarga konstytucyjna może być wnoszona tylko wtedy, gdy sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie na podstawie aktu normatywnego, któremu skarżący zarzuca niekonstytucyjność

Skład orzekający

Zdzisław Czeszejko-Sochacki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych dla wnoszenia skarg konstytucyjnych do Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności wymogu ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg konstytucyjnych i wymogów proceduralnych ich rozpoznawania przez TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu polskiej transformacji ustrojowej (lustracji) i procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych historią.

Czy publikacja danych lustracyjnych to już "ostateczne orzeczenie"? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
83 POSTANOWIENIE z dnia 17 lutego 1999 r. Sygn. Ts 164/98 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zdzisław Czeszejko-Sochacki po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Zbigniewa K., w sprawie zgodności: art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz.U. Nr 70, poz. 443; zm.: z 1998 r. Nr 113, poz. 860) z art. 2, art. 5, art. 31 ust. 1 i ust. 2, art. 37 ust. 1, art. 40, art. 42, art. 47 oraz art. 51 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643) p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Zbigniewa K. sporządzonej 11 grudnia 1998 r. zarzucono, iż art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz.U. Nr 70, poz. 443; zm.: z 1998 r. Nr 131, poz. 860) jest niezgodny z art. 2, art. 5, art. 31 ust. 1 i ust. 2, art. 37 ust. 1, art. 40, art. 42, art. 47 oraz art. 51 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego, zakwestionowany przepis narusza zasadę równości i prowadzi do dyskryminacji określonej grupy obywateli, narusza jego konstytucyjne prawo do prywatności przez nałożenie obowiązku publikacji w “Monitorze Polskim” oświadczenia zawierającego imię, nazwisko, adres oraz numer Pesel. W piśmie procesowym z 16 stycznia 1999 r. skarżący wskazał, że art. 40 ust. 3 przedmiotowej ustawy narusza jego konstytucyjne prawo do sądu oraz stanowi zagrożenie jego życia i zdrowia przez nałożenie obowiązku podania do publicznej wiadomości adresu zamieszkania. Skarżący wskazał, że na podstawie art. 40 ust. 3 ustawy z 11 kwietnia 1997 r. nie wydano żadnego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej dotyczącego jego konstytucyjnych wolności lub praw. Zdaniem skarżącego, ostateczne rozstrzygnięcie w jego sprawie stanowi fakt podania do publicznej wiadomości w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej “Monitor Polski” treści oświadczenia, o którym mowa w art. 6 zaskarżonej ustawy. Skarżący podnosi, że fakt ten mieści się “w kategorii innego ostatecznego rozstrzygnięcia”, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej w sprawie zgodności z konstytucją aktu normatywnego jest wydanie na podstawie tego aktu ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej dotyczącego konstytucyjnych praw lub wolności skarżącego. Zarówno obowiązek złożenia oświadczenia lustracyjnego, o którym mowa w art. 40 ust. 3 zaskarżonej ustawy, jak i obowiązek jego publikacji wynika ex lege z ustawy. Realizacja obowiązku złożenia oświadczenia oraz jego publikacji nie jest poprzedzona wydaniem orzeczenia przez sąd lub organ administracji publicznej. W związku z powyższym należy stwierdzić, że podanie do wiadomości publicznej w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej “Monitor Polski” oświadczenia, o którym mowa w art. 6 ustawy z 11 kwietnia 1997 r. nie stanowi ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. Powyższe względy prowadzą też do wniosku, że podanie do publicznej wiadomości oświadczenia skarżącego nie stanowi “innego ostatecznego rozstrzygnięcia”, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. W przedmiotowej sprawie odmowa nadania biegu skardze konstytucyjnej nie przesądza o braku naruszenia konstytucyjnych praw skarżącego, jednakże w świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji RP skarga konstytucyjna może być wnoszona tylko wtedy, gdy sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie na podstawie aktu normatywnego, któremu skarżący zarzuca niekonstytucyjność. W tym ujęciu skarga nie może być skierowana bezpośrednio przeciwko aktowi normatywnemu, który zdaniem skarżącego narusza jego konstytucyjne prawa. W tym stanie rzeczy, z uwagi na niespełnienie podstawowej przesłanki wynikającej z treści art. 79 ust. 1 konstytucji i art. 46 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, wniesiona przez skarżącego skarga konstytucyjna nie może być merytorycznie rozpoznana przez Trybunał Konstytucyjny i należało odmówić nadania jej dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI