Ts 381/08

Trybunał Konstytucyjny2009-07-31
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnykontrola konstytucyjnościsłużby specjalnepostępowanie kwalifikacyjneostateczne rozstrzygnięcietermindopuszczalność skargi

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek dopuszczalności skargi, w szczególności obowiązku wskazania ostatecznego rozstrzygnięcia.

Skarżący Marek P. wniósł skargę konstytucyjną kwestionującą przepisy ustaw dotyczące Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Wywiadu Wojskowego oraz rozporządzeń wykonawczych. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na niespełnienie przesłanki dopuszczalności – brak wskazania ostatecznego rozstrzygnięcia o prawach i wolnościach skarżącego oraz potencjalne przekroczenie terminu. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując, że działania organów państwa powinny być traktowane jako ostateczne rozstrzygnięcia. Trybunał odrzucił te argumenty, podkreślając, że skarga konstytucyjna dotyczy przepisów prawa stanowiących podstawę orzeczeń, a nie samych działań organów, i musi być oparta na pisemnym, ostatecznym rozstrzygnięciu.

Marek P. złożył skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność z Konstytucją oraz Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności szeregu przepisów dotyczących Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego, a także przepisów wykonawczych. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 23 marca 2009 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, uzasadniając to niespełnieniem kluczowej przesłanki dopuszczalności skargi konstytucyjnej, a mianowicie obowiązku wskazania ostatecznego rozstrzygnięcia o prawach i wolnościach skarżącego, zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji. Dodatkowo, Trybunał wskazał na możliwość przekroczenia terminu do wniesienia skargi, biorąc pod uwagę datę wydania pisma przez organ, które skarżący uznał za ostateczne. Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc, że skarga powinna być dopuszczalna, ponieważ dotyczy przepisów wykorzystanych w faktycznej działalności organów, a każde działanie organu w postępowaniu kwalifikacyjnym powinno być uznane za ostateczne rozstrzygnięcie. Trybunał Konstytucyjny w składzie orzekającym nie podzielił tych argumentów. Podkreślono, że skarga konstytucyjna jest środkiem kontroli prawa, a nie faktów, i musi być ściśle powiązana z wydanym wobec skarżącego orzeczeniem organu władzy publicznej. Przepisy ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wymagają wskazania pisemnego, ostatecznego rozstrzygnięcia, a interpretacja przeciwna byłaby sprzeczna z prawem. Ponieważ skarżący nie odniósł się do kwestii nieuzupełnienia braków formalnych skargi, Trybunał uznał, że akceptuje on postanowienie w tym zakresie. W konsekwencji, na podstawie art. 36 ust. 7 ustawy o TK, zażalenie zostało nieuwzględnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, 'inne ostateczne rozstrzygnięcie' organów władzy publicznej musi mieć formę pisemną i stanowić podstawę normatywną dla orzeczenia, a nie być jedynie faktycznym działaniem organu. Sfera stosowania prawa nie może być przedmiotem oceny Trybunału w postępowaniu skargowym.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że skarga konstytucyjna jest środkiem kontroli prawa, a nie faktów. Wymaga wskazania konkretnego przepisu prawnego, który stanowił podstawę wydania ostatecznego, pisemnego rozstrzygnięcia o prawach i wolnościach skarżącego. Faktyczne działania organów, nawet jeśli naruszają prawa, nie są wystarczającą podstawą do rozpoznania skargi, jeśli nie wynikają z konkretnego, pisemnego aktu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Marek P.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (8)

Główne

Konstytucja art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skarga konstytucyjna może być wniesiona m.in. w celu zbadania zgodności z Konstytucją przepisu prawnego, na podstawie którego zostało wydane ostateczne rozstrzygnięcie o prawach i wolnościach skarżącego.

ustawa o TK art. 46 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określa termin do wniesienia skargi konstytucyjnej.

Pomocnicze

ustawa o TK art. 47 § 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymaga załączenia do skargi konstytucyjnej orzeczenia, które stanowi podstawę jej wniesienia.

ustawa o TK art. 36 § 7

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa prawna do nieuwzględnienia zażalenia.

Dz. U. Nr 104, poz. 709, ze zm.

Ustawa o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego

Dz. U. Nr 104, poz. 711, ze zm.

Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego

Dz. U. Nr 137, poz. 980, ze zm. art. 14 § w związku z § 5 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego wobec żołnierzy ubiegających się o wyznaczenie na stanowiska służbowe w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego

Dz. U. Nr 137, poz. 981 art. 14 § w związku z § 5 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego wobec żołnierzy ubiegających się o wyznaczenie na stanowiska służbowe w Służbie Wywiadu Wojskowego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna musi być oparta na ostatecznym, pisemnym rozstrzygnięciu organu władzy publicznej. Trybunał Konstytucyjny bada zgodność przepisów prawa, a nie faktyczne działania organów. Należy przestrzegać terminów do wniesienia skargi konstytucyjnej.

Odrzucone argumenty

Działania organów państwa w postępowaniu kwalifikacyjnym, naruszające prawa, powinny być traktowane jako ostateczne rozstrzygnięcia. O charakterze pisma decyduje jego treść, a nie organ je wydający. Niewskazanie ostatecznych rozstrzygnięć było spowodowane niedoręczeniem ich skarżącemu.

Godne uwagi sformułowania

Trybunał jest „sądem nad prawem” a nie „nad faktami”. Model skargi konstytucyjnej funkcjonujący w Polsce zakłada, że skarga jest zindywidualizowanym środkiem kontrolnym, pozostającym w ścisłym związku z wydanymi wobec skarżącego orzeczeniami organów władzy publicznej. Interpretacja przeciwna nosi znamiona wykładni contra legem.

Skład orzekający

Mirosław Granat

przewodniczący

Andrzej Rzepliński

sprawozdawca

Maria Gintowt-Jankowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu dopuszczalności skargi konstytucyjnej, znaczenie 'ostatecznego rozstrzygnięcia' oraz odróżnienie kontroli prawa od kontroli faktów przez Trybunał Konstytucyjny."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi konstytucyjnej i postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i dopuszczalności skargi konstytucyjnej, co jest kluczowe dla zrozumienia mechanizmów ochrony praw konstytucyjnych.

Kiedy skarga konstytucyjna nie jest skargą? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia kluczowe zasady dopuszczalności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
345/4/B/2009 POSTANOWIENIE z dnia 31 lipca 2009 r. Sygn. akt Ts 381/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Granat – przewodniczący Andrzej Rzepliński – sprawozdawca Maria Gintowt-Jankowicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 marca 2009 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Marka P., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej skierowanej do Trybunału Konstytucyjnego 23 kwietnia 2008 r. Marek P. zarzucił niezgodność niektórym przepisom ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 709, ze zm.), ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 711, ze zm.), § 14 w związku z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego wobec żołnierzy ubiegających się o wyznaczenie na stanowiska służbowe w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 137, poz. 980, ze zm.) oraz § 14 w związku z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego wobec żołnierzy ubiegających się o wyznaczenie na stanowiska służbowe w Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 137, poz. 981) z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 42 ust. 3, art. 45 ust. 1 w związku z art. 175, art. 60 i art. 65 Konstytucji oraz z art. 6 ust. 1 i art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.), a także z art. 25 lit. c Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167). Postanowieniem z 23 marca 2009 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu. Rozstrzygnięcie to było uzasadnione niespełnieniem przesłanki dopuszczalności skargi – w skardze nie wykonano obowiązku wskazania ostatecznego, w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, rozstrzygnięcia o prawach i wolnościach skarżącego. Ponadto, Trybunał wskazał, że skoro pismo (określone przez skarżącego jako ostateczne orzeczenie kształtujące jego sytuację prawną) wydano 28 września 2007 r., to wystąpienie ze skargą 23 kwietnia 2008 r. należało ocenić jako dokonane po terminie, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym dowodzi, że: (1) przedmiotem skargi były przepisy prawa wykorzystane w faktycznej działalności organów państwa i dlatego skarga kwestionująca te unormowania powinna być dopuszczalna; (2) za ostateczne rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 79 Konstytucji, należało uznać każde działanie podejmowane w toku postępowania prowadzonego w celu rozstrzygnięcia o przyjęciu (odmowie przyjęcia) do Służby Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) i Służby Wywiadu Wojskowego (SWW); (3) o charakterze pisma decyduje jego treść, nie zaś organ władzy publicznej; (4) niewskazanie przez skarżącego w odpowiedzi na wezwanie Trybunału ostatecznych rozstrzygnięć spowodowane było tym, że pism takich organ nie doręczył skarżącemu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Złożone zażalenie w żadnej mierze nie wykazało okoliczności, które mogłyby skutkować jego uwzględnieniem. 2. Już na wstępie Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że znaczna część argumentacji przedstawionej w niniejszym środku odwoławczym opiera się na błędnym założeniu, przewidującym możliwość poddania kontroli – w postępowaniu skargowym – różnych aspektów funkcjonowania organów władzy publicznej. W zażaleniu wielokrotnie wyrażano pogląd, zgodnie z którym liczne działania organów państwa podejmowane w postępowaniach kwalifikacyjnych do SKW i SWW, o ile tylko naruszały konstytucyjne prawa i wolności skarżącego, należy uznać za ostateczne orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. 3. Trybunał Konstytucyjny w niniejszym składzie nie podziela tego poglądu. Analiza art. 79 Konstytucji, a zwłaszcza uszczegóławiających ten przepis unormowań zawartych w art. 46-47 ustawy o TK, ponad wszelką wątpliwość prowadzi do konkluzji, że skarga nie może dotyczyć – jak oczekuje tego skarżący – bliżej niezidentyfikowanych działań organów państwowych. Po pierwsze dlatego, że sfera stosowania prawa nie może stanowić przedmiotu oceny Trybunału Konstytucyjnego, który jest „sądem nad prawem” a nie „nad faktami”. Po drugie, należy podkreślić, że model skargi konstytucyjnej funkcjonujący w Polsce zakłada, że skarga jest zindywidualizowanym środkiem kontrolnym, pozostającym w ścisłym związku z wydanymi wobec skarżącego orzeczeniami organów władzy publicznej. Tylko bowiem przepis stanowiący normatywną podstawę tego orzeczenia może być przedmiotem skargi. Skarżący jest więc zobowiązany do wykazania, w jaki sposób wada tkwiąca w treści regulacji wykorzystanej przez organ władzy publicznej w indywidualno-konkretnym akcie stosowania prawa prowadzi do naruszenia konstytucyjnych praw podmiotowych. Po trzecie, przepisy ustawy o TK stanowią o doręczeniu skarżącemu innego rozstrzygnięcia (art. 46 ust. 1), a także o konieczności załączenia do skargi tego orzeczenia (art. 47 ust. 2). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego przepisy te przesądzają, że „inne ostateczne rozstrzygnięcie” organów władzy publicznej musi mieć formę pisemną. Interpretacja przeciwna nosi znamiona wykładni contra legem. Mając więc na uwadze powyższe okoliczności, nie sposób uznać racji skarżącego zawartych w środku odwoławczym, zmierzających do objęcia pojęciem „ostatecznego rozstrzygnięcia” także faktycznych działań organów władzy publicznej. 4. Skarżący nie kwestionuje ustaleń zawartych w kwestionowanym postanowieniu dotyczących nieuzupełnienia w terminie braków formalnych skargi. Nieodniesienie się do jednej z podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu jest więc równoznaczne z akceptacją postanowienia w tym zakresie. 5. Mając na uwadze powyższe okoliczności, należało podzielić stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i na podstawie art. 36 ust. 7 ustawy o TK zażalenia nie uwzględnić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI