Orzeczenie · 2016-12-05

Ts 162/16

Sąd

Trybunał Konstytucyjny

Data

2016-12-05

tkinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny

skarga konstytucyjnaKodeks postępowania cywilnegoegzekucjanieruchomościprawo do sąduwłasnośćTrybunał Konstytucyjny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Skarga konstytucyjna H.N. dotyczyła zgodności art. 951 kpc (w zakresie definicji istotnej zmiany w stanie nieruchomości), art. 767(4) § 2 kpc (pozbawienie prawa do skargi kasacyjnej w sprawach egzekucyjnych) oraz art. 767(4) § 3 kpc (pozbawienie prawa do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w sprawach egzekucyjnych) z Konstytucją RP. Skarżący wywodził naruszenie swoich praw z postępowania egzekucyjnego dotyczącego nieruchomości, których współwłaścicielami były jego dzieci, a które nie należały już do niego. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu skardze. Uzasadniono to brakiem legitymacji skarżącego do występowania w obronie praw konstytucyjnych innych podmiotów, nawet członków rodziny, gdyż egzekucja nie dotyczyła jego własności. Ponadto, Trybunał stwierdził, że kwestionowane przepisy nie stanowiły podstawy ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego, a ich przywołanie w uzasadnieniu miało charakter incydentalny lub posiłkowy. W odniesieniu do art. 951 kpc, wskazano, że jego zastosowanie było przedmiotem wcześniejszych, prawomocnych postanowień, a termin do wniesienia skargi konstytucyjnej został przekroczony. W kwestii art. 767(4) § 2 i § 3 kpc, zaznaczono, że postanowienie Sądu Okręgowego, na które powoływał się skarżący, nie zostało wydane na podstawie tych przepisów. Trybunał przypomniał również, że prawo do skargi kasacyjnej nie wynika z art. 45 Konstytucji, a możliwość dochodzenia odszkodowania za niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej nie wymaga uzyskania prejudykatu od Sądu Najwyższego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności legitymacji skarżącego oraz wymogu oparcia skargi na ostatecznym orzeczeniu wydanym na podstawie kwestionowanego przepisu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego relacji z postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym nieruchomości jego dzieci. Wnioski dotyczące legitymacji i podstawy orzeczenia mają charakter ogólny.

Zagadnienia prawne (4)

Czy art. 951 kpc, w zakresie w jakim nie uznaje za „istotną zmianę w stanie nieruchomości” zmian wartości nieruchomości wynikających ze zmian cen na danym rynku nieruchomości, jest zgodny z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 20 Konstytucji RP?

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ przepis ten nie stanowił podstawy ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego, a zarzuty dotyczące jego wykładni mogły być podnoszone na wcześniejszych etapach postępowania, w terminach prawem przewidzianych.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że art. 951 kpc nie był podstawą ostatecznego orzeczenia Sądu Okręgowego w G., a uwagi sądu na jego temat miały charakter posiłkowy. Ponadto, zarzuty dotyczące tego przepisu mogły być podnoszone w ramach zażalenia na postanowienie o przysądzeniu własności tylko w zakresie, w jakim nie były wcześniej przedmiotem kontroli sądu, a w niniejszej sprawie były już prawomocnie rozpoznane na wcześniejszych etapach postępowania egzekucyjnego.

Czy art. 767(4) § 2 kpc, w zakresie w jakim pozbawia stronę prawa do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu egzekucji cywilnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP?

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ postanowienie Sądu Okręgowego w G., na które powoływał się skarżący, nie zostało wydane na podstawie tego przepisu, a ponadto prawo do skargi kasacyjnej nie wynika z art. 45 Konstytucji.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że postanowienie Sądu Okręgowego w G. nie było wydane na podstawie art. 767(4) § 2 kpc, co oznacza, że skarżący nie przedstawił ostatecznego orzeczenia wydanego na podstawie tego przepisu. Dodatkowo, wskazano, że art. 45 Konstytucji nie gwarantuje prawa do wniesienia skargi kasacyjnej.

Czy art. 767(4) § 3 kpc, w zakresie w jakim pozbawia stronę prawa do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawach z zakresu egzekucji cywilnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 77 ust. 1 w zw. z art. 7 Konstytucji RP?

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ postanowienie Sądu Okręgowego w G., na które powoływał się skarżący, nie zostało wydane na podstawie tego przepisu, a zarzut pozbawienia możliwości dochodzenia odszkodowania jest nieuzasadniony.

Uzasadnienie

Podobnie jak w przypadku § 2, postanowienie Sądu Okręgowego w G. nie było wydane na podstawie art. 767(4) § 3 kpc. Trybunał uznał również za nieuzasadniony zarzut pozbawienia możliwości dochodzenia odszkodowania, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym uzyskanie prejudykatu od SN nie jest warunkiem dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa.

Czy skarżący posiada legitymację do wniesienia skargi konstytucyjnej w obronie praw konstytucyjnych innych podmiotów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego prawa własności, gdyż egzekucja była prowadzona z nieruchomości niebędących już jego własnością. W świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji, skarżący nie ma legitymacji do występowania ze skargą konstytucyjną w obronie praw lub wolności konstytucyjnych innych podmiotów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

Nazwa	Typ	Rola
H.N.	osoba_fizyczna	skarżący

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 951

Kodeks postępowania cywilnego

Nie uznaje za „istotną zmianę w stanie nieruchomości” zmian wartości nieruchomości wynikających ze zmian cen na danym rynku nieruchomości.

k.p.c. art. 767 § 4 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pozbawia stronę prawa do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu egzekucji cywilnej.

k.p.c. art. 767 § 4 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pozbawia stronę prawa do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawach z zakresu egzekucji cywilnej.

Konstytucja RP art. 79 § 1