Ts 161/04

Trybunał Konstytucyjny2004-11-23
SAOSAdministracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneŚredniakonstytucyjny
Trybunał KonstytucyjnyNSAskarga konstytucyjnadwuinstancyjnośćdroga sądowaprawomocnośćKonstytucja

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej zgodności art. 57 § 1 ustawy o NSA z Konstytucją, uznając zarzuty za oczywiście bezzasadne.

Marek Jarocki złożył skargę konstytucyjną kwestionując art. 57 § 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, który stanowił, że orzeczenia NSA są prawomocne. Skarżący argumentował, że narusza to prawo do dwuinstancyjnego postępowania. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając zarzuty za bezzasadne.

Skarżący Marek Jarocki złożył skargę konstytucyjną, w której podniósł zarzut niezgodności art. 57 § 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z przepisami Konstytucji dotyczącymi prawa do dwuinstancyjnego postępowania sądowego (art. 176 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 1) oraz prawa do drogi sądowej (art. 77 ust. 2). Skarga była reakcją na postanowienie NSA z 6 lipca 2004 r. (sygn. akt FSK 136/04), którym odrzucono jego apelację od wyroku NSA z 2 października 2003 r. (sygn. akt I S.A/Ka 2019/02) jako niedopuszczalną, powołując się właśnie na zaskarżony przepis. Trybunał Konstytucyjny, badając skargę na etapie wstępnego rozpoznania, uznał zarzuty za oczywiście bezzasadne. Wskazał, że prawo do dwuinstancyjności w postępowaniu sądowoadministracyjnym było ograniczone do czasu wejścia w życie odpowiednich ustaw, zgodnie z art. 236 ust. 2 Konstytucji, który dopuszczał stosowanie przepisów o rewizji nadzwyczajnej. Podkreślono, że ustawa o NSA, w której zawarto zaskarżony przepis, obowiązywała do 1 stycznia 2004 r. i jej regulacje wynikały z przepisów przejściowych Konstytucji. Ponadto, Trybunał stwierdził, że skarżący nie został pozbawiony drogi sądowej, gdyż uzyskał rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji, a postanowienie NSA zostało wydane w wyniku wniesienia środka odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut jest bezzasadny.

Uzasadnienie

Prawo do dwuinstancyjności w postępowaniu sądowoadministracyjnym było ograniczone do czasu wejścia w życie odpowiednich ustaw, zgodnie z przepisami przejściowymi Konstytucji (art. 236 ust. 2). Ustawa o NSA, zawierająca zaskarżony przepis, obowiązywała w okresie, gdy te przepisy przejściowe miały zastosowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Marek Jarockiosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (8)

Główne

u.NSA art. 57 § § 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Orzeczenia NSA są prawomocne, z pewnymi wyjątkami.

Konstytucja art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Postępowanie sądowe jest dwuinstancyjne, jednak jego wprowadzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym było odroczone.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw lub wolności.

Pomocnicze

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 236 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis przejściowy dotyczący wprowadzenia dwuinstancyjności w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

u.TK art. 36 § ust. 3

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

u.TK art. 49

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do dwuinstancyjności w postępowaniu sądowoadministracyjnym było ograniczone przepisami przejściowymi Konstytucji. Skarżący nie został pozbawiony drogi sądowej, gdyż uzyskał rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Art. 57 § 1 ustawy o NSA narusza prawo do dwuinstancyjnego postępowania. Art. 57 § 1 ustawy o NSA narusza prawo do drogi sądowej.

Godne uwagi sformułowania

teza stanowiąca, iż prawo do rozpoznania sprawy w toku dwuinstancyjnego postępowania jest prawem absolutnym przynależnym każdemu jest niezasadna do momentu wejścia w życie wskazanych w art. 236 ust. 2 Konstytucji ustaw zawarte w art. 176 ust. 1 Konstytucji prawo do dwuinstancyjnego postępowania sądowego było co najmniej ograniczone w stosunku do spraw toczących się przed sądami administracyjnymi.

Skład orzekający

Teresa Dębowska-Romanowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Konstytucji dotyczących dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego oraz zakresu prawa do drogi sądowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu przejściowego po wejściu w życie Konstytucji RP z 1997 r. i stanu prawnego NSA z 1995 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad konstytucyjnych, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów przejściowych, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności, a bardziej dla specjalistów od prawa konstytucyjnego i administracyjnego.

Czy prawo do dwuinstancyjności jest absolutne? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
48/1B/2005 POSTANOWIENIE z dnia 23 listopada 2004 r. Sygn. akt Ts 161/04 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Teresa Dębowska-Romanowska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Marka Jarockiego w sprawie zgodności: art. 57 § 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) z art. 2, art. 176 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 4 września 2004 r. skarżący zakwestionował zgodność art. 57 § 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) z art. 2, art. 176 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji. Postanowieniem z 6 lipca 2004 r. (sygn. akt FSK 136/04) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił apelację, wniesioną przez skarżącego od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z 2 października 2003 r. (sygn. akt I S.A/Ka 2019/02), jako niedopuszczalną. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia NSA odwołał się do zaskarżonego przepisu, zgodnie z którym orzeczenia NSA są prawomocne. Uzasadniając niekonstytucyjność zaskarżonego przepisu skarżący wywodzi, że treść art. 176 ust. 1 Konstytucji stwierdzającego, że postępowanie sądowe jest dwuinstancyjne prowadzi do wniosku, iż każdy ma prawo do rozpoznania sprawy w toku dwuinstancyjnego postępowania. Natomiast art. 77 ust. 2 stanowiący, że ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw lub wolności w połączeniu z art. 45 ust. 1 wskazuje, iż prawo to jest stosowane bez żadnych ograniczeń i jest ono absolutne, przynależne każdemu w demokratycznym państwie prawa. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W toku postępowania wstępnego wniesiona skarga konstytucyjna badana jest przede wszystkim pod kątem spełnienia przesłanek zawartych w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz w ustawie z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.). Treść art. 36 ust. 3 w zw. z art. 49 ustawy o TK, zgodnie z którym podstawę odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej stanowi także oczywista bezzasadność przedstawionych w niej zarzutów upoważnia jednak, już na tym wczesnym etapie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, do analizowania tych zarzutów z punktu widzenia ich merytorycznej słuszności. W skardze konstytucyjnej stanowiącej przedmiot wstępnego rozpoznania skarżący zarzuca zaskarżonemu art. 57 § 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym sprzeczność z art. 2, art. 176 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji podnosząc przy tym, że wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o ten przepis doprowadziło do naruszenia przysługującego mu prawa do dwuinstancyjnego postępowania. Na wstępie stwierdzić należy, że teza stanowiąca, iż prawo do rozpoznania sprawy w toku dwuinstancyjnego postępowania jest prawem absolutnym przynależnym każdemu jest niezasadna. Powyższy pogląd Trybunału znajduje swoje oparcie w brzmieniu art. 236 ust. 2 Konstytucji, zgodnie z którym „Ustawy wprowadzające w życie art. 176 ust. 1 w zakresie dotyczącym postępowania przed sądami administracyjnymi zostaną uchwalone przed upływem 5 lat od dnia wejścia w życie Konstytucji. Do czasu wejścia w życie tych ustaw obowiązują przepisy dotyczące rewizji nadzwyczajnej od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego”. Treść cytowanego przepisu rozpatrywana w kontekście ograniczonych możliwości uzyskania rozstrzygnięcia na skutek wystąpienia z rewizją nadzwyczajną (ograniczony krąg podmiotów uprawnionych do jej wniesienia; wniesienie uznaniowe a nie obligatoryjne itp.), wskazuje jednoznacznie, że do momentu wejścia w życie wskazanych w art. 236 ust. 2 Konstytucji ustaw zawarte w art. 176 ust. 1 Konstytucji prawo do dwuinstancyjnego postępowania sądowego było co najmniej ograniczone w stosunku do spraw toczących się przed sądami administracyjnymi. W świetle dokonanych powyżej ustaleń przyjąć należy także, że podniesiony przez skarżącego zarzut jest oczywiście bezzasadny. Zgodnie z zaskarżonym przepisem orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, poza wskazanymi wyjątkami, są prawomocne. Podkreślić należy, iż regulacja ta zawarta jest w ustawie z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, która obowiązywała do 1 stycznia 2004 r. a więc do daty wejścia w życie przepisów, o których mowa w art. 236 ust. 2 Konstytucji. Uzasadnienie dla zawartej w niej normy wynika zatem jednoznacznie z cytowanego powyżej art. 236 ust. 2 Konstytucji, który exspressis verbis dopuszcza, aby wprowadzenie gwarancji przewidzianych przez art. 176 ust. 1 w zakresie postępowania sądowo-administracyjnego zostało przesunięte w czasie o co najmniej 5 lat. Niezasadny jest także, w ocenie Trybunału Konstytucyjnego zarzut naruszenia przez zaskarżony przepis art. 77 ust. 2 Konstytucji drogi sądowej dla dochodzenia naruszonych wolności i praw. Skarżący uzyskał rozstrzygnięcie organu sądowego I instancji – wyrok NSA z 10 grudnia 2003 r. (sygn. akt I S.A./Ka 2844-02) zaś postanowienie, z którym wiąże on naruszenie przysługujących mu praw lub wolności, wydane zostało na skutek wniesienia środka odwoławczego od tego orzeczenia. Niezasadne jest zatem twierdzenie zawarte w skardze, iż w sprawie skarżącego doszło do zamknięcia drogi sądowej. W tym stanie rzeczy Trybunał orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI