Ts 13/11

Trybunał Konstytucyjny2011-03-03
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał KonstytucyjnyKodeks cywilnyKodeks postępowania cywilnegoprzesłanki formalnedopuszczalnośćprawo marksistowskie

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, ponieważ skarżący nie dołączył do niej żadnego orzeczenia organu władzy publicznej, które potwierdzałoby naruszenie jego praw.

Skarżący Bohdan K. złożył skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego z Konstytucją, twierdząc, że zostały uchwalone w "duchu prawa marksistowskiego" i zabezpieczają interesy państwa PRL. Trybunał Konstytucyjny odmówił jednak nadania dalszego biegu skardze, wskazując na brak podstawowej przesłanki dopuszczenia jej do rozpoznania – wydania ostatecznego orzeczenia dotyczącego konstytucyjnych praw skarżącego.

W niniejszym postanowieniu Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną wniesioną przez Bohdana K., który kwestionował zgodność Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego z Konstytucją RP. Skarżący argumentował, że oba akty prawne zostały uchwalone w "duchu prawa marksistowskiego" i nadal zabezpieczają interesy państwa PRL, a nie jednostki. Kluczowym problemem proceduralnym było jednak to, że do skargi nie dołączono żadnego orzeczenia organu władzy publicznej, które potwierdzałoby naruszenie konstytucyjnych praw i wolności skarżącego. Trybunał podkreślił, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz ustawą o TK, wydanie ostatecznego orzeczenia jest warunkiem sine qua non rozpoznania skargi konstytucyjnej. Ponieważ taki warunek nie został spełniony, a skarżący nie legitymował się żadnym ostatecznym rozstrzygnięciem, Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając ją za niedopuszczalną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie ostatecznego orzeczenia jest warunkiem sine qua non rozpoznania skargi konstytucyjnej.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że skarga konstytucyjna jest środkiem nadzwyczajnym i subsydiarnym, a jej merytoryczne rozpoznanie uzależnione jest od spełnienia przesłanek formalnych, w tym wydania ostatecznego orzeczenia przez sąd lub organ administracji publicznej. Brak takiego orzeczenia powoduje niedopuszczalność skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Bohdan K.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (13)

Główne

Konstytucja RP art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Warunek wydania ostatecznego orzeczenia przez organ władzy publicznej jako przesłanka dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 46 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Warunek wydania ostatecznego orzeczenia przez organ władzy publicznej jako przesłanka dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

Pomocnicze

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

ustawa o TK art. 36 § 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny

Zaskarżony akt normatywny.

Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Zaskarżony akt normatywny.

Konstytucja RP art. 30-86

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazane jako naruszone przez skarżącego.

Konstytucja RP art. 182

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazane jako naruszone przez skarżącego.

Konstytucja RP art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazane jako naruszone przez skarżącego.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazane jako naruszone przez skarżącego.

Konstytucja RP art. 8

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazane jako naruszone przez skarżącego.

Konstytucja RP art. 87 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazane jako naruszone przez skarżącego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wydania ostatecznego orzeczenia przez organ władzy publicznej jako przesłanka niedopuszczalności skargi konstytucyjnej. Art. 79 ust. 1 Konstytucji RP nie może być wzorcem kontroli w ramach skargi konstytucyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące "ducha prawa marksistowskiego" i zabezpieczania interesów PRL przez Kodeks cywilny i Kodeks postępowania cywilnego (niebadane merytorycznie z powodu niedopuszczalności skargi).

Godne uwagi sformułowania

skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw wcześniejsze podjęcie „ostatecznego orzeczenia” przez sąd bądź organ administracji publicznej stanowi warunek sine qua non zainicjowania tej formy kontroli instytucja ta służy uruchomieniu postępowania o charakterze nadzwyczajnym i subsydiarnym ustrojodawca nie przyznał skarżącemu uprawnienia do zainicjowania przed Trybunałem Konstytucyjnym kontroli abstrakcyjnej konstytucyjności prawa, lecz wyłącznie uprawnienie do kontroli konkretnej.

Skład orzekający

Andrzej Rzepliński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie podstawowych przesłanek formalnych dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu wydania ostatecznego orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym w przedmiocie skargi konstytucyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe, choć proceduralne, wymogi formalne dla wniesienia skargi konstytucyjnej, co jest istotne dla prawników praktyków. Zarzuty skarżącego dotyczące "prawa marksistowskiego" dodają historycznego kontekstu.

Czy wiesz, że skarga konstytucyjna wymaga ostatecznego orzeczenia? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE z dnia 3 marca 2011 r. Sygn. akt Ts 13/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Rzepliński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Bohdana K. w sprawie zgodności: ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) oraz ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 79 ust. 1 w związku z art. 30-86, art. 182, art. 20, art. 7, art. 8 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 10 stycznia 2011 r. adwokat Bohdan K. (dalej: skarżący) wniósł o uchylenie ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) oraz ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) jako niezgodnych z art. 79 ust. 1 w związku z art. 30-86, art. 182, art. 20, art. 7, art. 8 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji. Pod adresem zakwestionowanych ustaw skarżący sformułował szereg zarzutów, których istota sprowadza się do twierdzenia, że zostały one uchwalone w „duchu prawa marksistowskiego” i pomimo transformacji ustrojowej, ich charakter nie uległ zmianie. Zdaniem skarżącego oba akty prawne zabezpieczają interesy „PRL-owskiego państwa”, a nie prawa i wolności jednostki. Do skargi skarżący nie dołączył żadnego orzeczenia organu władzy publicznej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie uzależnione zostało od spełnienia przez skarżącego szeregu przesłanek wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i przepisów ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Trybunał podkreśla – co w przypadku skarżącego czyni po raz kolejny – że w myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 46 ust. 1 ustawy o TK, warunkiem rozpoznania przez Trybunał skargi konstytucyjnej jest wydanie na podstawie zaskarżonego aktu normatywnego wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, w którym orzeczono ostatecznie o konstytucyjnych prawach, wolnościach lub obowiązkach skarżącego. Wprawdzie przedmiotem kontroli w postępowaniu skargowym jest problem zgodności z Konstytucją objętego skargą aktu normatywnego, niemniej, wcześniejsze podjęcie „ostatecznego orzeczenia” przez sąd bądź organ administracji publicznej stanowi warunek sine qua non zainicjowania tej formy kontroli przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wynika to z przyjętej przez polskiego ustrojodawcę konstrukcji skargi konstytucyjnej, zgodnie z którą instytucja ta służy uruchomieniu postępowania o charakterze nadzwyczajnym i subsydiarnym w stosunku do innych środków i procedur ochrony konstytucyjnych praw i wolności skarżącego. Niedochowanie powyższego warunku powoduje, że rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej staje się niedopuszczalne. Jak wynika z treści sformułowanych w skardze zarzutów, w sprawie skarżącego nie została wydana żadna decyzja ani orzeczenie sądowe, legitymujące go do wystąpienia z tym nadzwyczajnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Brak takiego orzeczenia powoduje niemożność rozpoznania zarzutów sformułowanych w skardze konstytucyjnej. Składającemu skargę ustrojodawca nie przyznał bowiem uprawnienia do zainicjowania przed Trybunałem Konstytucyjnym kontroli abstrakcyjnej konstytucyjności prawa, lecz wyłącznie uprawnienie do kontroli konkretnej. W niniejszej sprawie nie została zatem spełniona podstawowa przesłanka dopuszczenia skargi do merytorycznego rozpoznania, o której mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zupełnie niezrozumiały jest także (pozbawiony notabene uzasadnienia) zarzut naruszenia art. 79 ust. 1 Konstytucji. Przepis ten, co podkreślono wyżej, kształtuje jedynie prawo wniesienia skargi konstytucyjnej do Trybunału, a tym samym nie może stanowić wzorca jej kontroli. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Trybunał na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 3 ustawy o TK postanowił orzec jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI