Ts 157/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu niewyczerpania toku instancyjnego, wskazując na właściwość sądów pracy do rozpatrzenia roszczeń ze stosunku pracy.
Skarżący konstytucyjny zarzucił niezgodność przepisów rozporządzenia dotyczącego służby dyplomatyczno-konsularnej z Konstytucją, twierdząc, że pozbawiono go prawa do sądu w sprawach pracowniczych. Trybunał Konstytucyjny odmówił jednak nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że skarżący nie wyczerpał drogi sądowej, a jego roszczenia powinny być rozpatrzone przez sąd pracy, a nie Naczelny Sąd Administracyjny.
Skarga konstytucyjna została złożona przez Andrzeja R. przeciwko § 7 i § 29 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 marca 1983 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników służby dyplomatyczno-konsularnej. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów Konstytucji, w tym prawa do sądu, dostępu do służby publicznej oraz prawa do równego traktowania. Sprawa dotyczyła umowy o pracę zawartej na stanowisku wicekonsula, która została rozwiązana z dniem odwołania do kraju. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który jednak odrzucił ją z powodu braku właściwości, wskazując na sądy pracy jako właściwe do rozpatrywania roszczeń ze stosunku pracy. Trybunał Konstytucyjny, opierając się na art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, stwierdził, że warunek wyczerpania toku instancyjnego nie został spełniony. Podkreślono, że skarżący powinien dochodzić swoich roszczeń przed sądem pracy, a nie Naczelnym Sądem Administracyjnym, gdyż umowa o pracę nie czyniła go urzędnikiem państwowym w rozumieniu ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Trybunał zaznaczył, że zasada subsydiarności skargi konstytucyjnej wymaga najpierw wyczerpania drogi sądowej przed sądem właściwym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te same w sobie nie naruszają prawa do sądu, pod warunkiem że skarżący dochodzi swoich roszczeń przed właściwym sądem pracy.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że skarżący nie wyczerpał drogi sądowej, ponieważ jego roszczenia ze stosunku pracy powinny być rozpatrzone przez sąd pracy, a nie Naczelny Sąd Administracyjny. Brak właściwości NSA nie oznacza pozbawienia prawa do sądu, a jedynie konieczność skierowania sprawy do właściwej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Andrzej R. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Minister Spraw Zagranicznych | organ_państwowy | strona umowy o pracę |
Przepisy (13)
Główne
Dz.U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643 ze zm. art. art. 46 ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wymóg wyczerpania toku instancyjnego przed wniesieniem skargi konstytucyjnej.
Pomocnicze
Dz.U. Nr 20, poz. 90 art. § 7
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 marca 1983 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników służby dyplomatyczno-konsularnej
Zaskarżony przepis, dotyczący rozwiązania umowy o pracę z dniem odwołania do kraju.
Dz.U. Nr 20, poz. 90 art. § 29
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 marca 1983 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników służby dyplomatyczno-konsularnej
Zaskarżony przepis, dotyczący rozwiązania umowy o pracę z dniem odwołania do kraju.
Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia prawa do równego traktowania.
Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. art. 31 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia ograniczenia praw i wolności.
Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. art. 45 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia prawa do sądu.
Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. art. 77 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia prawa do dostępu do służby publicznej.
Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. art. 60
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia prawa do dostępu do służby publicznej.
Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. art. 65 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia prawa do pracy.
Dz.U. z 1982 r. Nr 31, poz. 214 ze zm. art. art. 38 ust. 1
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych
Określa przesłanki skargi do NSA dla pracowników urzędów państwowych.
k.p. art. art. 5
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów kodeksu pracy w sprawach nieuregulowanych innymi przepisami.
k.p. art. art. 262 § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Właściwość sądu pracy do rozpatrywania roszczeń ze stosunku pracy.
k.p. art. art. 242 § 1
Kodeks pracy
Właściwość sądu pracy do rozpatrywania roszczeń ze stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewyczerpanie toku instancyjnego jako podstawa odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Właściwość sądów pracy do rozpatrywania roszczeń ze stosunku pracy, niezależnie od charakteru umowy. Brak legitymacji do wniesienia skargi do NSA dla osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, a nie mianowanych urzędników państwowych.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa do sądu przez przepisy rozporządzenia dotyczące służby dyplomatyczno-konsularnej. Zarzut pozbawienia prawa do dostępu do służby publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Warunek ten w niniejszej sprawie nie został zachowany. Pogląd ten należy uznać za w pełni uzasadniony, zważywszy na fakt, iż skarżący nawiązał stosunek pracy na podstawie umowy o pracę, nie był urzędnikiem mianowanym, tym samym nie przysługiwała mu skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 1 w związku z art. 242 § 1 kodeksu pracy skarżący swych roszczeń ze stosunku pracy powinien dochodzić przed sądem pracy. Dopiero niemożność udzielenia takiej ochrony, ze względu na treść obowiązujących norm prawnych, uzasadnia wystąpienie ze skargą konstytucyjną. W ten sposób realizuje się zasada subsydiarności skargi konstytucyjnej.
Skład orzekający
Krzysztof Kolasiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Właściwość sądów pracy w sprawach ze stosunku pracy, zasada subsydiarności skargi konstytucyjnej, wymóg wyczerpania drogi sądowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników służby dyplomatyczno-konsularnej zatrudnionych na umowę o pracę; ogólne zasady dotyczące właściwości sądów i skargi konstytucyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę subsydiarności skargi konstytucyjnej i właściwości sądów, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i konstytucyjnego.
“Prawo do sądu: kiedy skarga konstytucyjna jest przedwczesna?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmieniony204 POSTANOWIENIE z dnia 25 stycznia 2000 r. Sygn. Ts 157/99 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krzysztof Kolasiński po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Andrzeja R., w sprawie zgodności: § 7 i § 29 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 marca 1983 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników służby dyplomatyczno-konsularnej (Dz.U. Nr 20, poz. 90) z art. 32, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 60, art. 65 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej złożonej 21 października 1999 r. zarzucono, że § 7 i § 29 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 marca 1983 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników służby dyplomatyczno-konsularnej (Dz.U. Nr 20, poz. 90) narusza art. 32, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 60, art. 65 ust. 1 konstytucji przez pozbawienie skarżącego prawa do sądu w zakresie ochrony stosunku pracy, dostępu do służby publicznej oraz prawa do równego traktowania. Skarżący zawarł 1 lipca 1998 r. z Ministrem Spraw Zagranicznych umowę o pracę, na podstawie której został zatrudniony na stanowisku wicekonsula w Konsulacie Generalnym RP w L. Zgodnie z § 7 i § 29 zaskarżonego rozporządzenia umowa została zawarta do dnia odwołania z zajmowanego stanowiska do kraju. Pismem z 3 listopada 1998 r. skarżący został odwołany do kraju. Odwołanie to zostało potwierdzone pismem Ministra Spraw Zagranicznych z 6 listopada 1998 r., na które skarżący złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 16 lipca 1999 r. skargę odrzucił, stwierdzając brak swej właściwości do jej merytorycznego rozpoznania. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu toku instancyjnego. Warunek ten w niniejszej sprawie nie został zachowany. Skarżący wniósł wprawdzie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na pismo Ministra Spraw Zagranicznych z 6 listopada 1998 r., jednakże ze względu na brak właściwości tego sądu skarga została odrzucona. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w sprawach o roszczenia ze stosunku pracy, a takich roszczeń dochodzi skarżący, właściwe są sądy pracy. Pogląd ten należy uznać za w pełni uzasadniony, zważywszy na fakt, iż skarżący nawiązał stosunek pracy na podstawie umowy o pracę, nie był urzędnikiem mianowanym, tym samym nie przysługiwała mu skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.). Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 1 w związku z art. 242 § 1 kodeksu pracy skarżący swych roszczeń ze stosunku pracy powinien dochodzić przed sądem pracy – stanowiącym odrębną jednostkę organizacyjną sądu rejonowego. Wprawdzie § 29 zaskarżonego rozporządzenia stanowi, iż umowa o pracę zostaje rozwiązana z mocy prawa, jednakże przepis ten nie reguluje w ogóle kwestii ewentualnych roszczeń pracownika, który był stroną takiej umowy. W myśl art. 5 kp w sprawach nie uregulowanych przedmiotowym rozporządzeniem stosuje się przepisy kodeksu pracy. Sam fakt rozwiązania umowy o pracę z mocy prawa nie przesądza automatycznie niemożności dochodzenia ewentualnych roszczeń z umowy tej wynikających. Z powołanych przepisów zaskarżonego rozporządzenia w związku z powołanymi przepisami kodeksu pracy nie wynika expressis verbis niemożność dochodzenia przed sądem powszechnym roszczeń ze stosunku pracy. O pozbawieniu skarżącego prawa do sądu w zakresie dochodzenia prawa do pracy i prawa równego dostępu do służby publicznej można byłoby mówić dopiero w sytuacji, gdyby sąd pracy uznał się niewłaściwym do rozpatrzenia roszczeń skarżącego. Prawo wniesienia sprawy na drogę sądową nie polega na możliwości wniesienia sprawy do sądu wskazanego przez skarżącego. Sprawę należy wnieść do sądu właściwego ze względu na charakter stosunku prawnego, z którego skarżący wywodzi swe roszczenia. Wątpliwości związane z możliwością dopuszczalności rozpatrzenia tych roszczeń powinien rozstrzygnąć właściwy sąd. Sądy, jako organy stosujące prawo, są w pierwszej kolejności powołane do ochrony konstytucyjnych praw poszczególnych osób. Dopiero niemożność udzielenia takiej ochrony, ze względu na treść obowiązujących norm prawnych, uzasadnia wystąpienie ze skargą konstytucyjną. W ten sposób realizuje się zasada subsydiarności skargi konstytucyjnej. Gwarancją zachowania tej zasady w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym jest sformułowany w art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wymóg wyczerpania toku instancyjnego przed złożeniem skargi konstytucyjnej. Ze względu na niezrealizowanie powyższego wymogu należy odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI