Ts 154/09

Trybunał Konstytucyjny2010-02-17
SAOSinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnyprokuratorzywynagrodzenieustrój sądówkonstytucjadopuszczalność skargi

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej zasad wynagradzania prokuratorów, uznając ją za niedopuszczalną z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Skarga konstytucyjna dotyczyła zgodności przepisów nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, wprowadzających nowe zasady wynagradzania prokuratorów, z Konstytucją RP. Skarżący zarzucili naruszenie prawa do wynagrodzenia. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na niespełnienie wymogów formalnych, takich jak brak uprawdopodobnienia naruszenia konkretnych praw konstytucyjnych oraz brak dołączenia rozstrzygnięć organów władzy publicznej.

W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny rozpatrywał skargę konstytucyjną wniesioną przez Annę P., Danutę R., Marka R. i Krzysztofa B. Skarżący kwestionowali zgodność art. 11 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw z przepisami Konstytucji RP, w szczególności z art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawnego) i art. 32 (zasada równości) w związku z art. 8 (zasada podmiotowości prawnej). Głównym zarzutem było naruszenie prawa do wynagrodzenia poprzez wprowadzenie nowych zasad wynagradzania prokuratorów, które miały ograniczać to prawo. Trybunał Konstytucyjny, działając na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić nadania skardze dalszego biegu. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że skarga nie spełnia wymogów formalnych określonych w Konstytucji i ustawie o Trybunale Konstytucyjnym. Wskazano, że skarżący nie uprawdopodobnili, w jakim zakresie kwestionowany przepis narusza ich konkretne prawa konstytucyjne, nie dołączyli wymaganych rozstrzygnięć organów władzy publicznej, a także nie wskazali precyzyjnie adekwatnych wzorców konstytucyjnych. Podkreślono, że skarga konstytucyjna ma charakter subsydiarny i wymaga ścisłej interpretacji przesłanek dopuszczalności, a także związku z konkretnym naruszeniem praw jednostki. Dodatkowo, Trybunał przypomniał, że art. 2 i art. 32 Konstytucji nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli w skardze konstytucyjnej, lecz muszą być odnoszone do konkretnych przepisów naruszających prawa i wolności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie może zostać rozpoznana merytorycznie z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnili naruszenia konkretnych praw konstytucyjnych, nie dołączyli wymaganych dokumentów (rozstrzygnięć organów władzy) i nie wskazali precyzyjnie wzorców kontroli, a także z uwagi na niedopuszczalność stosowania art. 2 i art. 32 Konstytucji jako samodzielnych wzorców w skardze konstytucyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

skarżący (w sensie formalnym, sprawa nie została merytorycznie rozpoznana)

Strony

NazwaTypRola
Anna P.osoba_fizycznaskarżący
Danuta R.osoba_fizycznaskarżący
Marek R.osoba_fizycznaskarżący
Krzysztof B.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (9)

Główne

u.p.u.s.p. art. 11 ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw

Kwestionowany przepis dotyczący zasad wynagradzania prokuratorów.

u.p.u.s.p. art. 10 ust. 2

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw

Kwestionowany przepis dotyczący zasad wynagradzania prokuratorów.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w skardze konstytucyjnej.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w skardze konstytucyjnej; ma charakter 'metaprawa'.

Konstytucja RP art. 8

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 79 ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa warunki dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 46

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Określa wymogi formalne skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 47

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Określa wymogi formalne skargi konstytucyjnej.

ustawa o TK art. 36 ust. 3

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w Konstytucji i ustawie o TK. Skarżący nie uprawdopodobnili naruszenia konkretnych praw konstytucyjnych. Do skargi nie dołączono wymaganych rozstrzygnięć organów władzy publicznej. Artykuł 2 i 32 Konstytucji nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli w skardze konstytucyjnej.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone przepisy naruszają prawo do wynagrodzenia prokuratorów.

Godne uwagi sformułowania

Nie każda skarga konstytucyjna skierowana do Trybunału Konstytucyjnego może zostać rozpoznana merytorycznie. Jest to środek ochrony wolności lub praw sformalizowany i obowiązkiem skarżącego jest spełnienie wymogów warunkujących dopuszczalność skargi. Konstrukcja art. 79 ust. 1 wskazuje na niedopuszczalność stosowania actio popularis, będącej skargą powszechną, abstrakcyjną – w przeciwieństwie do skargi konstytucyjnej, która zgodnie z Konstytucją może dotyczyć jedynie naruszenia konkretnych konstytucyjnych wolności lub praw danej jednostki. Artykuł 32 ma charakter niejako prawa „drugiego stopnia” („metaprawa”)

Skład orzekający

Stanisław Biernat

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi formalne, samodzielne wzorce kontroli (art. 2 i 32 Konstytucji), subsydiarny charakter skargi konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg konstytucyjnych i ich wymogów formalnych, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii wynagrodzeń prokuratorów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady proceduralne dotyczące skargi konstytucyjnej, co jest ważne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Pokazuje, jak formalne wymogi mogą decydować o rozpoznaniu sprawy.

Formalności ważniejsze niż meritum? Trybunał Konstytucyjny odrzuca skargę prokuratorów z powodu braków formalnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
364/5/B/2010 POSTANOWIENIE z dnia 17 lutego 2010 r. Sygn. akt Ts 154/09 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Biernat, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Anny P., Danuty R., Marka R., Krzysztofa B. w sprawie zgodności: art. 11 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 56, poz. 459) z art. 2 i art. 32 w związku z art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 25 czerwca 2009 r., sporządzonej przez skarżących, zakwestionowana została zgodność art. 11 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 56, poz. 459) z art. 2 i art. 32 w związku z art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący nie zgadzają się z wprowadzonymi przez zaskarżoną ustawę nowymi zasadami wynagradzania prokuratorów, w szczególności zwracają uwagę, że „części prokuratorom narzucono podstawę stażu pracy na danym stanowisku, co ograniczyło ich prawo do wynagrodzenia”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Nie każda skarga konstytucyjna skierowana do Trybunału Konstytucyjnego może zostać rozpoznana merytorycznie. Jest to środek ochrony wolności lub praw sformalizowany i obowiązkiem skarżącego jest spełnienie wymogów warunkujących dopuszczalność skargi, wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i z uszczegóławiających Konstytucję art. 46 i art. 47 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z przywołanymi regulacjami, skarżący jest zobowiązany do uprawdopodobnienia, w jakim zakresie norma dekodowana z podstawy prawnej rozstrzygnięcia o wolnościach lub prawach skarżącego pozostaje w sprzeczności z normami płynącymi z postanowień konstytucyjnych. Prawidłowe spełnienie tego obowiązku wymaga więc nie tylko precyzyjnego określenia przedmiotu skargi, ale również poprawnego wskazania adekwatnych wzorców konstytucyjnych. Złożona skarga powyższych wymagań nie spełnia. Z art. 79 ust. 1 Konstytucji wynika szczególny i ograniczony, pod względem przedmiotowym, charakter skargi konstytucyjnej jako subsydiarnego instrumentu ochrony wolności i praw. W związku z tym przesłanki dopuszczalności należy interpretować w sposób ścisły, a nie rozszerzający, zgodny ze swoistym charakterem tego środka prawnego. Konstrukcja art. 79 ust. 1 wskazuje na niedopuszczalność stosowania actio popularis, będącej skargą powszechną, abstrakcyjną – w przeciwieństwie do skargi konstytucyjnej, która zgodnie z Konstytucją może dotyczyć jedynie naruszenia konkretnych konstytucyjnych wolności lub praw danej jednostki. Trybunał stwierdza, że do skargi nie dołączono rozstrzygnięć organów władzy publicznej, analiza których pozwoliłaby na stwierdzenie, czy i w jakim zakresie kwestionowany przepis stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia o konstytucyjnych prawach i wolnościach skarżącego. Wskazuje to na brak, niezbędnego z punktu widzenia art. 79 Konstytucji, związku między zaskarżanym przepisem a konkretnym rozstrzygnięciem. Ponadto nie można uznać, że spełnieniem warunku dokładnego określenia przedmiotu kontroli oraz podania właściwego wzorca kontroli jest sformułowanie żądania badania konstytucyjności przepisu wskazanej ustawy, ponieważ nie zostało ono poparte racjami uprawdopodabniającymi konieczność takiej kontroli. W piśmie procesowym nie określono naruszonych konstytucyjnych praw podmiotowych osób skarżących. Niezależnie od powyższego Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 2 oraz art. 32 Konstytucji nie mogą stanowić samodzielnego wzorca kontroli. W wyroku z 10 lipca 2000 r. (SK 21/99, OTK ZU nr 5/2000, poz. 144) Trybunał wskazał, że dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw w trybie skargi konstytucyjnej podstawy poszukiwać należy nie w ogólnej klauzuli demokratycznego państwa prawnego (art. 2), lecz w konkretnych postanowieniach Konstytucji. Z kolei w odniesieniu do art. 32 Trybunał uznał, że ma on charakter niejako prawa „drugiego stopnia” („metaprawa”), tzn. przysługuje w związku z konkretnymi normami prawnymi, a nie w oderwaniu od nich, samoistnie. Jeżeli te normy lub działania nie mają odniesienia do konkretnych, określonych w Konstytucji wolności i praw, prawo do równego traktowania nie ma w pełni charakteru prawa konstytucyjnego, a to sprawia, że nie może być chronione za pomocą skargi konstytucyjnej. Artykuł 32 Konstytucji wyraża przede wszystkim zasadę ogólną i dlatego winien być w pierwszej kolejności odnoszony do konkretnych przepisów Konstytucji, nawet jeżeli konstytucyjna regulacja danego prawa jest niepełna i wymaga konkretyzacji ustawowej (zob. postanowienie TK z 24 października 2001 r., SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001 poz. 225). Mając na uwadze powyższe, Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o TK oraz w oparciu o art. 46 i art. 47 ustawy o TK, odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.