Ts 154/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW niniejszej sprawie Maria i Ryszard Pucyk złożyli skargę konstytucyjną, w której zarzucili niezgodność art. 393 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43 poz. 296 ze zm.) z art. 183 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 172 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) z art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wskazali, że w sprawie o zasiedzenie, prowadzonej pod sygn. akt I Ns 433/99, Sąd Rejonowy w Siedlcach stwierdził nabycie własności działki przez zasiedzenie, mimo że skarżący nabyli ją wcześniej na podstawie umowy kupna-sprzedaży. Apelacja i kasacja skarżących zostały oddalone. Skarżący argumentowali, że sądy błędnie ustaliły stan faktyczny i początek biegu terminu zasiedzenia, naruszając art. 233 § 1 KPC. Podnosili również, że art. 393 KPC ogranicza możliwość wniesienia kasacji, co jest sprzeczne z pozycją ustrojową Sądu Najwyższego i zasadą państwa prawnego. Zarzucili także, że art. 172 KC dopuszcza utratę własności mimo zachowania staranności. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, odmówił nadania dalszego biegu skardze. Uzasadnił to tym, że art. 183 ust. 1 Konstytucji RP nie stanowi samoistnego źródła praw lub wolności o charakterze podmiotowym, a jedynie określa pozycję ustrojową Sądu Najwyższego. Ponadto, zarzuty dotyczące art. 172 KC uznał za oczywiście bezzasadne, wskazując, że zasiedzenie jest powszechnie uznaną instytucją cywilnoprawną, a skarżący nabyli nieruchomość od podmiotu, któremu w chwili sprzedaży nie przysługiwało prawo własności, ponieważ zasiedzenie nastąpiło wcześniej. Trybunał podkreślił, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabywców działających w dobrej wierze, co nie miało miejsca w tej sytuacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek formalnych skargi konstytucyjnej, dopuszczalność zarzutów dotyczących zasiedzenia w kontekście ochrony własności konstytucyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, gdzie skarżący nabyli nieruchomość od osoby, której już nie przysługiwało prawo własności z powodu zasiedzenia przez osobę trzecią.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 393 KPC, ograniczający możliwość wniesienia kasacji, jest zgodny z art. 183 ust. 1 Konstytucji RP, określającym pozycję ustrojową Sądu Najwyższego?
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ art. 183 ust. 1 Konstytucji RP nie stanowi samoistnego źródła praw lub wolności o charakterze podmiotowym, które mogłyby być naruszone przez przepisy proceduralne.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że art. 183 ust. 1 Konstytucji RP określa jedynie pozycję ustrojową Sądu Najwyższego i nie stanowi źródła praw podmiotowych skarżącego, co uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi w tym zakresie.
Czy art. 172 § 1 i 2 KC, dopuszczający nabycie własności przez zasiedzenie, jest zgodny z art. 21 Konstytucji RP, gwarantującym ochronę własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzuty są bezzasadne, ponieważ zasiedzenie jest instytucją cywilnoprawną, a skarżący nabyli nieruchomość od podmiotu, któremu w chwili sprzedaży nie przysługiwało prawo własności.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że zasiedzenie jest powszechnie uznaną instytucją cywilnoprawną. Skarżący nie uzasadnili, dlaczego ograniczenie prawa własności wynikające z zasiedzenia miałoby być sprzeczne z art. 21 Konstytucji RP. Podkreślono, że skarżący nabyli nieruchomość od osoby, która już nie była jej właścicielem z powodu wcześniejszego zasiedzenia przez osobę trzecią.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Maria Pucyk | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Ryszard Pucyk | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 172 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dopuszczające nabycie własności przez zasiedzenie.
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje ochronę własności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 393
Kodeks postępowania cywilnego
Ograniczenia kasacji pozwalają praktycznie w każdej sprawie odmówić przyjęcia kasacji.
Konstytucja RP art. 183 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa pozycję ustrojową Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
u.k.w.i.h. art. 5
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych.
u.k.w.i.h. art. 6 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wyłączenie rękojmi w przypadku nabywcy działającego w złej wierze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 183 ust. 1 Konstytucji RP nie jest samoistnym źródłem praw podmiotowych. • Zasiedzenie jest instytucją cywilnoprawną, a skarżący nabyli nieruchomość od osoby, której już nie przysługiwało prawo własności. • Skarżący nie wykazali, aby ograniczenie prawa własności przez zasiedzenie było sprzeczne z art. 21 Konstytucji RP.
Odrzucone argumenty
Art. 393 KPC narusza art. 183 ust. 1 Konstytucji RP. • Art. 172 § 1 i 2 KC narusza art. 21 Konstytucji RP. • Sądy błędnie ustaliły stan faktyczny i początek biegu terminu zasiedzenia. • Nabycie nieruchomości na podstawie umowy kupna-sprzedaży powinno być chronione mimo zasiedzenia przez osobę trzecią.
Godne uwagi sformułowania
nie stanowi samoistnego źródła żadnych praw lub wolności o charakterze podmiotowym • Zasiedzenie należy do powszechnie i od dawna uznanych instytucji cywilnoprawnych. • praktycznie po każdej transakcji może zgłosić się pretendent do własności, który przedstawi świadków posiadania samoistnego i w ten sposób nabędzie własność
Skład orzekający
Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek formalnych skargi konstytucyjnej, dopuszczalność zarzutów dotyczących zasiedzenia w kontekście ochrony własności konstytucyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, gdzie skarżący nabyli nieruchomość od osoby, której już nie przysługiwało prawo własności z powodu zasiedzenia przez osobę trzecią.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych instytucji prawa cywilnego (zasiedzenie) i procesowego (kasacja) oraz ich zgodności z Konstytucją, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Czy zasiedzenie może unieważnić zakup nieruchomości? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.