Orzeczenie · 2002-06-21

TS 154/01

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2002-06-21
SAOSAdministracyjnecudzoziemcyWysokakonstytucyjny
cudzoziemcypochodzenie polskieprawo osiedleniaustawa o cudzoziemcachKonstytucja RPTrybunał Konstytucyjnyskarżącyuzasadnienie decyzji

Skarżący Igor Pankovskiy złożył skargę konstytucyjną, kwestionując przepisy ustawy o cudzoziemcach (art. 13 ust. 1, art. 23 w zw. z art. 19 oraz art. 77) w kontekście jego prawa do osiedlenia się w Polsce, wynikającego z art. 52 ust. 5 Konstytucji RP, jako osoba polskiego pochodzenia. Wojewoda Mazowiecki i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówili mu zezwolenia na osiedlenie się, powołując się na wskazane przepisy ustawy, a także odmówili uzasadnienia decyzji na podstawie art. 77 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego. Trybunał Konstytucyjny początkowo postanowieniem z 13 marca 2002 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że skarżący nie wskazał naruszonego prawa konstytucyjnego, a wskazane w petitum wzorce kontroli nie były wystarczające. Trybunał uznał, że art. 52 ust. 5 Konstytucji wymaga stwierdzenia pochodzenia polskiego zgodnie z ustawą w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji, a rozstrzygnięcia władz ukraińskich nie mają znaczenia. Po złożeniu zażalenia, Trybunał Konstytucyjny uwzględnił je, stwierdzając, że skarżący uprawdopodobnił naruszenie swoich praw. Trybunał uznał, że rozbieżność między petitum a uzasadnieniem skargi nie była na tyle duża, aby odmówić jej dalszego biegu. Podkreślono, że art. 52 ust. 5 Konstytucji odsyła do ustawy w kwestii stwierdzenia pochodzenia polskiego, a przepisy ustawy o repatriacji z 2000 r. i rozporządzenie wykonawcze z 2001 r. precyzują ten tryb. Trybunał uznał, że skarżący uprawdopodobnił naruszenie art. 51 ust. 3 Konstytucji przez art. 77 ustawy (brak uzasadnienia decyzji) oraz naruszenie art. 18 Konstytucji (prawo do życia w rodzinie) przez przepisy ograniczające jego prawo do pobytu. W związku z tym postanowiono uwzględnić zażalenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 52 ust. 5 Konstytucji RP w kontekście stwierdzania polskiego pochodzenia, znaczenie uzasadnienia decyzji administracyjnych (art. 51 ust. 3 Konstytucji RP), oraz prawo do życia w rodzinie (art. 18 Konstytucji RP).

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej osób ubiegających się o osiedlenie na podstawie polskiego pochodzenia, z uwzględnieniem przepisów ustawy o cudzoziemcach i ustawy o repatriacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 13 ust. 1 i art. 23 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 19 tej ustawy, uzasadniające odmowę zezwolenia na osiedlenie się cudzoziemcowi polskiego pochodzenia, są zgodne z art. 52 ust. 5 Konstytucji RP?

Odpowiedź sądu

Trybunał uznał, że skarżący nie jest podmiotem prawa z art. 52 ust. 5 Konstytucji, ponieważ stwierdzenie pochodzenia polskiego musi nastąpić zgodnie z ustawą w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji, a rozstrzygnięcia władz ukraińskich nie mają znaczenia.

Uzasadnienie

Trybunał początkowo odmówił nadania dalszego biegu skardze, uznając, że skarżący nie wykazał, iż jest podmiotem prawa z art. 52 ust. 5 Konstytucji, gdyż nie stwierdzono jego polskiego pochodzenia zgodnie z polską ustawą. Po uwzględnieniu zażalenia, Trybunał uznał, że skarżący uprawdopodobnił naruszenie swoich praw, co wymaga dalszego rozpoznania.

Czy art. 77 ustawy o cudzoziemcach, pozwalający na odstąpienie od uzasadnienia decyzji, jest zgodny z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP w odniesieniu do osób polskiego pochodzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Trybunał uznał, że skarżący uprawdopodobnił naruszenie art. 51 ust. 3 Konstytucji przez art. 77 ustawy, który uniemożliwił mu ustalenie podstaw decyzji.

Uzasadnienie

Brak uzasadnienia decyzji uniemożliwił skarżącemu ustalenie, na podstawie jakich dokumentów i dowodów została wydana decyzja, co narusza jego prawa.

Czy odmowa zezwolenia na osiedlenie się narusza prawo do życia w rodzinie (art. 18 Konstytucji RP)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Trybunał uznał, że skutki rozstrzygnięć opartych na art. 13 ust. 1 pkt 9, art. 23 ust. 2 i art. 19 ustawy o cudzoziemcach ograniczają prawo do przebywania wraz z rodziną, co uprawdopodabnia zarzut naruszenia art. 18 Konstytucji.

Uzasadnienie

Ograniczenie prawa do osiedlenia się wpływa na możliwość życia skarżącego z rodziną w Polsce.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uwzględnić zażalenie
Strona wygrywająca
skarżący

Strony

NazwaTypRola
Igor Pankovskiyosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (17)

Główne

u.c. art. 23 § pkt 2

Ustawa o cudzoziemcach

Podstawa odmowy zezwolenia na osiedlenie się.

u.c. art. 13 § ust. 1 pkt 9

Ustawa o cudzoziemcach

Podstawa odmowy zezwolenia na osiedlenie się.

u.c. art. 77

Ustawa o cudzoziemcach

Umożliwia odstąpienie od uzasadnienia decyzji.

Konstytucja RP art. 52 § ust. 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo osoby pochodzenia polskiego do osiedlenia się na terytorium RP.

Pomocnicze

u.c. art. 19

Ustawa o cudzoziemcach

W związku z art. 23 ustawy, dotyczy odmowy zezwolenia na osiedlenie się.

Konstytucja RP art. 18

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona wartości konstytucyjnych: małżeństwo, rodzina, macierzyństwo, rodzicielstwo.

Konstytucja RP art. 37

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

W związku z art. 51 ust. 3 Konstytucji, dotyczy prawa do informacji o postępowaniu.

Konstytucja RP art. 51 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do dostępu do akt postępowania.

u.TK art. 66

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Zasada skargowości, wyklucza wszczynanie kontroli z urzędu.

u.TK art. 47 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymóg wskazania naruszonych konstytucyjnych praw skarżącego.

u.TK art. 32 § ust. 1 pkt 3 i 4

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wymóg sformułowania zarzutu niekonstytucyjności.

u.TK art. 2 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Tryb kontroli konstytucyjności z urzędu (bezprzedmiotowy w tej sprawie).

u.c. art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach

Wiza repatriacyjna dla cudzoziemców narodowości polskiej lub pochodzenia polskiego.

u.c. art. 109 § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach

Uznanie za obywatela polskiego wymaga stwierdzenia polskiej narodowości lub pochodzenia.

u.rep. art. 5

Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji

Sformułowanie przesłanek uznania za osobę pochodzenia polskiego.

u.rep. art. 14

Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji

Delegacja do wydania rozporządzenia określającego tryb postępowania w sprawach o uznanie za osobę pochodzenia polskiego.

Dz. U. Nr 26, poz. 294 ze zm.

Rozporządzenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 15 marca 2001 r.

Określa tryb postępowania w sprawach o uznanie za osobę pochodzenia polskiego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący uprawdopodobnił naruszenie art. 51 ust. 3 Konstytucji przez art. 77 ustawy (brak uzasadnienia decyzji). • Skarżący uprawdopodobnił naruszenie art. 18 Konstytucji (prawo do życia w rodzinie) przez przepisy ograniczające jego prawo do pobytu. • Rozbieżność między petitum a uzasadnieniem skargi nie była na tyle duża, aby odmówić jej nadania dalszego biegu.

Odrzucone argumenty

Trybunał początkowo uznał, że skarżący nie jest podmiotem prawa z art. 52 ust. 5 Konstytucji, ponieważ stwierdzenie pochodzenia polskiego musi nastąpić zgodnie z polską ustawą.

Godne uwagi sformułowania

Powstaje w związku z tym pytanie, czy stwierdzenie pochodzenia polskiego mogło mieć miejsce w innym postępowaniu oraz czy rozstrzygnięcie w tej kwestii mogło opierać się bezpośrednio na art. 52 ust. 5 Konstytucji? • Skarżący uprawdopodobnił natomiast zarzut naruszenia art. 51 ust. 3 Konstytucji przez art. 77 zaskarżonej ustawy, który to przepis umożliwił organowi orzekającemu w jego sprawie odstąpienie od sporządzenia uzasadnienia decyzji. • Zasada skargowości, o której mowa w art. 66 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wyklucza wszczynanie kontroli konstytucyjności prawa z urzędu.

Skład orzekający

Bohdan Zdziennicki

przewodniczący

Marek Safjan

sprawozdawca

Wiesław Johann

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 52 ust. 5 Konstytucji RP w kontekście stwierdzania polskiego pochodzenia, znaczenie uzasadnienia decyzji administracyjnych (art. 51 ust. 3 Konstytucji RP), oraz prawo do życia w rodzinie (art. 18 Konstytucji RP)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej osób ubiegających się o osiedlenie na podstawie polskiego pochodzenia, z uwzględnieniem przepisów ustawy o cudzoziemcach i ustawy o repatriacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do osiedlenia się w Polsce dla osób polskiego pochodzenia, a także kwestii proceduralnych związanych z uzasadnianiem decyzji administracyjnych. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie żądań w skardze konstytucyjnej.

Czy polskie pochodzenie gwarantuje prawo do osiedlenia się w Polsce? Trybunał Konstytucyjny rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst