Ts 3/02

Trybunał Konstytucyjny2002-05-06
SAOSinneprawa konstytucyjneWysokakonstytucyjny
skarga konstytucyjnaTrybunał Konstytucyjnydroga sądowaostateczne orzeczeniezakwaterowanie wojskoweprawa obywatelskie

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu niewyczerpania drogi sądowej przez skarżącego.

Skarżący Andrzej Ostrowski zakwestionował zgodność przepisu ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z Konstytucją, zarzucając naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej i równego traktowania. Trybunał Konstytucyjny odmówił jednak nadania dalszego biegu skardze, ponieważ skarżący nie wyczerpał drogi sądowej, nie wnosząc skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego od ostatecznej decyzji administracyjnej.

Skarga konstytucyjna Andrzeja Ostrowskiego dotyczyła zgodności art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z art. 2, 32 i 75 Konstytucji RP. Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że przepis ten, ograniczając prawo do kwatery wojskowej tylko do żołnierzy pobierających wojskową rentę inwalidzką z tytułu służby, narusza zasady sprawiedliwości społecznej, równego traktowania i prawa do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Stan faktyczny opierał się na decyzji Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o stwierdzeniu niezachowania przez skarżącego uprawnień do kwatery, mimo posiadania renty inwalidzkiej niezwiązanej ze służbą. Trybunał Konstytucyjny, po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych, uznał skargę za niedopuszczalną. Podstawą odmowy było niewyczerpanie przez skarżącego drogi sądowej – nie skorzystał on z możliwości wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego od decyzji administracyjnej. Trybunał podkreślił, że skarga konstytucyjna przysługuje tylko po wyczerpaniu wszelkich dostępnych środków prawnych, a ostateczne orzeczenie sądu jest warunkiem jej dopuszczalności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna nie może być nadana dalszy bieg, jeśli nie zostały wyczerpane wszystkie dostępne środki prawne, w tym droga sądowa.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, skarga konstytucyjna przysługuje po wyczerpaniu drogi prawnej. Oznacza to konieczność doprowadzenia do wydania prawomocnego wyroku sądu lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W przypadku decyzji administracyjnych, jeśli istnieje możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego, decyzja ta nie jest traktowana jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście procedury)

Strony

NazwaTypRola
Andrzej Ostrowskiosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (9)

Główne

Konstytucja RP art. 79 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przysługuje każdemu, czyje konstytucyjne prawa lub wolności zostały naruszone ostatecznym orzeczeniem sądu albo organu administracji publicznej, wydanym na podstawie kwestionowanych przepisów. Wymaga wyczerpania drogi prawnej.

u.o.TK art. 46 § 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Skarga konstytucyjna może nastąpić po wyczerpaniu przez skarżącego przysługującej mu drogi prawnej, w terminie 3 miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji albo innego ostatecznego rozstrzygnięcia.

u.o.TK art. 49

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

u.o.TK art. 36 § 3

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

Pomocnicze

u.z.S.Z.RP art. 23 § 1

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Zaskarżony przepis, zastrzegając prawo do kwatery wojskowej wyłącznie dla żołnierzy zawodowych nabywających uprawnienie do wojskowej renty inwalidzkiej z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia zasady równego traktowania wobec prawa.

Konstytucja RP art. 75

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia zasady zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja ostatecznej decyzji administracyjnej, która nie jest traktowana jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, jeśli istnieje możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyczerpanie przez skarżącego drogi sądowej, co stanowi podstawową przesłankę niedopuszczalności skargi konstytucyjnej.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące naruszenia zasad sprawiedliwości społecznej, równego traktowania i prawa do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez zaskarżony przepis ustawy.

Godne uwagi sformułowania

skardze konstytucyjnej nie może być nadany dalszy bieg, nie spełnia ona bowiem przesłanek dopuszczalności Legitymowanym do wniesienia skargi konstytucyjnej jest więc wyłącznie podmiot, który w swojej indywidualnej sprawie doprowadził do wydania orzeczenia mającego charakter ostateczny. nie można traktować jako “ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji skarżący przed wniesieniem skargi konstytucyjnej powinien wykorzystać przysługujące środki proceduralne w celu doprowadzenia do rozstrzygnięcia sprawy prawomocnym wyrokiem sądu sama zaś skarga wniesiona została przez skarżącego przedwcześnie.

Skład orzekający

Marek Safjan

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności konieczności wyczerpania drogi sądowej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie procedury wnoszenia skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę proceduralną dotyczącą skargi konstytucyjnej, która jest istotna dla każdego prawnika zajmującego się prawem konstytucyjnym lub chcącego skorzystać z tego środka ochrony prawnej.

Zanim złożysz skargę konstytucyjną, sprawdź, czy wyczerpałeś drogę sądową!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
178 POSTANOWIENIE z dnia 6 maja 2002 r. Sygn. akt Ts 3/02 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Safjan po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Andrzeja Ostrowskiego w sprawie zgodności: art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.) z art. 2, art. 32 i art. 75 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej z 8 stycznia 2002 r. pełnomocnik skarżącego – Andrzeja Ostrowskiego, zakwestionował zgodność art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (dalej: ustawa) z art. 2, art. 32 i art. 75 Konstytucji RP. Zaskarżonemu przepisowi ustawy zarzucił, że zastrzegając zachowanie prawa do kwatery wojskowej wyłącznie przez tych żołnierzy zawodowych, którzy nabyli uprawnienie do wojskowej renty inwalidzkiej z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową, prowadzi do naruszenia zasad sprawiedliwości społecznej i równego traktowania wobec prawa. Ponadto – zdaniem pełnomocnika – takie unormowanie stoi w sprzeczności z deklarowaną w art. 75 Konstytucji zasadą zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli. Skarga sformułowana została w oparciu o następujący stan faktyczny. Decyzją nr 53/01 Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Słupsku z 14 maja 2001 r. stwierdził, że skarżący nie zachował uprawnień do osobnej kwatery stałej. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że skarżący posiada uprawnienia do wojskowej renty inwalidzkiej, jednakże bez związku ze służbą wojskową. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją nr OR ZGM 40-8-1/01 Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Gdyni z 5 lipca 2001 r. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 21 lutego 2002 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej poprzez sprecyzowanie, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób – zdaniem skarżącego zostały naruszone przez zaskarżony przepis ustawy oraz przez wskazanie, czy skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego od decyzji z 5 lipca 2001 r., wydanej przez Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Gdyni. W piśmie z 6 marca 2002 r. pełnomocnik skarżącego ponownie sformułował zarzut naruszenia zasad sprawiedliwości społecznej oraz zasady równości w zakresie prawa przewidzianego w art. 75 Konstytucji. Pełnomocnik poinformował również, że skarżący nie składał skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie stwierdzające niezachowanie uprawnień do kwatery stałej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skardze konstytucyjnej nie może być nadany dalszy bieg, nie spełnia ona bowiem przesłanek dopuszczalności występowania z tym środkiem prawnym. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skarga konstytucyjna przysługuje każdemu, czyje konstytucyjne prawa lub wolności zostały naruszone ostatecznym orzeczeniem sądu albo organu administracji publicznej, wydanym na podstawie kwestionowanych w skardze przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego. Legitymowanym do wniesienia skargi konstytucyjnej jest więc wyłącznie podmiot, który w swojej indywidualnej sprawie doprowadził do wydania orzeczenia mającego charakter ostateczny. Sprecyzowanie zasad, na jakich dopuszczalne jest występowanie ze skargą konstytucyjną nastąpiło w ustawie z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. Zgodnie z zamieszczonym w niej art. 46 ust. 1, może to nastąpić po wyczerpaniu przez skarżącego przysługującej mu drogi prawnej, w terminie 3 miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji albo innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego w sprawie skargi konstytucyjnej wielokrotnie podnoszony był problem ostateczności orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. W odniesieniu do postępowania administracyjnego wyrażony został pogląd, iż w sprawach, w których została już wydana “ostateczna decyzja” administracyjna w rozumieniu art. 145 § 1 k.p.a., a w których istnieje jeszcze możliwość wniesienia na taką decyzję skargi do sądu administracyjnego, takiej decyzji nie można traktować jako “ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji (por. postanowienie TK z 10 listopada 1998 r., sygn. akt Ts 107/98, OTK ZU nr I/1999, poz. 80). Warto także odwołać się do wyrażonej w orzecznictwie interpretacji art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym i zawartego w nim wyliczenia form rozstrzygnięć podjętych wobec skarżącego. W ocenie Trybunału przyjęta w tym przepisie kolejność – prawomocny wyrok, ostateczna decyzja, inne ostateczne rozstrzygnięcie – zawiera istotną rację merytoryczną. Podkreśla to bowiem, iż skarżący przed wniesieniem skargi konstytucyjnej powinien wykorzystać przysługujące środki proceduralne w celu doprowadzenia do rozstrzygnięcia sprawy prawomocnym wyrokiem sądu (por. postanowienie TK z 6 października 1998 r., sygn. akt Ts 98/98, OTK ZU nr I/1999, poz. 81). Jest to podyktowane z jednej strony subsydiarnym charakterem skargi konstytucyjnej, jak i koniecznością uniknięcia dwutorowości dochodzenia naruszonych praw i wolności konstytucyjnych, a także konkurencyjności środków ochrony przewidzianych prawem (por. postanowienie TK z 17 marca 1998 r., sygn. akt Ts 27/97, OTK ZU nr 2/1998, poz. 20). W ocenie Trybunału Konstytucyjnego powyższa przesłanka nie została w niniejszej sprawie spełniona. Zgodnie z wyjaśnieniem zawartym w piśmie pełnomocnika z 6 marca 2002 r., skarżący nie skorzystał z możliwości wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję z 5 lipca 2001 r., wydaną przez Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Gdyni. Tym samym uznać należy, że nie doszło do wydania w sprawie skarżącego ostatecznego orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji, sama zaś skarga wniesiona została przez skarżącego przedwcześnie. Z uwagi więc na niedopełnienie tej – podstawowej dla dopuszczalności wystąpienia ze skargą konstytucyjną – przesłanki należało odmówić nadania skardze dalszego biegu. Biorąc powyższe pod uwagę, działając na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), orzeka się jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI