Ts 153/05

Trybunał Konstytucyjny2006-05-09
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
KRSsędziowieawans zawodowyprawo do sąduTrybunał Konstytucyjny Konstytucja RPustawa o KRS

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej przepisów o Krajowej Radzie Sądownictwa, uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych.

Skarga konstytucyjna dotyczyła przepisów ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (KRS) oraz rozporządzenia wykonawczego, które miały naruszać konstytucyjne prawa sędziego do awansu zawodowego i dostępu do sądu. Skarżący podniósł, że kryteria oceny kandydatów na sędziów są dowolne, a brak obowiązku uzasadniania decyzji KRS oraz brak możliwości odwołania się do sądu naruszają jego prawa. Trybunał Konstytucyjny odmówił jednak nadania dalszego biegu skardze w części dotyczącej art. 13 ust. 2 ustawy o KRS, uznając, że uchwała KRS nie była wydana na podstawie tego przepisu i nie stanowiła ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.

W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny rozpatrywał skargę konstytucyjną wniesioną przez sędziego A.W., który kwestionował zgodność z Konstytucją przepisów ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (KRS) oraz rozporządzenia wykonawczego. Skarżący zarzucał, że przepisy te naruszają jego prawa konstytucyjne, w szczególności prawo do równego dostępu do służby publicznej (art. 60 Konstytucji), prawo do sprawiedliwego i jawnego postępowania (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Konkretnie, skarżący podnosił, że art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy o KRS, które przyznają Radzie kompetencje do ustalania kryteriów oceny kandydatów na stanowiska sędziowskie, umożliwiają arbitralne decydowanie o awansie zawodowym sędziów. Ponadto, kwestionował art. 13 ust. 1 ustawy o KRS i § 21 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, argumentując, że brak obowiązku uzasadniania decyzji KRS narusza prawo do poznania motywacji władzy publicznej i uniemożliwia weryfikację danych. Najważniejszy zarzut dotyczył art. 13 ust. 2 zd. drugie ustawy o KRS, który wyłącza prawo odwołania się do sądu od uchwały KRS, co zdaniem skarżącego narusza jego prawo do sądu. Stan faktyczny skargi dotyczył odmowy przedstawienia przez KRS kandydatury skarżącego do pełnienia urzędu sędziego sądu okręgowego, mimo pozytywnych opinii innych organów. Trybunał Konstytucyjny, analizując przesłanki dopuszczalności skargi konstytucyjnej określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji, stwierdził, że w zakresie zarzutów dotyczących art. 13 ust. 2 ustawy o KRS, skarga nie spełnia wymogów formalnych. Trybunał podkreślił, że zaskarżony przepis musi stanowić podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego, a uchwała KRS w tej sprawie nie była wydana na podstawie tego przepisu i nie rozstrzygała o jego prawach w sposób władczy. W związku z tym, Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze w tej części. Jednocześnie zaznaczył, że pozostałe zarzuty skargi mogą zostać dopuszczone do merytorycznego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ale skarga w tym zakresie nie została rozpoznana merytorycznie z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze w części dotyczącej art. 13 ust. 2 ustawy o KRS, ponieważ uchwała KRS nie była wydana na podstawie tego przepisu i nie stanowiła ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
A.W.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (12)

Główne

u.o.KRS art. 13 § ust. 2 zd. drugie

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Przepis ten wyłącza prawo odwołania się do sądu przez sędziego, którego dotyczy uchwała KRS.

Pomocnicze

u.o.KRS art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

u.o.KRS art. 2 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

u.o.KRS art. 13 § ust. 1

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

rozp. PRM art. 21 § ust. 1

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 60

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 51 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 54 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.TK art. 47 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała KRS nie była wydana na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o KRS. Uchwała KRS nie stanowiła ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.

Odrzucone argumenty

Przepisy ustawy o KRS i rozporządzenia wykonawczego naruszają konstytucyjne prawa sędziego do awansu zawodowego i dostępu do sądu. Kryteria oceny kandydatów na sędziów są dowolne. Brak obowiązku uzasadniania decyzji KRS narusza prawo do poznania motywacji władzy publicznej. Brak możliwości odwołania się do sądu od uchwały KRS narusza prawo do sądu.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie, o którym mówi art. 79 ust. 1, stanowić ma w istocie bezpośrednie źródło naruszenia tych praw, niejako skonkretyzowanie i zindywidualizowanie owego naruszenia. Wydanie takiego orzeczenia jest warunkiem koniecznym dopuszczalności skargi konstytucyjnej. Nie każdy zarzut niezgodności z Konstytucją może stać się przedmiotem skargi konstytucyjnej.

Skład orzekający

Andrzej Mączyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi konstytucyjnej, wymogi formalne skargi, pojęcie ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi konstytucyjnej, a nie meritum konstytucyjności przepisów o KRS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii związanych z funkcjonowaniem Krajowej Rady Sądownictwa i prawami sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.

Czy uchwała KRS może być podstawą skargi konstytucyjnej? Trybunał Konstytucyjny stawia granice.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
723/II/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 9 maja 2006 r. Sygn. akt Ts 153/05 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Mączyński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.W. w sprawie zgodności: 1) art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 100, poz. 1082, ze zm.) z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 60 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 100, poz. 1082, ze zm.) z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 51 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 3) art. 13 ust. 2 zd. drugie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 100, poz. 1082 ze zm.) z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 4) § 21 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą (Dz. U. Nr 152, poz. 1725, ze zm.) z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 54 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w zakresie odnoszącym się do art. 13 ust. 2 zd. drugie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 100, poz. 1082 ze zm.). UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej z 6 września 2005 r. oraz w piśmie procesowym z 21 listopada 2005 r. zarzucono, że art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 100, poz. 1082, ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 60 Konstytucji przez ustanowienie kompetencji KRS do ustalenia kryteriów oceny kandydatów na stanowiska sędziowskie. Regulacja powyższa umożliwia, zdaniem skarżącego, całkowicie swobodne decydowanie przez KRS o awansie zawodowym sędziów. Ponadto zarzucono, że art. 13 ust. 1 zaskarżonej ustawy i § 21 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą (Dz. U. Nr 152, poz. 1725, ze zm.) są niezgodne z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 51 ust. 4 Konstytucji. Przepisy nie przewidują obowiązku uzasadnienia decyzji KRS, co narusza prawo do poznania motywacji jaka kieruje się władza publiczna oraz uniemożliwiają zweryfikowanie ewentualnych nieprawdziwych danych, na których oparła się KRS. Ponadto w skardze zarzucono, że art. 13 ust. 2 zd. drugie zaskarżonej ustawy jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Przepis ten wyłącza prawo odwołania się do sądu przez sędziego, którego dotyczy uchwała KRS. Skarga została złożona w oparciu o następujący stan faktyczny. Krajowa Rada Sądownictwa na posiedzeniu 17 maja 2005 r. podjęła uchwałę o nie przedstawieniu Prezydentowi Rzeczpospolitej Polskiej kandydatury skarżącego (sędziego Sądu Rejonowego w Gdyni, delegowanego do Sądu Okręgowego w Gdańsku) z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego w Gdańsku. Była to już trzecia decyzja odmowna w tej sprawie podjęta przez Krajową Radę Sądownictwa, mimo pozytywnych opinii o kandydaturze skarżącego wyrażonych przez sędziego wizytatora, Ministra Sprawiedliwości i jednogłośnej uchwały Kolegium Sądu Okręgowego w Gdańsku oraz uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Okręgu w Gdańsku popierających kandydaturę skarżącego na sędziego sądu okręgowego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji skarga konstytucyjna jest dopuszczalna, o ile zaskarżony przepis stanowił podstawę orzeczenia o prawach skarżącego. Orzeczenie, o którym mówi art. 79 ust. 1, stanowić ma w istocie bezpośrednie źródło naruszenia tych praw, niejako skonkretyzowanie i zindywidualizowanie owego naruszenia. Wydanie takiego orzeczenia jest warunkiem koniecznym dopuszczalności skargi konstytucyjnej. Przez ostateczne orzeczenie Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie rozumie tylko taki akt organu władzy publicznej (sądu lub organu administracji publicznej), który w jakiś sposób „rozstrzyga o prawach lub wolnościach konstytucyjnych wnioskodawcy”. Orzeczenie takie ma „w sposób władczy” określać „sytuację prawną skarżącego”. Chodzi o orzeczenie, które jest „rozstrzygnięciem kształtującym w sposób bezpośredni lub pośredni sytuację prawną skarżącego w zakresie przysługujących mu praw lub wolności zagwarantowanych w Konstytucji” (por. postanowienie z 13 października 1998 r., Ts 117/98, OTK ZU nr 3/1999, poz. 43). W świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i – precyzujących zasady występowania ze skargą konstytucyjną art. 47 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 unormowań ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) nie ulega wątpliwości, iż kwestionowany w skardze przepis stanowić musi normatywną podstawę ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie skarżącego (por. postanowienie z 5 stycznia 2001 r., Ts 83/00, OTK ZU nr 4/2001, poz. 91). Ta, podstawowa dla dopuszczalności występowania w danej sprawie ze skargą konstytucyjną, przesłanka nie została w niniejszym przypadku spełniona, jeżeli chodzi o art. 13 ust. 2 ustawy o KRS. Skarżący wskazuje na uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa, jako na orzeczenie o swych konstytucyjnych prawach, jednak uchwała ta nie została wydana na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Uchwała, ani przepisy będące jej podstawą, nie odnosiły się do kwestii dopuszczalności zaskarżenia uchwały KRS do sądu. Z art. 79 ust. 1 Konstytucji wynika, że niedopuszczalna jest również skarga konstytucyjna, gdy zarzucane naruszenie praw konstytucyjnych wynika bezpośrednio z zaskarżonego aktu normatywnego. W każdym przypadku skarżący musi wskazać konkretno-indywidualne orzeczenie wydane na podstawie zaskarżonego przepisu. Należy jeszcze raz podkreślić, że nie każdy zarzut niezgodności z Konstytucją może stać się przedmiotem skargi konstytucyjnej. Zarzut taki może zostać rozpoznany merytorycznie przez Trybunał Konstytucyjny, o ile równocześnie spełnione są wymogi skargi konstytucyjnej sformułowane w art. 79 ust. 1 Konstytucji i przepisach ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. W zakresie badania zgodności z Konstytucją pozostałych wskazanych w niniejszej skardze konstytucyjnej przepisów może ona zostać dopuszczona do merytorycznego rozpoznania. Mając powyższe na względzie, należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI