TS 152/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący Jerzy Borzęcki złożył skargę konstytucyjną kwestionującą przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (art. 37j, 37l, 37m, 23 ust. 2 pkt 4, 24 ust. 4) w zakresie, w jakim nie uwzględniały one wszystkich okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych do stażu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego. Argumentował, że narusza to zasady konstytucyjne, w tym art. 2 (zasada prawidłowej legislacji) i art. 32 (zasada równości) Konstytucji, poprzez nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji osób bezrobotnych. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 19 listopada 2007 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, wskazując, że skarżący nie wykazał, iż kwestionowane przepisy stanowiły podstawę rozstrzygnięcia naruszającego jego prawa, ani nie uprawdopodobnił naruszenia przysługujących mu praw konstytucyjnych, w tym prawa do zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 2 Konstytucji) i zasady równości. W zażaleniu skarżący podtrzymał swoje stanowisko, zarzucając Trybunałowi błędne ustalenia. Trybunał Konstytucyjny w niniejszym postanowieniu nie uwzględnił zażalenia. Podkreślił, że skarga konstytucyjna służy ochronie konstytucyjnych praw i wolności, a skarżący musi uprawdopodobnić naruszenie takiego prawa. Wskazał, że prawo do zasiłku przedemerytalnego zasadniczo nie mieści się w gwarantowanym konstytucyjnie "minimum" prawa do zabezpieczenia społecznego, a naruszenie zasady równości nie może stanowić samoistnej podstawy skargi konstytucyjnej, jeśli nie dotyczy konstytucyjnego prawa podmiotowego. Ponieważ skarżący nie wykazał, że nieprzyznanie mu zasiłku przedemerytalnego naruszyło konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego, a także nie uprawdopodobnił, że naruszenie zasady równości doprowadziło do pozbawienia go możliwości realizacji tego prawa, zażalenie zostało oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu ochrony konstytucyjnej w kontekście prawa do zabezpieczenia społecznego, zasady równości oraz dopuszczalności skargi konstytucyjnej w sprawach dotyczących świadczeń ustawowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i interpretacji przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w kontekście prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wymaga analizy, czy dane świadczenie mieści się w konstytucyjnym "minimum" zabezpieczenia społecznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w zakresie w jakim nie uwzględniają wszystkich okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, są niezgodne z art. 2 i art. 32 Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie uprawdopodobnił naruszenia konstytucyjnych praw i wolności, w tym prawa do zabezpieczenia społecznego i zasady równości, ponieważ prawo do zasiłku przedemerytalnego nie mieści się w konstytucyjnym "minimum" zabezpieczenia społecznego, a naruszenie zasady równości nie stanowi samoistnej podstawy skargi konstytucyjnej.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że skarżący nie wykazał, iż kwestionowane przepisy naruszyły jego konstytucyjne prawa. Prawo do zasiłku przedemerytalnego nie jest częścią konstytucyjnego minimum zabezpieczenia społecznego, a naruszenie zasady równości nie jest samoistną podstawą skargi, jeśli nie dotyczy konstytucyjnego prawa podmiotowego. Skarżący nie pobierał zasiłku w momencie składania wniosku, co czyniło kwestię zaliczania okresu pobierania zasiłku "aktualnie" nieistotną dla jego sytuacji.
Czy naruszenie zasady równości może stanowić samoistną podstawę skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie zasady równości może stanowić podstawę skargi konstytucyjnej tylko wtedy, gdy poprzez to naruszenie doznało uszczerbku konstytucyjne prawo podmiotowe.
Uzasadnienie
Trybunał powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że zasada równości (art. 32 Konstytucji) powinna być odnoszona do konkretnych przepisów Konstytucji, a naruszenie tej zasady stanowi podstawę skargi konstytucyjnej tylko w sytuacji, gdy dotyczy konstytucyjnego prawa podmiotowego. Jeśli uprawnienie wynika wyłącznie z ustawy, jego naruszenie nie ma "konstytucyjnego" wymiaru.
Czy prawo do zasiłku przedemerytalnego mieści się w konstytucyjnym "minimum" prawa do zabezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zasadniczo nie.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że prawo do zabezpieczenia społecznego (art. 67 Konstytucji) obejmuje konstytucyjne minimum, które ustawodawca ma zagwarantować, oraz sferę uprawnień wykraczających poza to minimum. Prawo do zasiłku przedemerytalnego, w ocenie Trybunału, nie należy do tego konstytucyjnego minimum, co wymaga od skarżącego szczegółowego wykazania, dlaczego w konkretnej sytuacji powinno być tak traktowane.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jerzy Borzęcki | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (11)
Główne
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada prawidłowej legislacji.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości.
Konstytucja RP art. 67 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zabezpieczenia społecznego (w kontekście ogólnym).
Konstytucja RP art. 67 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zabezpieczenia społecznego w przypadku pozostawania bez pracy.
Pomocnicze
u.z.p.b. art. 37j
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Kwestia zaliczania okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego.
u.z.p.b. art. 37l
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Kwestia zaliczania okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, w tym kryterium "aktualności" pobierania zasiłku.
u.z.p.b. art. 37m
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Nie sprecyzowano w uzasadnieniu, ale dotyczyło kwestionowanych przepisów.
u.z.p.b. art. 23 § ust. 2 pkt 4
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Kwestia wymogów uprawniających do zasiłku przedemerytalnego.
u.z.p.b. art. 24 § ust. 4
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Nie sprecyzowano w uzasadnieniu, ale dotyczyło kwestionowanych przepisów.
u.o.TK art. 46 § ust. 1
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Obowiązek uprawdopodobnienia naruszenia prawa przez skarżącego.
u.o.TK art. 79 § ust. 1
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa prawna skargi konstytucyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do zasiłku przedemerytalnego nie mieści się w konstytucyjnym "minimum" prawa do zabezpieczenia społecznego. • Naruszenie zasady równości nie stanowi samoistnej podstawy skargi konstytucyjnej, jeśli nie dotyczy konstytucyjnego prawa podmiotowego. • Skarżący nie pobierał zasiłku dla bezrobotnych w momencie składania wniosku, co czyniło kwestię zaliczania okresu pobierania zasiłku "aktualnie" nieistotną dla jego sytuacji prawnej. • Ustawodawca ma swobodę w kształtowaniu kryteriów przyznawania świadczeń z zabezpieczenia społecznego, o ile nie narusza to istoty prawa.
Odrzucone argumenty
Przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu naruszają zasadę konstytucyjną poprzez niezaliczanie wszystkich okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych do stażu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. • Nierówne traktowanie osób bezrobotnych pobierających zasiłek w różnym czasie narusza zasadę równości i sprawiedliwości społecznej. • Niezaliczenie okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego narusza prawo do zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 2 Konstytucji).
Godne uwagi sformułowania
Skarga konstytucyjna służy ochronie przysługujących skarżącemu konstytucyjnych praw i wolności, do których naruszenia doszło na skutek wydania ostatecznego rozstrzygnięcia na podstawie przepisu, którego konstytucyjność się kwestionuje. • Prawo do zasiłku przedemerytalnego zasadniczo nie mieści się w gwarantowanym konstytucyjnie „minimum” prawa do zabezpieczenia społecznego. • Naruszenie zasady równości nie może stanowić samoistnej podstawy do wniesienia skargi konstytucyjnej. • Uprawnienia podmiotowego do świadczeń, których podstawą byłaby wyłącznie ustawa, nie można uznać za konstytucyjne prawo jednostki.
Skład orzekający
Mirosław Wyrzykowski
przewodniczący
Bohdan Zdziennicki
sprawozdawca
Maria Gintowt-Jankowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu ochrony konstytucyjnej w kontekście prawa do zabezpieczenia społecznego, zasady równości oraz dopuszczalności skargi konstytucyjnej w sprawach dotyczących świadczeń ustawowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i interpretacji przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w kontekście prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wymaga analizy, czy dane świadczenie mieści się w konstytucyjnym "minimum" zabezpieczenia społecznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu zabezpieczenia społecznego i prawa do świadczeń, a także interpretacji zasad konstytucyjnych przez Trybunał Konstytucyjny, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych prawami obywatelskimi.
“Czy prawo do zasiłku przedemerytalnego jest gwarantowane przez Konstytucję? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.